Written by
Hannah-i Pu

Kan phû tâwk rorêltu kan nei

America ram zalênna thupuan ziaktu Thomas Jefferson-a chuan, “Sorkar i thlan lal chu i phû tâwk chiah zel a ni ang,” (The government you elect is the government you deserve) a lo ti a. Democracy ramah chuan kum nga danah mipuiin hruaitu kan thlang ṭhin. Kan phû tâwk leh kan inhmeh tâwk bak hi sorkar kan thlang lal thei tak tak lo. ‘Hna chhe tê tal min pe thei leh min duhsaktu tur party thlang lal ila; contract hna chhe tê tal, ṭanpuina pawisa tlêm tal min pe duh tur party thlang ila; an ni hi an sorkar hlauh chuan kan chhungkuain heng thil hi kan lo dawng ve mah nâ’ tiin kan vote hi kan thlâk mai mai a ni ber. Ram pum leh mipui vantlang ṭhatpui ber tur aiin mahni chhungkaw bil ṭhatna kan thupui a ni berin a lang.

Kumpinu ram (United Kingdom) sorkar siam mêktu Conservative Party khuan Party Leader leh Prime Minister ni nghâl tur an thlang mek a, September 5-ah khian result an puang dawn a ni. Anni chuan an PM nilai Borris Johnson-a chu Covid hrilên vanga lockdown dan bawhchhiain Prime Minister chênna inah intihhlimna a siam a, chu chu mipuiin Prime Minister meuh tih turah an ngai lova. Mipuiten chûng dan chu nasa taka tuar chungin an zawm hrâm hrâm laiin, a dan siamtu zâwkin ama dan siam a bawhchhia a, Parliament-ah pawh thudik tâwk lo a sawi. Tichuan, amah thlang laltu leh a party mite ngeiin hruaituah an duh lova, Prime Minister dinhmun luah tlâkah an ngai lova, bâng turin an nawrlui a, a bâng ta a ni.

Tu te emaw hruaitu nih âtchilh angin, “Khawi ram mahin Party President an thlâk ngai lo,” an ti ve lo. An phû tâwk hruaitu chu an dah sâng teh asin! Sâp hnampui ho nge nge, an awhawm teh e!

Kan ram hian sorkar ṭha kan nei em? Mipuiin a chhânna kan hre vek. Kan sum tlem tê hmanna hrang hrang heng - SEDP Development Board 14 lai din, PAHOSS, raw-mi ṭiak lei leh chînna, Airport cute ber siamna, PWD hna hrang hrang Kamrul-a leh CM laina hnaiten an thawh, Burma ram aṭanga dan lova kuhva tawlhrûk khap duh loh, SEDP chhe mi (sorkar lai party mi chauh tana sem), leh politics chhe mi avanga RT-PCR khawl bun duh loh, Aizawl khawpui lailia tualthihna awmze neia chhuina hriat tur awm lo leh thil dang dang sawi sên loh hi mi State-a thlengah pawh kan duh loh, Kristian State-ah phei chuan thleng tura kan beisei hauh loh an ni.

Tunlaia kan ram din­hmun hi chu sorkar chhe ber chi inlulinna ram a ni ta. Ram leh hnam hmangaih leh veitu tan chuan a hrehawm ngei mai. MNF party mi leh sâ lah chuan eng anga dik lo leh felhlel pawh ni mahse, an party sorkar thiltih chu a an ṭan tlat a, ram roreltute laka Pathianin a phût tlat rinawmna leh dikna chu kawtthlerah namthlûkin a awm a, ‘Pathian leh kan ram tan’ ti reng chungin Pathian leh ram mipui tana pawi thil tam tak chu zuah leh vulhlen zel a ni si.

Heng zawng zawng hian a târlan chu eng dang ni lovin Mizo mipui hian thil ṭha leh fel leh dik hi kan duh tak tak lova, ram leh hnam kan hmangaih tak tak lo. Pathian chu sirah kan hnâwl mai mai, a thu kan awih duh lo tih hi a ni. Kum tharah MLA kan han thlang leh mah nâng a, kan phû tâwk chiah bawk ram roreltu atan kan thlang tling leh dawn a ni. Kan kristianna hi nunpui atan kan duh lova, ram tana thil ṭha leh tlo, mipui vantlang ṭhatna tur aiin rinawmlohna sum leh therhlo chhe tê tê hi kan thlang zawk a ni e.

‘Kan phû tâwk bâk ram roreltu kan hmu thei ngai lo’ tih hi inenchian nan i hmang ang u.

- Hannah-i Pu