Written by
- Rev. C. Lianzuala

COVID VIRUS LEH NGAWIH ṬHIAP HUN

Tun hma lam zawng zawngah kha chuan Thuthlung Hlui leh Thuthlung Thar inkar hun hi kum 500 vel chhung nia sawi a ni ṭhin a. Tun hnu deuhah erawh hi chuan kum 300 - 400 vel emaw, chu aia rei lo zawk chu emaw nia ngaih a ni ta zawk a. A eng a pawh chu ni se hemi hun chhung hi "Ngawih ṭhiap hun" (Period of silence) tia sawi a ni ṭhin. A chhan chu Thuthlung Hlui huna Pathian thuchah kenga tlangau ṭhin Zawlneiho hun kha a tawp tâk avang leh an thu leh hla hriat tur a awm tâk loh vang a ni. Babulon sal tân hnua Zawlnei lo chhuakte khan anmahni rawn thlaktu tur an neih tawh loh avangin Zawlneite rawngbawlna kha a bo ta vang vang a, Pathianin mihring aw hmangin thu a sawi tawh lo a ni ber.

Chubakah sualna hun a ni a, tun hmaa Messia hmanga chhandamna thutiam an neihte pawh kha a bo zo tawh a, Pathian lalram aiah ring lo mi lalte'n Pathian mite chungah ro an rel a. Antiokas Epiphanes (BC 168) hun lai phei kha chuan Juda sakhua kha dan pawn lamah hnâwl niin an zinga mi rinawmte chungah tuarna rapthlak tak a lo thleng ta a nih kha. 

Khatih lai huna Zawlnei aiawha lo chhuak leh an hmun rawn luahtute kha Apocalyptist (Khuhna hawngtute) tih an ni a. Anniho kha chu Zawlneite anga Temple-ah leh kawtthlera thu sawia tlangau chi an ni ve lo a, Pathian hnen aṭanga an thu dawnte chu anmahni in leh pindan chhungrilah ngawi rengin an ziak mai ṭhin. Chuvangin anniho hun lai hi "Ngawih ṭhiap hun" an tih phah ta a ni bawk.

Tunah hian kan Zoramah ngei pawh "Ngawih ṭhiap hun" chu a lo thleng ve ta a ni ber a, a chhan erawh chu Covid Virus hripui lo len vang a ni thung. Kan hriat ṭheuh angin he hripui avang hian kan khawpui chhung leh thingtlang khuate chu tun hma hunte nena khaikhin chuan chhunah leh zanah pawh a reh ta duk mai a. Bazar hmun leh kawngpui dung zawng zawngah mipui thawm ri leh lirthei chi hrang hrang tlan thawm ri hriat tur a awm ta mang lo a, a rehin a reh ta duk mai a nih hi. Chubakah kohhran leh sorkar office hrang hrang leh zirna in zawng zawngte pawh a ruakin a reh ta ruih bawk a. A kal chhunte lahin ni dang angin thawm ri bengchheng tuma'n an siam hek lo. Tin, kan Pathian Biak In leh kan Hall-te thlengin luahtu nei ngai lo ang maia khawhar taka an awm a lo ngai ta a. Biak In dar a ri tawh lo a, Pathian faka zai ri leh lâm thawm rite pawh a reh zo ta.

Tin, mitthi in leh khawhar inah pawh zai thawm ri a reh zo a, a chang changa ṭap thawm ri tih mai lo chu thawm ri dang hriat tur rêng a awm thei tawh bawk hek lo. Tin, infiamna chi hrang hrang leh intihhlimna hmun kan neih zawng zawngte pawh a reh zo ta vek a. Bazar hmun leh kawngpui dung chauh ni lo, hmun kilkhawr leh biru tak tak thlengin a reh zo ta vek a nih hi. Pathian thuin, 'Ngawih hun a awm a, ṭawng hun a awm' (Thuhriltu 3:7) a tih ang khan "Ngawih ṭhiap hun" a lo thleng ta a ni ber.

Chutih laiin min rûntu ber kan hmelmapa Covid Virus lah hi thlipui leh ruahpuite anga thawm nei ve lo leh a awmna chin pawh hriat theih loh khawpa ngawichawi a lo ni bawk si. Khawl changkang tak nena zawn a nih loh phei chuan a awmna chin pawh kan hre thei lo a nih hi. Amah avang hian kan Zoramah "Ngawih ṭhiap hun" a lo thleng ta kan ti lo thei lovang.

Bible-ah hian Pathianin a mite chu ngawi ṭhiap tura a hrilhna kan hmu ve tho a (Exo. 14:13; Sam 46:10; Isaia 41:1). Amaherawhchu engmah ngaihtuah lo leh ti lova ngawi reng tur leh teihawi mai mai tur ringawt chuan a hrilh lo. Mangang leh buai bengchhenga awm lova Pathian chhanchhuahna hnathawh leh a thiltihtheihna leh a ropuinate hmu tura a hrilhna a ni. Tin, ngawih ṭhiap hun kha tuarna tam tak karah Juda-te'n thlarau lam malsawmna an dawn hun a ni bawk. Apocalyptist ho hnena Pathian inpuanna leh an thuziak chi hrang hrangte kha an hun laia mite rinna tihngheh nan leh Pathian lama an nun hruaina atan a ṭangkai hle a. An thuziakte kha Kristiante tan pawh a la hlu reng a ni.

A thu hrimin Pathian hian hmun kilkhawr leh khawhar taka tuma chim buai loha kan awm lai leh natna khuma ngawi renga kan awm laite hi kan hnena thusawi nan leh inpuan nan a hmang fo ṭhin tih kan hre ṭheuh a. Chuvangin tuna "Ngawih ṭhiap hun" kan hman mek pawh hi kan tan hun rangkachakah i siam ang u. Khawvelah hian thil tê ber pawh ngam loh tur kan ngahzia te, tumah induha chapo thei kan nih lohzia inhriat nante i hmang ang u. Khawvela thil chi hrang hrang lo thleng kan hmachhawn danah hian kan rilru leh kan nunzia tihlanin a awm ṭhin.

Kum 1966 aṭanga kan ram a buai chhoh hle laia Welsh rama kan nu leh pate'n Kohhranho hnena thlamuanna thuchah an rawn sawi kha kan la hre reng hlawm em? Chu chu 'God still reign' tih mai hi a ni. Eng ang pawhin khawvel hi awm mah se la, khawvelah hian Pathianin ro a relin min awp reng a, a hmuh loh leh hriat phak loha thil thleng engmah a awm ngai lo. Pathian rorelna fel tak hnuaia awm kan ni tih i pawm tlat ang u.