ROPUINA RAM
Zothansiami phuah Daduhi’n, “Ka dâwn ṭhin ropuina ram khi; aw, ka ngâi ka ngâi zual ṭhin e,” a han ti vang vang hi a mâwiin ngaihthlak a nuam a ni. Han inzâwt ta i la, “Ropuina ram chu eng nge?” ti ta i la, “Dinhmun sâng leh duhawm emaw, hlawhtlinna emaw a ni ang,” kan ti lo ang ti rawh u? R. Vanlalzawna hla lehlinah, “Ropuina ram kalsanin Lal Isua a lo kal ka hria” tih leh “Ropuina ram mâwiah khian ka tân in a siam tih ka hria” tih kan hmu leh a. “Ropuina ram chu eng maw?” ti ta i la, “USA khu khawvelah ramah chuan a ropui ber mai a, khu khu a ni ang a; mah se ‘khian’ a ti bawk si a, Japan zawk khi em ni dawn,” kan ti ang em? ti lo ang.
‘Ropuina ram’ tih hi kawh bik neiin kan hmang ṭhin a, chu chu he khawvela mi a ni lo. Hla phuahtute chuan Lal ram ropui te an ti a, ram hlun, chatuan ram nuam, Jerusalem thar, ram ni tla ngai lo te pawh an ti, he khawvela mi a ni lo tih kan hre nghâl mai ṭhin. ‘Ram ni tla seng lo’ an tih chuan Kumpinu sawrkar, lei sawrkar a ni a; ‘ram ni tla ngâi lo’ an tih erawh chuan he leia ram an sawi lo. Norway-ah te chuan April thla aṭanga August thla thleng ni a tla ngâi lo te an tia, ‘ram ni tla ngâi lo’ tih mai a rem ve tho; mah se kan ti lo ang, kan ti ngâi lo.
A nih leh, mi hlawhtling leh din hmun sânga inhlâng kâi tate hian ‘ropuina ram’ an dâi thei em? thei âwm teh e. An duhthusam ram emaw, an nghahhlelh em em din hmun emawa an din chuan an tan ropuina ramah an chêng a ni thei ang. Mahse, chutiang mi hlawhtlingte chu ropuina ramah kan awmtir ngai lo; a chhan chu, ropuina ram chu chatuan hmun sawina atan kan hman ṭhin vâng a ni. Ropuina ram dâi tur chuan, Mizo Kristiante thlir dân aṭang chuan, dam lâi nî chhiar liam ve phawt a ngâi. Chutiang ringawtin chatuan hmun sawina atan chauh i hauh bîk thei lo ang min ti ngêi ang; ni e, keia hauh theih a ni lo. Amaherawhchu, vân hmun ropui thlirtute hian ‘ropuina ram’ kan tih hian khawi dang mah kan kawhtir ngai tlat lo. Thumal hian awmzia a nei a, a hman dan, ṭawng kau kan chheh dan azirin awmze hran, kawh bîk nei a awm leh ṭhin a, chutiang zinga mi chu a ni ropuina ram pawh hi.
Vanglaini, July 18, 2017-ah khan, a phêk tâwp berah lian mangkhêngin “Ropuina Ramah Roger Ropuia” tih a chuang kuau mai a, R hlira thumal inṭan a ni bawk a, chhiar a nuam zaih zaih khawp mai. Hetianga tih hi Sap chuan alliteration an ti a ni awm e; mi nazawng tan hetianga thu han chheh zeih zeih mai hi thil awlâi lo tak mai a ni a. Chhiar a nawm piah lamah a thu a mâwi a, mi thinlung pawh a hneh deuh nge nge ang - thu ulh pui pui intawksir khup ai chuan. Mahse, a thupui khi han chhiar mai chuan Roger Federer chu a thi ta mai em ni ang tih hi rilruah a lo lut hmasa ber lo thei lo. Mizo
ṭawngah hian ropuina ram chuan chatuan hmun a kâwk a; chu chatuan rama awm tur chuan thih a ngai tlat si a.
A thumal ngau ngauah chuan ropuina ram chu duh duhnaah a remchan dân angin a hman theih ngei mai a. Khi, a hman theih a, an hmang miau a; mahse, miin engtin nge an hman a, eng lam kâwkin nge an hman tih chhût tel hi thil ṭha tak a ni âwm e. "Kapmawia khawpui mâwiah a kal ta," te ti ve ta ngawt i la, khawi lai khawpui mâwi deuh emaw a thlen thu sawina atan hmang pawh ni i la, ṭawngkam mâwi tak a ni thei lo ang.
Khawpui mawi chu khitah, khawvel mita hmuh phak loh lamah zâwk a awm dawn si a. A thupui mâwihnai leh mi mit la tur chi, mi tam zawk tana lem nuam, alliteration leh ‘teration ni lêm lo pawh kan phuah duh a nih pawhin, ṭawngkauchheh awm sa, thil kawh bîk nei chî tel lo pawh hian a thiam chu in thiam sa.
- Rempuia R. Lûtmâng