Written by
Dr Para

LUCKNOW BOY

Journalist lar Vinod Mehta awm lohna pawh kum 7 lai a lo ni ta. Hepa hi Indian journalist mai ni lo khawvel journalist-ah pawh ka ngaihsan ber pawl a ni. Rual u deuh chuan Debonair (rawlthar duh chi) editor ṭhin a nih in hria ang a, a hnu lam deuh chuan Outlook magazine editor a ni ṭhin tih in hria ang.

Refugee niin Lucknow-ah a sei lian a, BA 3rd division-a pass chungin an inlum a chhuahsan. Hna chi hrang hrang a thawh kual hnuin journalism-ah lutin khami hunlaia puitling magazine, Debonair editor-ah a ṭang a. Ama ṭawngkam takin ka hna ber chu Rs 250 hlawha nula tuaitir nalh deuh thlala tura zawn kha a ni a ti. Debonair kha a 'hit' hle a nih kha.

Hun a kal zel a, 1995-ah Outlook magazine a ti ṭan ta a, hei hi mi nawlpuiin amah kan hmelhriat tak takna a nih hmel. Khang hun laia weekly magazine awm lar deuh chu, India Today leh The Week kha a ni deuh mai a, tunlai ṭawng takin a boring ve ve viau. Outlook a rawn chhuak a, a hmelhmang leh a kalphung a dang ta daih a, a lar chak hle reng a nih kha.

Mehta kha journalist huaisen, sawi hreh vak nei lo, Khuswant Singh-a te level phak a ni ve a ni. Emergency chungchang leh Sanjay Gandhi chungchang a ziakte chu sawi hat tham a hunlaiin a tling. A autobiography Lucknow Boy ka chhiarin kei lucknow-a kum 6 zet lo awm tawh lunglenna a pawt chhuak a, a thuziah laimu ai mahin a Lucknow bawra kha ka lo lawm fal a. Mi entawntlak (role model) kan tihte hian harsatna an thlen, a ti mauh mai a. Gandhi leh Atilla the Hun inkarah hian ka awmna tur ka zawn a ngai, a chhe lamah. Nelson Mandela, Mother Teresa, Nehru, Vevekananda, Bertrand Rusell - tlinlohna an nei vek ve chungin ka ngaisang em tho a. Chuvang chuan eng eng emaw an hnen aṭanga zir theih ka nei tih hre chungin keima mi entawntlak (own role model) nih ka ngai tih ka in hmuchhuak a, ka standard erawh ka ti hniam hle, a ti leh tawl mai. Pa maksak kan ti dawn nge pa practical kan ti dawn zawk?

Emergency khan India ram a tibuai hle mai a, a kaikuang bera puh ni ta Sanjay Gandhi, Indira Gandhi fapa naupang zawk chanchin (The Sanjay Story) a ziah aṭang hian, thu dik tam tak hriat a lo nih bakah khang hunlai politics kha chiang deuhin a ziak a, a hlu hle a ni.

Nasbandi (mipa insiam) an kalpui dan tak takte kan hmu a, a lawmawm khawp mai. He thilah hian Mehta chuan 'Sanjay-a hian ṭantu a nei ve reng. Khuswant singh kha Sanjay-a fan a ni a, ani hmuh dan chuan Sanjay-a chu ‘thil thlen tirtu a ni’, a ti ve tlat tiin a ziak.

Hei hian ngaihtuahna a ti thui. Thil thlen tirtu tih ringawta mi fak hi a fuh chiah em, a ṭha leh ṭha lo thlen tirtu an awm hrang awm si a.

Emergency khan Mizoram chu thuk takin a nghawng lem lo a ni mai thei, ziaka chhiar tur a tam lem lo. MISA erawh kan hre ve a ni ang, tun thlengin sa kan leiin a 'misa' a lo awm ta!

Mehta te ang journalist huaisen hi Mizoten kan mamawh ve ta hle mai. A hunlai mila thuneitute nawr beh ngam loh, mipui tan leh ram tana ṭha tur sawi phawng phawng ngam ang chi kha. Editor ka ni rei hle a, khami chhung khan hmelma insiam loh chu thil theih loh tawp a ni ang, a ti awlsam leh mai a. Ka hmelmate nen inremna ka zawng ang nge keima duh danin ka kal zel ang tih hi ka inzawt ṭhin a. Keima role model ka nih miau avangin ka ngaihdan hi a ṭha ber bik lo thei tih ka hria, a chhe ber bawk si lovin ka ring bawk a. Keima duh angin ka awm mai a, ka mut a tui viau reng mai ni, a ti!

He lucknow boy ngaih­dan hi a dik thui viau maithei e. Kan Mizo jour­nalist fel tak takte ngaihdan engnge ni ve le?

- Dr Para