Kum 2018-ah hian...
An tih ṭhat vang te, a thawh tam vang te, phullem phah leh NLUP an sem vangtea kum 2018 hian Congress hi an sorkar nawn leh ring ka ni bik lo a. A paihthlatu tur mipui lam hlawm khata siamtu an awm loh vangin a term thum nan an sorkar nawn leh ka ring.
Sorkarin zu a zawrh hnuah kan tuar malh malh viau tih chu kan hria. Nimahsela, an tlakchhan ‘factor’ ni thei turin ‘zu’ hi dah len a har khawp. Village Council leh Local Council inthlan hnuhnung ber 2015 khan kohhran hmunpui zawng zawng tih theih - Synod hmunpui Mission Veng, BCI office ṭhuthmun Serkawn, Salvation Army Temple awmna Tuikual South, Adventist hmunpui Vaivakawn-ah te leh, khatih lai harhna thlenna hmun Kelkang thlengin Congress V/C, Local Council an chak fai vek. 2012 aiin Aizawl khawpui chhungah sorkarna an la tam zawk bawk. Hei hian chutih teh uala ‘zu’ hi kan thinhrik lem lohna a tilangin ka hria.
Liquor card, ‘zu lei phalna’ nei ringawt pawh hi mi singriat (80,000) bawr an awm tawh a. Sorkarin liquor card permit a pek phal loh, kum 18 hnuai lam zawng zawng paih vek phei chuan, kan population aṭanga tehin mi za zela sawmhnih (20%) dawn hi chuan zu lei phalna hi an nei tihna a ni hial awm e.
Congress party hian opposition party te zei loh zar an zo ang. Central India leh state dang politics kan en chuan rorellai chu thil dik loah beihrawnin opposition te an
ṭangrual ṭhin. 1998-2008 MNF kum 10 sorkar chhung pawh khan opposition party lian ber, Congress khan politics-ah zei na tak, ze ropui tak pakhat an nei tlat. Opposition party dang leh pawl tenau te kha an huikhawm vek a. An phawkhai a rual a, MNF sorkar khan a mal tawrh ngawt ngawt a. Chumai a ni hleinem, Congress khan media lam an huibet tlat bawk a, 2008 inthlanah meuh chuan MNF kha ṭang zo tur a awm ta lo a ni ber.
Tun dinhmun enin opposition party te hi a inhal halah an ṭang emaw tih tur a ni! Rorellai bei hman mang lo hian an inkheng erh zel a. Congress tan chuan ‘lensuaha man nuam tawk leka ru tui lo sawr zeuh zeuh’ kha a ni deuh mai ang chu. Hei hi opposition party president-te leadership chhiat vangah a puh loh theih loh. Kum 2008-13’ term chhung khan Zoram Nationalist Party (ZNP) president, Pu Lalduhoma chuan opposition ‘bench’ lama ṭhu chung si khan, Congress sorkar kha a ngheng ru tlat a. Opposition lama a ṭhutpui MNF chu nuihza siam nan hmangin nasa takin a bei ṭhin. Kha khan leadership quality a neih lohzia a ti lang.
Pawl dang zawng zawng huikhawm tur bera ngaih MNF President, Pu Zoramthanga lah hi he lamah hian a hlawhchham thawthâng bawk. ZNP, MPC, BJP, PRISM leh a dangte thleng hian ṭhiana siam leh kawmngeih bakah, hmanruaa hmang thiam tur zawngin kawng a hre hlawl lo emaw ni! Nge, election-ah party dangte thawhpui palh hlauin thuneihna chungchangah a huphurh lawk tih pawh ngaihtuah tham a awm.
Ruling party thil tih dik lohte chu a huhoin an nawr tur a ni, Party mala bei loin. Heng - Zo-Carbon te, State Lottery te, Dihmunzawl PHE building ṭhiah dan te, NLUP CAG report te, NIAS chungchang te, zu zawrh te, sorkar hnathawk lak dan dik lo, NLUP vawkte thih thu-ah te, Kawngchhia leh thil dang dangte hi party mal ai chuan a huhova nawr chu a den a na zawk ngei ngei dawn a, a thawm pawh a lian ang. Mahse, mahni sîk sikin an si a. A fawng chelhtu ruling party lah an tal pît zung zung bawk si a. Mipui hmaah ‘corruption’-ah min puhna tur an hre lo, tiin an uan khum a. Heng politics-ah hi zawng Pu Zoramthanga leh Pu Lalduhoma hian Pu Lal Thanhawla hi chu an lo khan lo deuh chu a ni e.
MLA 34 lai nei, Pu Lal Thanhawla sorkar paihthla tur hian opposition te hi election-ah an thawk ho ang tihna lam ni loin, tih takzetna leh ‘action’ nena an chet chhuah loh chuan beisei thiam an harsa dawn hle a ni. EVM Rigging tih vel mai mai hmang hian Pu Lal Thanhawla sorkar hi an auh thlak kan ring lo, ‘mipuiin an ning tawh lutuk,’ tih mai mai te, ‘kan kum 10 sorkar kha chu aitechhinna’ tih hmangte hian Congress sorkar hi an paihthla lo ang.
A tak ramin bei ho se, thawk ho se, election chu a dang daih tih lam hi an rilru-ah riak teh se. Heti hi zawngin, indanpui tawh se, kan tih ‘kan fa-mo nin ruk zet’ hi kan la kawl leh rih dawn a ang riau(h).
- Lalruatzuala