Written by
Lal Pekhlua

Pollution test na indaih lo hi...

Tun hnaiah sorkarin lirthei tax leh dan bawhchhe pawisa chawi tur chi hrang hrang a rawn tisang thut mai a. Sorkar hian pawisa a neih loh vangin pawisa hmuhna remchan a dap mai pawh a ni thei a, chutiang ni loin sorkar sawi ang hian central lam thuneitute nawrna vangin an duh vang pawh ni loin he dan hi an kalpui a ngai pawh a ni thei - kan hre lo.

Eng pawh chu lo ni se sorkar chuan sorkar tih tur ti se, mipui lam pawhin khua leh tui ṭha in a tih tur ang ang chu i ti ve ṭhin ang u, ti phawt mai ang aw. Mizoram hi lirthei pun chak dan chauh aṭanga teh phei chuan India rama state hausa berte zinga tel awm hi kan ni tawh a, kan kawng neih phu loin lirthei a tam tawh a, chuti a nih chuan mi changkang chuan dan pawh an zawm thlap zel a nia!

Aizawlah hian Mizoram mihring zatve aia tam mah kan cheng a. Aizawl khawpuiah mihring cheng kan tam ang bawkin lirthei pawh a pung chak viau reng a. AMC area lirthei registration hi X tawp lam vel thleng a mi awm tawh hi ka chiang lo. MZ-01 A-X vel thleng registration pawh hi chhut ta ila, lirthei 2,29,000 chuang a awm tawh ang. Registration hlui leh motor chhia hluihlawn tawh chhiar tel lo pawhin Aizawl registration chauh pawh lirthei nuai hnih chuang awm tura ngaih a ni.

Pollution bik hi sawi phawt ila. Tun hma deuh ang kha a ni ta loa thla ruk chauh a dam ta si a, chuti chung chuan lirthei nuai hnih chuang neitute hian dan zawmin pollution test hi a hun takah ti ṭhin ila chuan tuna pollution ti tura kan harsatna hi a awm lo deuh ngei ang. Aizawl khawpui chhungah pollution test na hmun thum vel chauh a awm bawk si a, tunah pollution test ngai an tam ta thut a, dan zawm ṭha leh ṭha lote pawh kan buai dan a inang ta chiah a ni.

Lirthei neitu mi 500 vel hian nitin kan test theih hun nghaka kan in line ṭhap a ngai ta a ni. Tunah chuan test duh an tam ṭhin em avangin traffic flow pawh a buai viau a, thuneituten thuchhuah te siamin pollution test tura in ziah lawk pawh an phal ta lo hial a nih hi. Lirthei neitute hian dan hi zawm duh tehreng pawh ni ila sorkar lam pollution test centre siam hian min dawl zo ta lo tih tuna pollution test tur vanga traffic jam nasa lutuk leh a lo thlawna hun kan khawhral dan en hian a chiang. Hetiang a ni dawn tih kan hriat theih sa laia sorkar ruahmanna ṭha lo chu a rawn lang chiang ta chiah bawk a ni.

Pollution test centre hi world bank road lamah te, Rangvamual kawngah te, chhim / chhak / hmar/ thlang leh khawpui chhung remchang laiah te siam belh vat tur a ni. Tichuan, dan zawm ṭhate pawhina harsatna kan tawh mek traffic jam hi a ziaawm deuh ang a, khawpuiin harsatna kan tawh mek hi sorkarin a ching fel nghal a ni bawk dawn a ni.

Kan ṭhianpain kumin February thla khan pollution a test fel a, khatih lai khan pollution test na hmun a thawl a, a lehlan rang viau tih a sawi. Mahse tunah tih a hun ve leh ta chiah a, pollution tih tum an lo tam ta si a, dan zawm ṭha pawhin harsatna lian tak an tawk ve ta phawt mai tih a lang chiang ta. Hetiang a nih avang hian sorkar hian ngaihtuahna zau zawk hmang se, hmun tam zawkah testing centre siam tura ruahman a kalpui vat a ngai ta a ni.

Mipui lam hi chu traffic police lam an strict hle dawn tih thawm a awm loh chuan kan inthlahdah fo, tax pekna leh pollution test na hmun te pawh a thawl hlawm viau a ni. Kum tluanin test na hmun hi a thawl em em a nih pawhin tunah test duh an pung hluai hi mipui lam thiam loh a ni tho a. Mahse mipui thiam loh piah lamah mipui harsatna ching feltu tur chu sorkar tho a ni. Tunah hian pollution test na leh tax pekna te pawh mamawhna a san tak em avangin siam belh a ngai tih a lang a. Sorkar hian an tlin loh tur min barh lui tih theih turin mipui tan harsatna lian tak a awm ta mek a ni.

Aiawla lirthei tam dan leh kan dinhmun chu transport deparment te hi a hre chiangtu hlei hlei an ni ang. Lirthei tamzia ngaihtuahin an strict dawn tih a nih khan pollution test-na hmun hi tuna kan neih sa let tam tak siam belh a ngai dawn tih pawh a lang sa reng. Hetiang tur hian sorkar hnathawk an indaih loh pawhin contract basic-in private mi a hire mai theih tho a, mipui harsatna leh ṭul loa hun khawhral vak vakna tikiang tur hian sorkarin ruahmanna a siam a ngai e.

Mipui lam tan tlem sawi leh ang. I lirthei neih kum chhut la, dan bawhchhia in road tax etc pe loin kawngpuiah i lo tlan ve reng ṭhin em, man i tawh lem loh avangin thlamuang takin i lo awm veng veng em? Kum tam lirthei nei tawh ni si, tuna sorkarin fee a tihsan tak avanga document tifel tura buai nghal chung chung mai te hian tun hma zawng khan dan an lo zawm ṭhat vangin buai in pumpelh tih te pawh hria ang u.

A hun takah i lirthei insurance leh tax pek ngaite renew ṭhin la, tawhsual leh lirthei bo lakah pawh a him zawk ang a, khua leh tui ṭha i lo ni dawn bawk a ni. Chutih rualin tunah hian dan zawm ṭhate pawh an buai ve tak tho si avangin sorkarin a tih tur tiin pollution test centre hi hmun tam zawkah siam rawh se.

- Lal Pekhlua