Written by
R.Zomawia

I ṭang sauh sauh ang u

Mizote hi kan nun phung leh kan khawsak danah ti ti liam liam ṭhin, awlsam te-a midang tlinlohna lai sawisel bawrh bawrh mai, a finfiahna pawh awm lem lova kan mi ngei zawngte sawi chhe vak ṭhin kan ni a. Khawvel tukverh dak pha inti ve si a, kan nun tak ram la hniam ang reng viau si kan ni.

Lehkha zir kan uar a, zir thiamna tak tak hi kan zir chhuak em? Mi thiam leh mi ṭhahnemngaiten an sawi ṭhin a, kan lehkhathiam nula leh tlangval te, Central Service/ All India Service hna lian zawkah kan in ziak tling thei tawh lo tih te hi, a dik viau a ni. Mizo nula leh tlangval, lehkhathiam thei tak takte kha engatinge hna sang zawkah hian kan luh theih tak loh le?

Tunah pawh State sawrkar hnathawk lal ber Chief Secretary atan Mizo ngei nise kan duh a, NGO pawl lian ber pawhin a nawr hial a nih kha. Mizo ngei Chief Secretary atan duh viau mah ila, Mizo IAS ngei nei mah ila, dan aṭanga thlir a, tehkhawngah Mizo CS tur an awm rih lo a nih a rinawm.

Helaia mawlmang taka lo nawr chiam pawh a ni lo. Tun aṭang hian kan lehkhathiamte hian li thuk zawkah kan liluh a ngai a, All India Service hmun puiah kan in ziah tlin a ngai, chumi tur chuan kan khawtlang nunphunga kan inhmanna tam zawk hi kan ban san a ngai. Chuti lo chuan tun aṭang hian Mizoram Chief Secretary atan hian Mizo ni lo hlir kan nei mai ang.

Chutiang bawkin Police lal berah pawh Mizo ni lo an awm fo dawn a ni. Fing leh lehkha thiam tam kan intih mek lai hian a tak ramah hmun pawimawh luah kan tlem tial tial bawk si hi a manganthlak hle.

Mahni state chhungah hna kan inchuh luai luai a, hmun dangah hna thawh hi kan hreh vang nge? Kan thiamna hmang hian kan in ziak tling thei tawh lo zawk tih hi chhut tham a tling ta. Kan harh chhuak lo va, tuna kan kal anga kan kal zel chuan kawng hrang hrangah chimral kan ni zel dawn.

Khawtlang, kohhran leh pawl hrang hranga inhman chu a ṭha a, mahse zirlai tan chuan inhman dan tawk kan thiam a ngai. Inelna sang zawkah kan tling lo fo dawn a ni. Khawtlang leh kohhrana kan inhman vak chuan tih tak zeta zirna lamah kan rilru kan sawrbing thei dawn lo.

IAS, IPS leh a danga in ziak tling tur phei chuan zir nasat a ngai viau. Ni khata darkar thum vel zir mai a tawk lo. IAS, IPS, IFS a in ziak tling ngat tawh hi chu ni khata darkar 4 vela zir mai mai an ni ngai lo! Thla tam tak chhung an inkharkhip a, ni khatah darkar 16 te lehkha zir nan an hmang zuk nia.

IAS, IPS te hi India ram state hrang hrangah sawn kual ṭhin an ni. State dang hian “kan Chief Secretary atan Mizo ṭawng thiam ngei kan duh” kan tih ang hian anmahni mi leh sa ngei an duh thu an au pui ve em? Hei hi chu ngaihdan zim tak niin ka hria. Nuihzat kan hlawh mai mai ang tih a hlauhawm hle a ni.

Mizo ngei CS neih kan duh chuan kum tin IAS ah hian kan luh a ngai. IAS ah hian kan inziah tlin lohna hi a rei ta hle. Sawrkar hnathawk lal ber Mizo ṭawng thiam ngei kan duh a nih chuan office file che velah zawng zawng hian Mizo ṭawng te hi hmang ngam ve tawh ila, Mizo ṭawng kan ti hmasawn zel ang a, thil ṭha tak a ni ang.

Mahse, Mizo ṭawng kan hmang duh lo a, Sap ṭawng hlir kan hmang tho si! Office tam zawkah hian Mizo ṭawng hmang tam ila duhthusam a ni. Mahni ṭawng ngei hi hma kan sawn tir a ngai, hnam dangte hi Mizo ṭawng thiam tir tum tlat zawk ang u. Chutihlaiin Mizo ṭawng thiam lo nih pawh kan zak tawh lo chu a nih hi maw!

I harh teh ang u. Kan ram chhan nan keimahni ṭheuhah hian tih theih tawk kan nei vek a, ṭhalaite u ṭang rawh u le.

- R.Zomawia