CENTRAL SERVICE LEH MIZOTE – 1
He khawvel, tui zawng leh ngaihsan zawng pawh inang lo tak awmho zingah hian kei chuan pa ka tih chu, retheihna pawhin a ngam lohho hi an ni. Mi ṭhenkhat thlahtute aṭang renga hausa sate an ni a. Ṭhenkhat chutiang ni lem lo, thlahtu chhuia sawi tur awm lo, mahse chatuana hming dai tawh lo tur, mite ngaihsan lo ni ta sawi tur an tam mai.
Tunlai thuziak social media-a ka hmuh ṭhin zinga pakhat chu, IAS, IFS etc.-ah tunlai ṭhalaite chhiar tham kan lang ta meuh ṭhin lo hi a ni. Lehkhathiam leh a ngaihna hre chinho timangangtu leh, nakin zela kan hmakhua tur hriltu pawimawh leh lian berte zinga mi a nih vang hian, MYC leh ṭhalai pawl angte'n ngaihtuah dan zawngin an rilru a kap a.
Keini ang duang tan pawh thlir liam tawp chu a har a ni ang e, ka ngaihdan ka rawn sawi ve teh ang. A chhan pakhatnaah chuan "HRINGNUN khawvel hi kan thih hma chu zirnaa khat khawvel a ni" tih tê mai hi.
Kumina exam hautak IAS, IFS etc. result hnuhnung ber aṭang khan ka rilru luahtu a lo ni ve a. Khami ṭum result-ah khan ṭhenawm state Meiteiho chu 6/7 vel an tling leh a, a chhan pakhatah chuan sawi leh sawi hnu; 8th schedule-a an ṭawng a awm vang hi a ni ti ila tu mahin lem harsa an tih a rinawm loh. 8th Schedule-to the constitution of India-a ṭawng awmte hi UPSC exam paper pakhatah an ṭawng a tel a, zawhna siamtu, endiktu leh mark petu pawh anmahni mi leh sa ngei, a ṭawng neitute an ni ṭhin. Amaherawh chu, central service kan tihhoa kan tlin theih tawh loh chhan hi, tun hnai mai aṭang niin kei chuan ka hre lo. Tun hma kum 10 dawn aṭang daih tawh khan a ni. Chuvangin, kan state-a hna pawimawh zual post-te chu state dang hoin a fawng min vawnsak a ngai ta a, a chhan langsar zual nia lang mi tlem tein an sawi hi i thlir hmasa teh ang.
"Mizoram sawrkar hnathawh hlawh a sang a, chuvangin state danga chhuah ai chuan, a thiam theite pawhin mahni state ngeia MPS, MCS-a thawh mai an duh tawk vang a ni," - Lalfakzuala, Chief Secy, Retired IAS.
"Kan inbuatsaihna a ṭha tawk lo, tumna tak tak kan nei lo va, tin, kum tin civil service lak ṭhin hi tihdanglam ni se, central service-ah Mizo tam zawk an lut ang," - Prof, Malsawmliana. Asst/Secy, Central YMA.
"Kan inbuatsaih tlai ṭhin. IAS-a tam tak kan lan loh chhan chu kum tin MCS lak ziah a ni leh, hamṭhatna an dawng ṭhin chu, heti lama kan harsatna tawh pakhat a ni," - Lalnunmawia Pautu, President MZP.
Kan harsatna tam tak zinga pakhat an rilrua awm leh an sawi tum chu a inang tlang deuh vek tih chu a lang ruak nghal mai a. A lo inziak tling tawhho - senior, retired tawh ṭhenkhatte'n an lo beih nasat dan leh tunlai ṭawng taka an lo MANzia, harsa tak chunga hlawhtlinna an lo chan dan, Pu Lala Khawbung (Chairman, Mizoram State Law Commission) khan mi 4/5 vel a sawi zingah, Pu Lalnghawrliana kum 1967-a Gauhati Universiti pumpuia pakhatna, Churachanpur College-a Lecturer ni chunga Doctorate degree hmutu, retheihna pawhin a ngam loh hi a namai lo hle.
Chhungkaw harsat vanga kut hna thawk chunga inzir, M.A. a zawh hnua UPSC bei ve leh a, inziak tling kha a ni. Chumi hnua a ṭhianten intervew tura an va sawm chuan, ani chuan chak viau mah se, a pain, "Rawn ti tei vet suh u, chhungkaw chawmtu ber a ni a, a clerk hna hi kan rin ber a nih hi. In duh leh nangmahni va intervew rawh u" a ti ṭhin.
- Azyuthanga