Lungtât a pâr thei ami?
Thumal hi lam liam puat te, lam chian kher loh te leh lam duhdah lâi te a awm ṭhin a, chu chu khawvel ṭawng kalphung a ni. Chumi chungchangah chuan tun hma leh tun hnu thil i’n thlîr zawr teh ang.
Tun hma: Ṭawngkam tâwp lama ‘che a’ hi a nihna ang chiah lam a peihawm loh a ni ang, a lam nuam zâwngin ‘chia’ an ti a. Khawlai ṭawng lêrh a ang thei deuh lek lek na a, Bible (O.V. Ref)-ah pawh an seng lût a, ?awngkam zahawm zingah a tel. O.V. Re-edited 2013-ah pawh tihdanglam lohin ‘chia’ tih a la ni zêl a, Exodus 18:19 hi en ta i la, “Ka thu hi ngaithla teh khai; rem ka han ruatpui ang chia...” tih a ni. C.L.-ah erawh chuan kan hman dâng pangngaiin ‘che a’ tiin an dah. Lehkhabu chhuak hmasa dangah pawh ‘che a’ tih aiin ‘chia’ tih hi hmuh tur a tam zâwk niin ka hria.
‘Lo’ tiha ‘o’ te hi lam a hahthlak a, "I lam kual chhuak tur a ni," tîa in-control theih a nih loh bâkah chutiang dân chu siam mî a ni lo. Chu vang chuan, kan pi leh pute chuan ‘lo’ tihna tur ṭhenkhatah ‘law’ tih an lo hmang a; “Law haw rawh”, "Zah pawh a dâwn law," te an ti ṭhin. Bible-ah pawh, “Sipaihote Pathian chuan khawngaihna a nei dah law maw,” te an ti. Bible (O.V. Ref)-ah hian ‘law maw’ hi vawi 10 lâi an hmang.
‘Zawk mah’ tih pawh tun hma chuan ‘zaw mah’ tia hmang an ṭhahnem ang, ‘ti rawh’ tih pawh zawhna lam hawi a nih chuan ‘h’ tel loa ‘ti raw’ tih mai a sam a, hei phei hi chu tun thlengin kan hmang. ‘Ti rawh’ han tih hrim hrima hi thu pe awkâ a ni thei a, a sawia sawi chuan ‘h’ tel lo hi a dingchang ta deuh zâwk a ang; ziah lamah erawh chuan JF Laldailova te, Zikpuii Pa te kha chuan ‘ti rawh’ tih an hmang tlangpui. ‘Ti rawh u’ tih pawh hi “ti r’u” kan tih loh vêk pawhin ‘ti raw u’ tiih ‘h’ hi kan lam tel duh vak lo.
‘Lo va/ lova, lo vang, lovin’ tih te pawh ‘o’ ri dik tak chu lam a buaithlak avangin ṭawngkâah chuan ‘v’ a lo ri tel ṭhin a, chu chuan ziah dân a nghawng a, ‘v’ an ziak tel ṭhin; a thumal nihphungah chuan ‘v’ a tel lo. Bible leh lehkhabu chhuak hmasa zawng zawngah he ‘v’ hi a awm deuh vek ang.
Tun hnu: Hmanlaia ‘elo’ an tih kha tunlai mi chuan ‘elaw’ kan ti ve ta. A tak taka ‘elo’ titute chu upa lam an ni duh deuhin a hriat. Hetianga ṭawng lam duhdah dân lo danglam ta hi inthuruala tih emaw, ro han rêl hut hut hnûa thu tihtlûk tâk vâng emaw a ni ngâi lo a. A titute lah an thatchhiat tâk vânga ‘law’ ta bawrh bawrh lah an ni bîk lo. Kan pi leh pute'n ‘lo’ aia ‘law’ an ti tlat ang deuh khan keini ṭhangtharte chuan ‘elo’ aiah ‘elaw’ kan ti ve ta tlur a ni ber.
Tun hmaa ‘law’ leh ‘law maw’ an hmannaah erawh ‘lo’ leh ‘lo maw’ kan ti. Hmanlaia ‘o’ an lam ṭhat peih lohnaah ‘o’ kan lam taima leh zâwk lawi si a nih chu, leh lawi si a na. Hei pawh hi kan taimâk tak vâng emaw, kan duhtui tawh vâng emaw a ni lo a; kan pi leh pute nen kan lam duhdah duh lâi a inang ta lo a ni zâwk. “Em ni” han tih mai aiah “a mi” tih te, “mi” tih chauh te kan uar ta, a hmangtu pawh kan ṭhahnem. Triau Trackx hlaah pawh, “In lungtât a pâr a mi?” tih a awm a; mi ṭhenkhat chuan an helh a ni âwm e.
Tunlaia kan lam duhdah hi mi ṭhenkhat chuan an sawisel ṭhin, a âwm ve tho, tun hmaa an tih ngai loh a nih miau chuan; tuna kan upate hi an tleirawl lai pawh khan an pi leh pute’n an ṭawngkam an sawiselsak ve tho ang. An sawisel hian an thiamawm viauin a hriat a, kan hman luih zel hian kan thiam lohna a awm bik lo mai thei bawk e. An lam duhdah ang chi kha Bible-ah an seng lût a, kan duh loh vâng pawh ni loin kan chhawm vek lo.
Hmanlaia ṭawng an lam duhdah ang chi kan hre kim lo a, tunlaia ṭawng kan lam thatchhiat dan nen erawh a inang lo. Ṭawng dik lo hriat duh luat vângin tunlai thil zâwk hi sawi hnawm vak a awl khawp mai.
- Rempuia R. Lûtmâng