ASSEMBLY HOUSE HI DAWTSAWINA RUNPUIAH A CHANG TA EM NI?

Kan khawtlang nunphung kawng hrang hrangah hian mumallohna hi a nasa em em mai a. Hlawhfa hlawh te hian ‘rate’ a nei tawh lo va, an inchhiar zat zat, a ruaituin a pek ngam zat zat te hi a ni deuh ngawt tawh mai a. “Awmpui Institution” te hi rapthlak tak a ni ta. Mobile an khawih neuh neuh a, hlawh sang zawk pe theite hnenah an insawn mai zel. Buaithlak tak a ni.

Hetiang thilah te hian kan sawrkar hian tihdan mumal atana dan siam te a nei lo va. Dan te an lo awm a nih pawhin an kengkawh ngai lo, sapatal nunin kan nung a ni ta ber e.

Heti taka belhchian kan dawl loh tak chhan hi eng nge ni ang? Kan hotupa berin Assembly House te lehzel dawtsawina hmuna a hman fo tak vang te hi a ni thei ang em? Chhan dang ka hriat loh avangin kei chuan hei hi pawmawm ka ti ta tlat mai.

Car manto leh changkang ber pawla ngaih, ram hruaitu lu berina lungawi taka a kawl chu, a hmangzuitu chuan rei lo te-a kawng chhova nam ngai khawpa chhia a nih thu Assembly House ngei maiah chuan a sawi a ni.

Car lo kawl hmasatu Congress Party sawrkara Chief Minister kha, tleirawl chhuah hlim aṭanga motor khalh thiam, motor khalh thiam ber pawl leh uluk ber pawl a ni tih hi a hretu ka ni a. A car kawl lai kha a hlui tawh vang emaw, eng emaw dang vang emawa hman tlak loh a nih chuan, chutiang ni-a a hriat rual rual chuan a thlâk ngei ang. Ṭha tawk ti-a anin a hman lai kha, a hmang chhawngtu-in rei lo te hnu-a hman tlâk loh a ti a nih chuan a hmang uluk lo hle tihna a ni ang. Nam ngai a tih te phei hi chu mi dik dawtsawi ngai lo, an nam lai hmutu a awm a nih loh chuan ka awih lo va, dâwt ni ngeiah ka ngai hmiah mai a ni.

Kha car an thlak tâk kha engtin nge an tih tâk rêng le? Condemn-a lilam ngei tur niawm tak a ni a. A unaupa cheng nuai 900 kawltirtu khan chêng sangkhat emawa chhângin a lo kawl reng tawh te a ni thei mai em? Car ṭha tak nam ngai miah lo te a ni zui ngei zâwk lo’ng maw?

Ka ṭhianpa C. Lalchhuma khan Finance Secretary a nih lai khan, Mizote tluka lirthei ngaisang an awm lo, tiin an budget-a pawisa an dah phawt chuan a sanction nghal zel mai thu min hrilh a. Kan putena car-ah pawh a manto leh changkang an ngainatzia kan hriat hian a thusawi dikzia a tilangin ka hria. Manto leh changkang mai duhtawk lova an kawl rῠih zel mai te phei chu hriatthiam a har a nih hi.

An chhiahhlawh inti-a mipuite rawng bawltu intite hian mipuite zinga lirthei tê ber pawh nei pha lo nuai tam an awm laia hetianga an invulh chiam zel mai hi chu a inhmeh lovin a huatthlalain a zahthlak a ni.

Purchase Board approve lohva pῠk chawpa car an han lei chῠk chῠk tâ khan kan Minister zin vei vâkten an duh zawng tih/lei nana AO/BDO te hnen aṭanga Supply Sale Proceeds an ṭham zel mai ṭhin kha min ti hre chhuak. Khatianga an pawisa ṭham vanga bibo ta kha Accountant General ‘audited figure’ ngeiin cheng vaibelchhe 45 a tling zu nia! Chief Secretary ka nih laia Govt. Account-a ka dahluhtir deuh vek kha a ni a, ka hre chiang viau a ni.

Centrally Sponsored Scheme pawisa cheng vaibelchhe 1000 zet lo pῠk pên vanga kan ramin buaina nasa tak a tawh hlim hlawta hetiang an han ti ngam nghal leh mai te hian eng nge min hriattir le? Sum âtchilhna thlarau an thluaka lῠt ngheh tawhzia lanna a ni leh mai em?

Pope Francis-a khuan, tunlai khawvelah lirthei kan mamawh. Mahse, kan kalna tur ṭha taka min thlenpuia ṭha taka min hawpui theih chuan, a tê ber leh a man tlâwm ber neih mai tur a ti a. Vatican-ah khuan Fiat car tê fel khir khel a kawl a, a duhtâwk em em mai a ni. Aizawlah hian lo awm ta se, Maruti 800 bâk a kawl dawn lo tihna a nih chu.

Chapo lova, inngaihtlawm te hi kan Pathian thuina a ngaih pawimawh tak a ni a. Engvanga Pathian hming lam tam ber berte hi a chapo ber ber, car manto leh changkang neih mai pawh duhtawk lova, inel nan taka hmang nge maw an nih le?

Kan pu-a hi chuan eng thu pawh sawi se, nui chung ngeia sawi tur ni hian a ngai tlat a ni ang chu, a nui sâng zel mai chu a ni a. Kawng chova nam ngai tih thu a sawi lai phei kha chuan a awihawm loh viau nain nuih loh theih pawh a ni lo. Mapuia hian ‘Comedian Search’-ah te hian sawm ve se a tih chi viau ang a.

Comedian sawi takah chuan Volodymyr Zelensky hi Comedian ni ṭhin, Ukraine President rawn ni ta a ni a. Hruaitu tling a nihzia leh a huaisenzia chu khawvelin a hmuin a thlir mek zel a nih hi. Keini chu a letling zawngin kan kal tihna em ni ang le? Assembly House lam thlir ila, ‘Laughter is the best medicine’ tih kha thupuiah i neih leh mai ang u hmiang.

- M Lalmanzuala