Kawngpui siam hnatlang
Tun hnaiah Mizoram kawng a chhe chho viau a; furpui a inṭan a, leimin leh leikhi a lo tam a, kawng enkawltu PWD lam pawh an hah viauin a lang. Sawrkar pawhin a theih tawk chu a chhuah ve niin a lang a, May 9, 2013 khan Mizoram Engineering Service Association (MESA) conference, Berawtlang-a Art & Culture Auditorium-a neihah Pu Lal Thanzara’n, “Sawrkarin kawngpui siam a ngaihthah lo,” a lo ti daih tawh nghe nghe.
Kawngpui a ṭhat theih nan sawrkarin theihtawp chhuah mah se, a theihtawp a beitham deuh nge ni, kawng chhiat chhan pawh kan hre malh malh ta viau mai. Chung zingah chuan fur ruahtui hi chhuanlam langsar ber a ni awm e. Chutih rualin, ruahtui tamna ṭhenawm state Meghalaya-ah pawh kawng a ṭha em em tho va; kawng chhiat chhan chu tlangram a nihna han puh ngawt dawn ila, Sikkim tlangram kawngpui te lah rulngan pa ang zar a ni leh zel a. Kan Chief Minister berin, “Kawng ṭha lo hi vei viau mah ila, tun bak chu a ngaihna a awm lo,” a lo tih miau avangin kan la chhe dawn chauh niin a lang.
October ni 16, 2015-a Assembly Session-ah eptu MLA parukte’n a mal ṭheuhvin resolution ‘mipuite’n inkalpawhna kawng chhia avanga harsatna kan tawh mek sutkian thuai a nih theihna turin chak zawkin hmalak ni rawh se’ tih chu an pu lut a, ruling MLA-te’n lungrual takin an hnawl a nih kha. Inkalpawhna kawngpui chhia sutkian duhna resolution hnawl a nih vang nge, kan kawngpuite chu enkawltu nei lo ang maiin a lo awm ta a. Damlote pawh JCB hmanga phurh an ngai ta hial a, a lungchhiatthlak ngawt mai.
A chang leh tlawmngai pawlte’n total bandh te an huaihawt a, kawngpui an dang a, an theih ang angin kawngpui ṭhat nan hma an la a, beidawn tawpah hnatlangin an siam a, chungte chu an mawnga hiattu awm vangah te min la puhsak tak deuh deuh a! Chhechhawnga te chhung kan iang zo ta. Maxicab service ṭhenkhatin an motor bangah kawng chhiat thu an tar a, chu chuan mi ngêng a lo chhun a, motor mansak hial tawk pawh an awm!
Kan minister te bial chhung kawng hlei hlei hi a chhia emaw tih mai tur a ni. Chief Minister Pu Lal Thanhawla bial Serchhip-ah kawng siam hnatlang neih a ni hial tawh a; Pu R. Romawia bial Durtlang-ah chuti tho, Pu John Rotluangliana bialah phei chuan a khât tawkin hnatlanga kawng siam a ni deuh reng. Pu R. Lalzirliana bial, Maite kawng lah furah kal ngaihna awm mang lo; Pu H. Rohluna bial Ngopa leh Mimbung inkar lah ṭhat tik ni reng nei lo; minister chaka sawi Pu Zodintluanga bial chhung kawngpui phei chu lungchhiatthlak khawpa chhia a ni. Pu C. Ngunlianchunga, Pu Lalrinmawia Ralte, Dr. B.D. Chakma - an bial chhung kawng hi kawngpui chhe hmingthang vek a ni!
Kan kawngpui chhe lutuk chu a hman remchang apiangin kan siam ta. Kawngpui siamna tura cheng maktaduai tam tak a awm laiin mipuiin kawng siam nan pawisa kan thawh khawm a, JCB leh roadroller kan ruai a, chhiah kan chawi double kan ti dawn nge, sum kan chawi thuah hnih kan ti dawn ni, kawngpui siamna turin sum kan thawhkhawm ta fo mai. Fur-ah kawngpui siamin kan hnatlang a, fur ruahtui hul hnuah pawh kawngpui siama hnatlan kan bâng chuang lo; hnatlang hnam kan ni ringawt!
Kawngpui siama kan hnatlan chhan chu, sawrkar tihmualpho tumna aiin, ‘hei bak chu tihngaihna a awm loh’ vang a ni ber a; sawrkarin tihngaihna a hriat loh chuan mipuiin a ngaihna an hriat ang anga hma an lak mai a ngai ṭhin. Tun hma aṭangin kawngpui siam hnatlang hi neih a lo ni fo tawh a, nimahsela, tun term, kum 2013
aṭanga tun thlenga hnatlanga kawngpui siam, chanchinbu leh chanchinthar lama kan hmuh phak chin te i han tar lang dawn teh ang.
Oct 29-6 Nov, 2013: Ni 9 chhung teh meuh mai chu YMA Sub-Headquarters, Mamit bultumin Mamit leh Dampui inkar kawng chhe lutuk siamin Mamit mipui an hnatlang. Mamit-a YMA branch hrang hrangte chu nitin a inchhawkin an hnatlang a, hnatlangte ei leh in hi PWD-in an tumsak ṭhin!
July 15, 2014: YMA Sub-Headquarters, Kolasib huaihawtin Kolasib, Kawnpui leh Thingdawl-a YMA branch hrang hrang chuan Kolasib leh Kawnpui inkar kawngpui chhe zual thawm ṭhat hnatlang an nei a, mi ṭhahnem tak an thawk chhuak.
July 22, 2014: Mizoram Truck Driver Association member-te chu Bairabi rel chawlhhmun leh FCI kudam inkar kawngpui thawm ṭhain an hnatlang a, kawng khuar hnawhna tur lung intum chawpin hmanrua leina atan Rs. 20000 an seng.
October 6, 2014: Taitesena Group YMA huaihawtin, an huam chhunga khaw kar kawng siam ṭhain YMA Branch hrang hrangte chu an hnatlang a, hnatlang zat hi an vaiin mi 1200 vel an tling. Hnatlangin kawngpui an siam zawng zawng hi km 70 vel laia thui a ni (hei hi Mamit district chhung a ni).
November 24, 2014: Zoram Drivers Union, Kanhmun huaihawtin Kanhmun leh Bungṭhuam inkar kawngpui chhe zualte thawm ṭhat hnatlang neih a ni a, mi ṭhahnem tak an thawk chhuak. Mi ṭhahnemngaite’n motor leh JCB an thawh chhuahpui.
December 13, 2014: Ramhlun Vengthar Local Council huaihawtin an veng chhung kawngpui chhe zual thawm ṭhat hnatlang an nei a, mi 269 an thawk chhuak. Kawng siam nan Ramhlun Vengthar Taxi Welfare-in veng chhunga motor neite hnenah thawhlawm khawnin Rs. 25,000 an hmu a, line bus neitute’n Rs. 4050 an thawh bawk.
March 20, 2015: Tuivai Group YMA Conference thurel angin, Suangpuilawn leh Zawngin inkar kawngpui siam ṭhain an hnatlang a, member 300 vel an thawk chhuak a; Zawngin khawtlangin hnatlangte tan zanriah an buatsaihsak.
July 20, 2015: Dawrpui Vengthar Presbyterian Kohhran chuan Vaivakawn leh Bazar Bungkawn inkar kawngpui chhe lutuk thawm ṭhat hnatlang an nei a, Social Front Committee-in kohhran sumin siamṭhat hna an thawk.
September 4, 2015: MZP Sub-Headquarters, Bairabi bultumin Bairabi leh Assam inkalpawhna kawngpui chhe lutuk thawm ṭhain hnatlang neih a ni a, mi ṭhahnem tak an thawk chhuak. Hemi atan hian sumdawng pawl hrang hrang te, rel kawng siamtu contractor leh mimalin sum an thawh khawm.
September 26, 2015: Durtlang Local Council leh tlawmngai pawl hrang hrang ṭangrual chuan an veng chhung kawng chhe zual lai thawm ṭhat hnatlang an nei. Hnatlanga thawk chhuak an tam hle a, thawk chhuak lote hian Rs. 200 aia tlem lo an thawh vek bawk.
August 8, 2016: Pangzawl khuaa lirthei neitute chu Pangzawl leh Thiltlang inkar kawngpui chhe lai siamin an hnatlang a, kawng khuar zualte chu lungin an hnawh. Hnatlangte hi Pangzawl VC te’n an ṭawiawm.
September 21, 2016: Aizawl City Bus Owner Association (ACBOA) member-te chu Zemabawk Kanan Veng kawngpui chhe zual thawm ṭhain an hnatlang a, mi 100 vel an thawk chhuak. Kawng chhia thawm ṭhatna turin ACBOA hian lung (boulder) phur khat Rs. 4000 zela leiin phur nga zet an hmang.
November 19, 2016: Siaha District Commercial Vehicle JAC bultumin Siaha khawpui chhunga kawngpui chhe zual lai thawm ṭhat hnatlang neih a ni a, anmahni sum sengin cement, balu leh rora an lei a, PWD-in roadroller an thawh!
July 26, 2017: Biate leh E. Lungdar inkar kawngpui chhia siamin Biate Branch YMA leh VC kaihhruainain mi 100 vel an hnatlang. Hemi atan hian Biate, Sialhawk leh Tuipuiral tlangdung bakah Lunglei to Champhai sumo service-te’n pawisa an thawh khawm a, Biate-a tipper neite’n motor an thawh ve bawk a, Sialhawk sumo service ṭhinte pawh an thawk chhuak. Helai tlangdunga tlan ṭhinte’n Rs. 500 ṭheuh an thawh khawm a; PWD te’n hnatlang an ṭawiawm!
July 26, 2017: Serchhip Joint VC Association huaihawtin, Chhiahtlang leh Sailiamkawn inkar kawng chhe zual laite chu cement concrete-a hnawhin an hnatlang a, he kawng siamṭhatna atan hian VC tinin chhungkaw pakhat zelah cheng 25 zel hisapin sum an thawh khawm.
July 27, 2017: Aizawl East-I Block MNYF huaihawtin Ṭhuampui leh Tuirial inkar kawng chhe zual siamṭhat hnatlang neih a ni a, mi tlawmngaite’n roadroller leh sum an thawhkhawm a, khaw chhe hnuaiah mi 100 vel zet mai hnatlangin an thawk chhuak.
Vanram kawng chu a harsain a bumboh an ti ṭhin. Nimahsela, a zawh peih lote tan hremhmun kawng zawh tur a la awm tal a. Kan Zoram kawngpui erawh chu hei bak zawh tur a awm tawh lo. Chhe rapthlak viau mah sela, i zawh zel mai ang u. Kan zawh theih loh tawpah hnatlangin kan siam ṭha leh zel mai dawn nia.
Kan lirthei khalhtute erawh tum aia hmaa Vanram in inkhalh thlen loh nan, lo fimkhur zual deuh deuh teh u.
- T.S. Khupchong