HAPPY BIRTHDAY PU MODI
Pu Narendra Damodardas Modi hi 17th September, 1950 –ah Bombay state, kum 1960 aṭanga Gujarat state lo ni ta, Mehsana district, Vadnagar khuaah a piang a. An unau paruk zingah a pathumna a ni. A pa chu Damodardas Mulchanddas Modi (1915-1989) a ni a, a nu chu Hiraben Damodardas Modi (1920- )a ni. Hindu sakhaw zuitu niin hnam hnufual Other Backward Class (OBC) an tih chhungkua aṭanga lo piang a ni.
Modi hian a naupan laiin Vadnagar Rail Station-ah thingpui dawrah a pa a pui ṭhin a, chu mi hnuah a u nen bus station bulah thingpui dawr an hawng ve. India - Pakistan War 1965 lai te khan an awmna bul Rail Station-a sipai an lo thlenin thingpui tui tak mai, hot masala chai, a lo pe ṭhin. School naupang a nih laiin lemchan lamah a inhmang a, kum 13 mi chauh a nih laiin an school bang chhia siamna tur sum tuak nan drama changtuah a ṭang. Zirna lamah chuan kum 1983-ah M.A (Political Science), Gujarat University aṭangin First-ah a passed.
Modi hian kum 1970 chho ah khan Rashtriya Swayamsevak Sangh (RSS) pawl a zawm a, an chenna chhehvel bialah zirlai pawl Akhil Bharatiya Vidhyarthi a din a, a lar telh telh a, a politics zin kawng pawimawh tak a ni ta a ni. Kum 1987-ah Bharatiya Janata Party (BJP) a zawm a, kum khat hnuah Gujarat state BJP General Secretary-ah ruat a ni. A hmalakna avangin BJP party a ṭhangduang ta hle a, 1995 March thlaah India ram state BJP thuneihna sorkar hmasa ber a ding ta a, mahse a ding rei lo, 1996 September thleng chauh a ding.
October, 2001 ah Gujarat Chief Minister, Kesubhai Patel a ban avangin a ai awh turin Modi chu ruat a ni. MLA a nih hmain Chief Minister atan 7th, October 2001-ah lak luh a ni a, 24th February 2002-ah MLA atan by-election-ah thlan tlin a ni; by-election bakah vawi thum lai MLA atan thlan tlin a ni a, kum 2001 aṭangin 2014 thleng, ṭum li a zawnin Chief Minister a ni - a vawilina erawh India ram General Election-ah BJP Prime Ministerial candidate a nih avangin a bansan ta a ni. Gujarat state a din aṭanga Chief Minister ni rei ber a ni.
Kum 2014-ah Lok Sabha election chu a hmachhawn ta a, Varanasi bial aṭangin a khingpui vote 5.70 lakhs zeta hnehin thlan tlin a ni a, 26.05.2014 khan India ram Prime Minister 18-na atan lak luh a ni. India ram Independent hnua piang, Prime Minister hmasa ber a ni a; prime minister atana lak luh a nih laia hringtu nu damlai awm chhun a ni bawk. 2019 General Election-ah M.P atan thlan tlin a ni leh ta a, 30 May, 2019 khan Prime Minister atan thu tiam tira lak luh a ni leh ta a, tunah hian a term hnihna chu a hmang mek a ni.
Pu Narendra Modi hi MLA atan thlan a nih hmasak bera Chief Minister ni thei a ni a, M.P a nih hmasak ber ṭumah Prime Minister a ni bawk. Hetiang mi hi India ramah mi dang an la awm lo. Chawimawina a dawn tam tak zingah tlemte han sawi lang ila: India Today Magazine-in "The Best Chief Minister in the Country Award" 2007 chu a pe a; 2009 khan FDI Magazine-in "The Asian Winner of the FDI Personality of the Year Award" hlan a ni bawk. The Gallup International Association-in khawvel mi ropui a thlan chhuah zingah Prime Minister Modi chu "3rd Top Leader of the World" Award a hlan. Kum 2018 khan United Nation’s Highest Environmental Award hlan a ni a, Seoul Peace Prize hlan a ni bawk.
Pu Narendra Modi hi hnam hnuaihnung OBC chhungkua aṭanga sei lian a nih avangin mi rethei dinhmun a hre chiang a. A thupui ber chu ‘Sabka Sath Sabka Vikas’, mi zawng zawng tana hmasawnna tih hi a ni. Hna a thawk nasa a, ni khat (darkar 24) chhungin darkar 16 chhung hna a thawk ṭhin an ti. Mipui hmasawnna atan Economic Welfare Schemes leh Development Scheme za tam tak a siam chhuak a. Sheme ṭhenkhat chu mimal leh company ten an thawh tur a nih laiin ṭhenkhat chu sorkarin a thawh sak tur a ni. Schemes-te hi category pathumah ṭhen a ni: Core of Core Schemes, Core Schemes leh Major Central Sector Schemes te an ni.
Prime Minister Schemes tam tak zinga Mizorama kan hman lar deuh tlem han sawi ila. PMAY-mahni chenna tur in sakna tur nei lote sak sak, Jan Dhan Yojana - bank account nei lo crore 15 chuang accont hawntirin debit card crore 10 chuang pek chhuah a ni. Direct Benefit Transfer - pawisa eiruk dona hmanrua a ni. PM Ujjwala Scheme- BPL chhungkua, gas connection nei thei lo tan a thlawnin connection pek an ni. Swachh Bharat Mission-khawpui leh thingtlang khua tihfai hna, Har Ghar Jal - chhung tinin tui chawi ngai lova tui herh haw theih tura hmalak, Atal Pension Scheme- sawrkar hna thawk ve lo tana pension scheme, Smart City Plan, Pandi Deendayal Upadhyaya Gram Jyoti Yojana - khaw tina electric eng pek, PM Mudra Yojna, PM Garib Kalyan Anna PM Mudra Yojna, PM Garib Kalyan Anna Yojana - mi rethei zual 80 crores te hnenah buhfai thla tin a thlawna sem. Hengte hi scheme za chuang fe aṭanga entirna tlemte mai a ni.
Vantlang ṭhatna Welfare Scheme bakah India ram tana thil pawimawh tak tak sawi tur tam tak a awm. Chung zingah chuan a langsar zual deuh sawi ila. Demonetisation- corruption leh militants-ho dona hmanrua atana 500 leh 1000 note tih thih, GST-Modi sawrkar-in GST a siam kha India ram independent hnua tax reform lian ber a ni. Jammu and Kashmir state inhung bikna dan India Constitution Art. 370 nuai bo hi Modi sawrkar thil tih ropui tak a ni. Pakistan, Bangladesh leh Afghanistan ram aṭanga Non-Muslim raltlante hnena citizenship pek theihna tura dan siam Citizenship Amendment Act (CAA) te; Muslim nu, an pasalten awlsam taka an mak ṭhin tih bona dan Muslim Women (Protection of Rights on Marriaage) Act, 2019.
India ram Prime Minister 14-na Pu Modi hi mi danglam tak a ni. Amah hringtu Pi Hiraben Modi, kum 82 mi hi a zah thiam hle a, a hnen aṭangin malsawmna a dil ṭhin an ti. Khawvel pum huapin hripui Covid 19 a leng a, India ram mihring crore 140 lai enkawl hna kha a namai lo. USA-ah mihring crore 33 awmah 10 lakhs an thih laiin, India mi Covid avanga thi 5 lakhs chauh kan awm hian Modi ropuizia kan hre thei. India mipui hnenah Covid vaccine a thlawn vekin min pe hi thil ropui tak a ni.
Mi hnuaihnung leh mipui vantlang tan chauha thawk a ni lo va, India ram ropuina hi a sang tual tual a ni. Make in India scheme avangin Industry lam a ṭhangduang a, defence lam ngaihtuahna avangin raldona hmanrua lamah hma kan sawn a, ram ṭhenawm China leh Pakistan a beng dai a, non-alignment policy hmangin khawvel sawrkar dangte ṭhianah a siam bawk.
India ram ropui tak roreltu atana Pathianin Pu Modi min pe hi lawmthu sawi ila, atan Pathian malsawmna i dilpui ṭhin ang u.
- R. Vanramchhuanga Ramhlun Vengthar