Written by
Dr. Lallianchhunga

‘A VUR KUM’ HNAMDANG PUAL - PART 2

Tun hma deuh khan sorkar hnathawk pension a chhuak turte’n an duh chuan an chhuah hma kum khatah an pension sum chhuahpui tur 90% an dil thei a, in leh lo puah lawkin, an pension tak tak hunah anmahni in leh lo ngeiah an chen nghal theih phah tih an sawi ṭhin.

Tunah chuan chutiang chu beisei chi pawh a ni tawh lo, an tan a ‘Vur Kum’ a liam tawh. Pension aṭanga kum 1 hnuah pawh sorkar hna an thawh ve laia an lo khawl ve tang tang an pension sum la dawng lo pawh an awm. Assembly zawhna leh chhanna aṭanga a lan danin sorkarin pension a chhuak mi 1367 te pawisa a batsak chu Rs. 2,49,87,07,426 (cheng vaibelchhe zahnih sawmli pakua, nuai sawmriat pasarih, sangsarih, zali, sawmhnih leh paruk) zet a tling tawh a ni.

Thla tira hlawh an lak theih tawh loh hnua sorkar hnathawk Bank loan latute’n harsatna an tawh hi a namai lo khawp mai, an tan a ‘Vur Kum’ beisei chi a ni tawh lo. Health Care bill ba rulhna tura Asian Development Bank (ADB) aṭanga loan an puk tur lah a reh vung vung bawk nen; an sawi lai kha chuan ADB in a rawn puk tir nghal anga, Health Care Bill ba an rul nghal chur chur ang tih tur khawpin an sawi thiam a sin. Mahse, RTI chhannaah Health Care “Bill pek chhuah a nih loh chhan chu Bill pekna tur (sum) mamawh zat sorkar aṭangin dawn a la ni lo” tih a ni. “A damlo a piangte hman turin SEDP-ah cheng nuai 2 theuh kan dah” (CM Zoramthanga) tih chu a va hla si em.

Hetih lai hian a ‘Vur Kum’ chhawr pha, ni khata Treasury-a lehlan thei, mi thil ti thei bikte bill belhkhawm chu cheng vaibelchhe 591 zet a tling (Source: Press Statement of Pu L.Thangmawia MLA & Secretary of MNF Legislature Party Dt 14.9.2022).

MNF sorkarin Covid-19 chhuanlama pawisa a harsatna a tawh thu a tlangau­pui mek laiin an duhsak zawngte a ruka an lo vur nasat zia chiang takin a lang chho zel a. MNF Party worker-te leh contractor tam zawkin an hnathawhna bill an lak theih loh lai te, PMGSY contractor tam zawk ten bill vaibelchhe 200 chuang an lak theih loh avanga an hnathawh pawh an chhunzawm theih loh laiin an duhsak zawng Contractor-te contract pek leh bill pek kawngah chuan harsatna an tawk miah lo tih Pu L.Thangmawia MLA Press Statement aṭang khan a langchiang hle si a ni.

Mizoram tana zalenna sualtu inti leh hnam party inti, MNF Party sorkarna hnuaia ni khata Bill lehlan thei zinga che thei ber chu SLT Infracon Pvt. Ltd, Silchar a ni a, an ni hian bill 9 lai chu awlsam takin an thehluh ni la lain an la nghal thei a. Vai company bawk Ratna Infra, Hyderabad leh M/S Bhavya Construction, Silchar-te pawhin an bill 4 ve ve ni khatah an lehlan thei bawk. Pu Zoramthanga fachuam, a vangvat kaipuite ai pawha a duhsak zawk Kamrul-a pawhin Treasury-ah bill 3 a lehlan pui thei a, RTI chhanna aṭanga a lan danin Kamrul-a bill hrim hrim hi Treasury-ah thla khat aia rei a tang ve ngai meuh lo bawk.

Health Care bill thla tam la thei lo chhungkaw sang chuang fe an awm laiin, bill an thehluh ni la laa an lak nghal tel loin, ni 6 lek chhungin M/S Bhavya Construction, Silchar chuan bill 12 hmangin Rs. 1,55,52,87,813 (Cheng vbch za sawmnga panga, nuai sawmnga pahnih, singriat, sangsarih, zariat, sawm leh pathum) Mizoram sorkar hnen aṭangin a la chhuak hman (Ni 1 ah bill 7, ni 2 chhungin bill 3, ni 3 chhungin bill 1 leh ni 6-naah bill 1, avaiin bill 12) Sadguru Engg & Allied Services pawh hian ni 2 chhungin bill 3, ni 3 & ni 4 chhungin bill 1 ve ve leh ni 6 chhungin bill 1, avaiin Rs. 27,61,24,534 (cheng vbch sawmhnih pasarih, nuai sawmruk pakhat, singhnih, sangli, zanga, sawmthum leh pali) an la chhuak thei. (Source: 1.9.2019 aṭanga 4.7.2022 inkara Bill Rs, Nuai 100 chuang Treasury-in chawlhkar khat chhunga a pekchhuah te – A ni la la a a pek nghal te tel lovin- Compiled by Media & Publicity Department, MNF Gen. Hqrs).

Heng lo pawh hi hnam­dang Company zingah thla 1 chhung leka bill la chhuak zung zung thei an la awm teuh, Mizo contractor pawh an awm, a ṭul danin kan tarlang zel ang. A pawimawh zawk chu mipuite hamṭhatna hi ding chang ber rawh se. Mipuite hamṭhatna venhim a nih loh chuan contractor an duhsak zual tlemte te hamṭhatna pawh hi venhim theih loh chin an la nei mai ang.

- Dr. Lallianchhunga