Written by
PC. Thangzikpuia

Ṭhalaiten ṭawng fiah zir thar leh ang u

Naupang, 'kal chhet chhet' leh 'tumbailek' thiam avanga ar tui hlawh chhuak ve tawh; mahse, ṭawng zir ṭan mêk, la ṭawng fiah thiam si lote hian, "Ka nu, ka pa," tih turah hian, 'ka' hi an la lam rik thiam ve loh avangin, "Â-nu, â-pa," tih an chîng a. Hêng naupang la ṭawng fiah thiam lote ṭawng­kam hi nula chu sawi loh, tlangvâl sek ṭha pui puite pawh hian an lo entawn ta zel a. T-shirt bân bul ha sek ṭul chung leh, pheikhawk size lian ber chi rap per duai chung hian, "Â-nu ka lo dil ang e aw," te hi an han ti ta duai zel mai a! An nute malchunga nghah chawrh a, "Ke-a-ka, en-unu," tia A, AW, B zir ṭhattir leh tak mai hi an châkawm ṭhin!

"Ka nu, ka pa," tia kan sawi hian, heta 'ka' hi kan thil sawi azirin neitu aiawh atâna kan thu hman, possessive pronoun a ni a. 'Ka' hi noun thumalin a rawn zui nghal chat chuan, kha noun kha ka ta a nih thu leh a neitu ka nihna a lang nghal chat zel ṭhin. "Ka nu," kan han tih hian, heta 'nu' kan sawi hi tu nu dang mah ni lovin, ka ta, keimá nu bik ka sawina a ni ta chat a. Chutiang bawkin, "Ka pa," kan tih pawhin keimá pâ ka sawina a ni ṭhin.

Hetianga Mizoten neitu aiawh atâna ṭawngkam ṭha êm êm mai kan neih, possessive pronoun hi naupang ṭawng zir ṭan tirte chuan an la lam fiah thiam lo a ni thei e. Mahse, tunlaia kan ṭhalai tam taktena an lam ri fiah thiam lo ve ta zel mai hi chu a manganthlâk ta a ni.

Social media lama WhatsApp-ah pawh ṭawngṭaipui tura ngenna thu hi nula pakhatin a rawn post a, "A nu leh a pa tân in lo ṭawngṭai ve theih chuan kan lâwm ngawt ang," a rawn ti ngawt mai a. Heta 'a nu leh a pa tiha 'a' hi mi dang tu emaw sawina (third person pronoun) a ni daih mai si a, a ziah dân turah kawng a bo leh zel vei bawk nen, "Tu nu leh tu pa tân chuan rawn ngensak chu ni maw?" lo tih mai loh hleih theih a ni lo. "Ka nu leh ka pa tân..." rawn ti fiah ṭha hle hle mai sela ni mai tur hi a ni a le!

Ṭhalaitena inlâk eng emaw­na ni àwm fahran a, "Â nu, â pa," an tih duai duai ang hian, nu leh pa leh an û-te hian, "Â fapa a nih hi," emaw, "Â fanu a nih hi," ti ten emaw, "Â nau," te emaw han ti ve ta hlawi hlawi mai sela kan duh àwm tawp si lo.

Inkohna bik atâna kan lo hmang ṭhang tawh a nih chuan, tute emaw inkoh dân a nih chuan tu'n kan va sawi­selsak ngawt thiang lo vang; chu chu anmahni inkâr thu a ni tlat. Amaherawhchu, mi dang hnenah kan nu leh pa, kan û-te kha third person-a anmahni kan sawinaah reng reng hi chuan ṭawng fiah rual tawh chin hi chuan, "Ka nu, ka pa, ka û," tiin lam ri fiah fel fak ila a ṭha. Mi zinga mahni nu leh pa, u-te third person-a kan sawinaah pawha, "Â nu, a pâ, a û," la tih hlawi hlawi mai hi changkânna a ni hran lo va; naupang ṭawng fiah thiam lote ṭawng dân, a tumbailek hawi zawnga kan zir chhâwn lehna mai mai lek a ni.

Neitu kan nihna tilangtu atâna keimahni aiawh atâna possessive pronoun kan neih, 'ka' tih hmanga mahni nu leh pate mi dang hnena kan sawi chhawnnaah, ka ta, keimá nu leh pa liau liau an nihzia lantir a, "Ka nu, ka pa," kan han ti fiah chat chat mai hi Mizo ṭawng kalphung dik a nih rualin, keimá nu leh pâ an nihzia kha kan tilang hliah hliah bik a, a hlu êm êm zawk a ni.

Hmânlaia naupang in nghâk, ruah sur laia an nu leh pa losul feh au vau vautute mah khân, "Â nu, â pa, lo haw thuai thuai," an ti hlei nem! "Ka nu, ka pa, lo haw thuai thuai, tlângah ruahpui a sûr e...." an ti fiah fel chat mai a nih kha! Eng kan ti ta nge, tuna taka kan ṭhalaite hian 'Ka nu, ka pa' tih hi kan han lam fiah hleih theih ve tâk hlawm loh ni?

Third person-a 'nu' ka sawi hi tu nu mah ni lovin keimá nu a ni a. 'Pa' ka sawi pawh hi tu pa mah ni lovin keimá pa ka sawina a ni tih tichiangtu possessive pronoun, 'ka' lam ri fiah thiam tur hian ṭhalaite hian ṭawng fiah i zir thar ṭha leh teh ang u.

- PC. Thangzikpuia