Tlangval Hmelṭha

Mipa hmelṭha hi chu thil awm em em ngai lo a ni a, sawi tur ting chuan mipa hmelṭha ber thlan chang chu khawi lai hmun emawah chuan a awm ve leh zauh ṭhin. Tunlaiin khawchhak lamte kan ngaisangin kan copy nasa hle a, anniho hi a dik tak chuan han en mai chuan hmeichhia nge a nih mipa tih pawh hi hriat har chang a awm ṭhin. Mizote zingah pawh palian pui pui, sek deuh deuh, thâwk khat lai khan, awki nem tak, ti deuh zui mai kan pung a nih kha. Mipate kan ṭanna lamah kha ti zawnga fel/hmeichhia kan han rim deuh mai kha chu a fuh lo deuh a ni.

Hmeichhiate hian eng ti zawnga rim nge an duh ber ang aw, a inang lo ve nuaih mai thei.Tlangval huaisen, tlawmngai theite hi tlangval fel, a tawi zawngin hmelṭha te pawh han ti ila, a fuh tho ang chu maw, an ni a, chhungkua leh khawtlangin an thlamuanpui ṭhin a ni. Engpawhnise, mahni chu indahṭha hrih ta mai ila, vawiinah nulate'n an hmelṭha tih zawng, duh zawng, ngaihsante han sawi tum dawn ila. Tlema thin khei deuh lai a lo awm pawhin kan inhrethiam hram hram a ni ang chu. 

Nulate - Hman lai chuan hmeichhiate dinhmun a sang lo hle a, nupui pasal inneih thuah pawh an duh zawng nei lovin an nu leh pate tih ang an nei mai 

ṭhin. Hna an thawk nasa a, hetih lai hian in lengte an tih lawm reng a ngai bawk ṭhin. Tun hnu hian kan hmeichhiate an harh thar nasa hle a, lehkhathiam tak tak, engineer, doctor, etc., an kat ta nuk mai.Office-ah te pawh hian hmeichhia an tam hle a, hmeichhe sumdawng hlawhtling tak takte pawh hi hmuh tur an awm ta nual mai. Bazar-ah ni se hmeichhiate'n tam zawk nih an hauh a, pasal fanau chawm, nu leh pa chawmte pawh hi sawi tur kan nei ta nual mai.

Zirlaite zingah pawh a thiamthei, top-ho hi chu hmeichhia an ni duh khawp mai. Hetiang hi tunlai kan hmeichhiate dinhmun tlangpui a ni a, nakin zelah phei chuan an changkangin an la ropui nasa dawn a ni. An duh zawng leh ngainat zawngte pawh a standard a sang zel tura ngaih a ni a, kawppui turte pawh anmahni level-pui, thurualpui theih ang tur chi an mamawh deuh deuh dawn a ni. Dan theih leh tihbuai chi an ni lova, an thawhrim rah an seng a ni deuh ber mai. An taimak leh thawhrim na na chuan a phu a lawm, i ti mai ang. 

Hmelṭha chu - Kan lehkhabu chhiarnaah te, tlangval hmelṭha tak, sar veng vawng, tihte kan hre ṭhin ang. Ni e, sar veng vawng, fai tak leh smart tak te hi chu an hmelṭha a ni. A dang han sawi leh ta ila - mipa chu pa tak, sek tak, rorum tak, etc., te hi an hmel a ṭha han ti leh ta ila, a dik ber leh awm e. A pathumnaah chuan sum ngah, pawisa nei, hausate hi han ti leh ta ila. Hmelchhe deuh, kawi ṭing ṭeng pawh ni se, a hausak phawt chuan a luck-na a dal chuang lo a ni. Chutiang bawkin upa lam deuh, tar pawh lo ni ta se, sum leh pai nei mi a nih phawt chuan kawppui tur a hmu zo viau tho ṭhin a ni. Hmeichiate thlirna aṭang chuan miin sum a neih/ngah phawt chuan mi tu pawh mai kha a lo hmelṭha chawp tawh mai ṭhin, ni awm tak a ni. Rui reng mai ai chuan in lo mi, tlema changkang lo zawk pawh, tunlaiah chuan an thlang tawh zawk a ni. Zuk leh hmuam pawh ti lo, fel ve hrim hrimte pawh hi, sum leh pai nei lo pawh ni se, hmeichhe lak luh nei ṭhate chuan an thlang a ni. Sum leh pai nei bakah mipa fel, nun dan phung pangngaia nungte hi chu mipa hmelṭha kan tih te zingah hian an tel a ni. 

Kan Ṭan A Ngai - Kan hmeichhiate hnathawkin an phu suau suau mai, mipate kan ṭan 

a ngai. Nakin lawkah chuan hmeichhiate'n inchhungkhura thuneihna zawng zawng pawh an la la ang a, an thuhnuaiah kan kun a la ngai mai dawn. Tunah pawh kan kun tawh pang a nih hi. Kan hmeichhiate an ṭha love kan tihna lam ni lovin heti ringawt hi chuan thil kalphung a ni lo, anmahni paw'n an duh loh bakah keimahni pawh kan la inchhir ang. Kan Kristianna nen pawh a inmil zan lo hmeichhe thuhnuaia awm chu, zu leh a dangte kan han ti lehnghal phei hi chu a ropui lo tak tak a ni. Hmeichhe thawhchhuahsa ringa han awm chu a pa lo, tlawmthlak tak a ni. Chubakah kan hmeichhiate'n hnam dang pasalahte an neih phah ang tih te pawh a hlauhthawnawm, neih phah te pawh an awm tawh hial zawkin ka hria. Zirna in, office, bazar etc., te han thlirin hmeichhiate'n min tlâwm ṭan mek niin a lang. Chuvang chuan, mipate kan harh a, zu leh a kaihhnawiha buai mai mai lovin, taimakna thar nen, thawh hreh nei lovin ṭan kan lak tak zet a ngai.

Kan thu han tarlan takte a tam zawk chu kan hriatsa a nih ngei ka ring. Mahse, min ngaihtuah thartir lehtu atante kan hman theih ka beisei. Mizo mipate kan inthlahdah ṭhin, zu leh a kaihhnawih vangin naupang tê têin kan thi zung zung ringawt mai. Zu in loh te hi intihcham nan hmang tawh zawk ila, thawh hreh neih loh leh inngaihtlawmnate hi ngaisang ila, tei mai mai ṭhin nihte sim tum bawk ila. Kan pipute'n sa leh ral hmaa zam ngai lo val, an tih kha, rilrua hre reng chungin huaisen takin zirna lamahte kan hnathawhnaahte ngai awh chhoh leh tumin, mipa, Mizo mipa, chhungkaw innnghahna, nupui fanaute inngahna, tlangval hmelṭha nih leh ngei i tum ang u.