Written by
Laltanpuia Ramhlun venglai
Aizawl

Smart City leh Look East Policy atana inbuatsaihna

Sorkar laipuiin Aizawl hi Smart city atan a thlang a, a siam/ chei nan sum tam tak a lo kal dawn a. Scheme/ plan mumal leh ṭha tak kan lo neih chuan khawpui nuam tak leh mawi tak kan nei ang a, scheme mumal kan neih loh chuan sum tam tak kan dawn tur pawh kan dawng lo theiin kan dawn ang pawh uiawm takin ṭul mang lovah a luang ral mai mai thei a. Kan hotute an fimkhur leh uluk a zirin kan hlawkpui hle dawn a ni.

He chance ṭha lutuk hi holam takin kan liampui ang tih hlauvin a tlai tawh mah ring chungin ka han ziak ve hram duh a ni. Plan ṭha pui pui rawn thawh an awm ringin kei a ngaih dan aia ṭha an rawn thawh sup sup turah ngaiin ka lo thlir reng a, chutiang rawn thawh ka hriat loh avangin tlai deuhvah ka han ziak veleh hram a nih hi.

Kan sarkar lam hian scheme mumal nei lovin deve­lopment sum hi in lian leh changkang deuh sak nan an hmang zo leh ang a, khawpui chep tak, lirthei pawh kal hleih theih lohah kan chhuah ang tih ka hlau a ni. Tuna kan hawi her leh suk thlek en hian smart city kan hawi mawlh lovin ka hria. Smart city atan a ka lo scheme/ dream ve dan chu:-

1. Sairang lam aṭanga Bawngkawn thlen chhoh hma deuh hian kawngpui atan lei verhin Bawngkawn tak hnuaiah (hnuai deuh hlekah) verh tlangin Zemabawk tlak dengah pheiin tuna World Bank road kan tih peng bulah hian kawngpui pawh phei ruah sela. Chu chuan Aizawl chhuahlam kawng, Ramhlun Vengthar kawng phei ṭha takin zawm se. Aizawl chhuah lam, chuan hnuai lam kawng aṭangin Silchar lam pan tur pawh he kawngah hian kalin chu chuan tuna kawng pui dunga lirthei tawt lutuk hi a ti thawl hle tei dawn a ni. Tin, Zemabawk lam kal tur te, Champhai, Darlawn, Serchhip, Lunglei adt. kal tur zawng zawng tan kawng remchang tak a lo ni ve bawk ang. Silchar lam aṭanga motor lian pawh No Entry a tang lovin (Aizawl khawpui lut tur ni lo chu no entry-in dang lo se), englai pawhin Lunglei lam leh Champhai lam kal tur an tlang thei ang. Hei hi Look East Plicy or Act East Policy atan thil pawimawh ber a ni bawk. Tun anga kan awm zel chuan Silchar aṭanga Mizoram chhim lam kal tur hi Aizawl khawpui hian a dang chat a ni ber tawh.

2. Rei deuh deuh traffic jam a kan tan ṭhin chhan hi kawng sira motor ding vang a ni deuh ber. Chu chu engtia tih ziaawm tur nge ni ang? Kawngpui sir tawn tawna in neite hian kawng zawla floor hi chu garage/ parking atan hawn tir vek sela; luah atan te, dawr atan te thil dangah sorkar hian hman phal hauh lo sela. Motor ding tur zawng zawng chu heng a hnai lai berah hian tlan lut zel mai sela. Kawngpui hi chu motor dah nan hman loh nise. Traffic jam hi a ziaawm ang. Garrage fee etc. chu sorkarin a awm tawkin a ruat thiam turah ngai ila. Dan fel tak siam nise.

3. Fly over siam:- Kan fly over neih laite hi a ṭawp hlawm bakah a mawi lo hlawm hle. Fly over siam hian kawngpui kanna atana kawng lehlam nena tlun zawm ni vek thei se. A bikin Dawrpui, Bungkawn, Zodin square te hi kawng kanna ṭha tak ni tur kha lehlam nen a inzawm lova, a ṭangkai dan tur angin a ṭangkai lo; kawng kan a harin a hlauhawm hle si. Tin, heng square-ah te hian siam belh nise -1) Bawngkawn Durtlang peng, 2) Bawngkawn Sairang peng, 3) Chandmari pengṭhuam. 4) Zion Street, 5) Secretariat bul, 6) Sikulpui kawn, 7) Mission Veng Biak in bul, 8) Kulikawn square 2, 9) Khatla, 10) Vaivakawn etc.

4. Over Bridge, Electric Veng to Zarkawt Square pawh hian tuna steep chho chungah, Chanmari lam tlema piah deuh aṭanga rawn ṭanin tuna steep a chhohna chungah kang chhovin Zarkawt square-ah zawm chho se. Hei hi Chandmari lam aṭanga lo kalte an kual let lehna kawng remchang tak a ni ang.

5. Zion street aṭanga Dawr­pui biak in chhak hi over bridge bawk siam chhoh a, hmana ka kal ṭhin dan anga Zarkawt lama kual phei nan siam hram dan awm se, a zim lutuk a nih pawhin compensation sorkarin ngaihtuah sakin helai a mimal emaw Dawrpui kohhran emaw te hi biak rem dan hram a awm ang. No. 4 leh 5 te hi siam nise chu Electric veng lam aṭanga hmar lama kir mai tur, ṭul lova Zodin thleng thlenga va kual a, traffic kan ti tawt ṭhin hi a reh duak ang.

6. Hmana Pu Zoram­thangate CM laia Chhing veng/ Electric veng to Vaiva­kawn lei verh an han sawi rik, reh leh ta vang vang te kha han tih puitlin a ṭha hle bawk. Hei hi tih puitlin ni se chu traffic tam tak a chhawk ngei dawn a ni. He tiang khawpui ve riang ruang kawng pui pakhat deuh maia kan innghah (kan inṭawm vek) chuan traffic jam hian tawpin tai a nei lo ang. Sorkarin motor parking tur building lian chu han sa ṭhin mah se traffic tithawl khawpa tih rual a ni lo tih hi kan hriat ṭheuh ka ring.

In lian leh ropui sak te hi a ṭhain khua a ti ropuiin a ti mawi ngei a, mah se, traffic jam a rei tak tak kan tan chuan Aizawl hi chenna tlak loh khawpui a ni mai dawn a ni. Tuna sorkarin ropeway siam a tumte hi ti puitling vat se a duh awm hle mai. CM/ Minister helam changtu, chak tak, he lam ngaihtuah mi tak neih a chak awm hle mai.

- Laltanpuia Ramhlun venglai, Aizawl