Rim changkang

Training hall-ah kan thawhpuite nen kan ṭhukhawm a, thu­sawi ngaithla reng pah chuan ka dinglama ṭhu chuan kuhva a ei a. Meizial zuk rem se chuan zu nghal mai thei turin a inring reng a. Kuhva tuina leh ei a ṭulna hre lo tan chuan kuhva rim chu thil tui tak a ni lo; meizial zu phei se la chuan ka ṭhu sawn duh hial ang male.

Puipunna hmunah hian ualau takin rim na ve tho, hriselna atana ṭha, damdawi ṭha tak a ni tih khawvelin a pawmpui thlap thung ‘purun’ rim nam ta ila ka dinglama ṭhu khi a ṭhu sawn emaw min hau duh hial mai thei.

Zuk leh hmuam (kuhva, sahdah adt,.) hi a hriselna aiin mihring tana a ṭhat lohna leh hlauhawmzia mithiamte sawi leh ziah a tam a, a bawlhlo (chinai) lah chu bang leh ban tiranga khaw­pui timawi lotu, bawlh­hlawh titamtu a ni.

A ṭhatna sawia ziah chhuah sen hial loh purun rim lo nam eih an awm ṭum a, “Ha a nawt ngai lo a ni ang” “A rimchhia” “Ka ten” kan ti ṭhin hi chu smart city-a cheng tur mi smart tak tan chuan a inhmeh ka ti lo; ‘rim changkang tak, rim hrisel’ a ni zawk tlat a ni.

Mipui zingah rim na deuha awm kan hreh vanga damdawi ṭha tak purun ei ṭha ngam lo an awm ṭeuh hi pawi ka ti. Ka hmelhriat ṭhenkhat purun ei ṭha ngam lo chu rim changkang a nihzia leh a hriselzia ka hrilh nghek zel.

Kan thawhna hmun hnamdang (Vai/ Sap) in min lo tlawh dawn ṭumin kan hotu ber hian kan thawhpui ṭhenkhat chu zuk leh hmuam an tih avangin ‘lo nui ve lo’ turin a hrilh fiamthu a. ‘Zuk leh hmuam ti lo, ha fai leh var chiah kan nui ang’ tiin. An zawm ṭha phianin ka hria. Ngaihdan tulum deuh kan neih hunlai phei chuan - taksa tana hrisel lo leh chhiatna thlen theitu zuk leh hmuam zawk mah mi zing­ah an pai a, an phawrhin, an ei ngam alawm le tiin kan len­chhuah nikhuain purun kan pai lui hial ṭhin.

Purun kan ei a nih pawhin fai takin kan ha nawt ila, mi zingah rim nei lo thei ang berin awm tum ila; chuti chung pawha a rim nam an la awm palh hlauh a nih pawhin sawisel mai lo ila; damdawi atana ei te pawh an ni thei tih hriat reng tur.

Mi zinga rim na bik nih hlauh vanga taksa tana hrisel tak purun ei hi inthlahrun chiah kei chuan ka ngai lo. Zuk leh hmuam ti hi he khawvelah hian an inthlahrungin an inkiltawih telh telh a rinawm a, chuvangin tleirawl chhuak tir tan phei chuan zuk leh hmuam tih chhin loh law law hi a himin a hrisel ber a ni.

- Zonunmawia Fanai, Thingsai