Written by
C.Biakzuala

MIZO HMING

Kan hming aṭang pawha kan mizia langa ka hriat hian beidawn­thlak tih ch^ng ka ngah ṭhin khawp. Hnam dang hi engnge an an ka hre lo a, Mizo hi chuan kan thil tih te, kan hun tawng te, kan din­hmunte ch^wia hming phuah hi kan ngah viau ni hian ka hria.

Lal lal laite khan Lalb^wih te, Lalzui te, Lalhnuai te kan awm a, sal lah kan kat nuk a. Saltluang te, Salchhung te, Salmawi te kan awm. B^wihchhuak te kha kan hming chungnung leh zal>n p^wl a ni mai awm e. B^wihhlun te, Tl^ngb^wih-te kan awm. Chi leh hnam z^wng pawhin - Chuaub^wih te, P^wihb^wih te, K^wlb^wih te, R>ng­b^wih-te kan awm a, min b^wih lotu hnam hi an v^ng khawp.

Kan khaw hawi a han zauh ve deuh hnu pawh khan Sapb^wih te, Vaib^wih te, Sapzui-te kan ni leh nawk. Kristian nih hnu khan Lalb^wih te, Vanlalb^wih te, Lalzui-te kan awm leh a, mah se heng hi zawng a ^wmin, mi thuhnuaia k<n lam a k^wk ta lo.

Heng kan sawite hi anmahni hmusit zawnga sawi ka ni lo. Tin, a hming putu mizia leh nunphung leh khawsakzia vanga heng hming pu ta pawh an ni hek lo. Ram leh hnam hmangaihna rilru pu chung a, Mizo mize pakhat, khawsakphung, nunzia leh rilru sawi nana t^r lan mai a ni a, a hming putute huat tur zawnga sawi a ni hek lo.

‘B^wih’ nih chu kan duh lovang. Hausain neinung viau pawh niin, Neihb^wi khuaa ch>ng pawh ni ila, kan thil neihin b^wiha min siam miau chuan, nuam kan ti tho a nih pawhin tu kh^w kh^-in min awtin ka ring lo. Tunlai hian, inhre miah si lo hian b^wih nghawngkawla mahni duhthu ngeia l<t ṭan kan tam ta.

Sumb^wih, Tang­kab^wih, Pawisab^wih phei chu hmingah kan pu l>m lo. Mahse rilru chhungrila chung thil kan laltîr tlat vangin, ram leh hnam phatsana puh hial theih turin hnam dang nupui pasalah kan nei a; sumdawn nan kan hming kan hmantir a; dan lova thil ti kan kh^wi zel. In kan luahtir fur mai bawk a.

T.V lamah lah, rosum vanga buaina tam zawk, Korean film kan duh a. An faina leh in chhung an vawn thianghlim fel fai lam entawn si lo hian. Vai film lah nu leh pa an zahna leh an thu an awihna lam ngaihtuah kan tum a ni hek lo. Ṭhalai - Mitb^wih, Beng­b^wih, Koren-b^wih, Vaib^wih kan tam leh ta. Ṭhalaite u, nunphung, mizia, nung­chang, ch>tzia hi chh<t ngunin i ngai pawi­mawh thar leh teh u.

Politics lamah lah, vote/ tlin/ lal kan duh luat vangin ram leh hnam hralh hiala ngaih theihin kan che ta. Kan chetdan vanga kan tu leh fate hminga Takamb^wih, Chakmabawih, Tui­kukb^wih, Brub^wih, Vaib^wih, Voteb^wih, Tlinb^wih, Lalnab^wih tih kan la awm lovang tih sawi a har ta. Tunah ngei pawh hian khitiang hming nena inrem leh inhmeh ngawih ngawiha ch> an awm ṭeuh tawh awm e. Hrilhl^wkna pakhat - ‘Kan nulaten Chakma p^rṭhî an la awrhtir nawlh ang’ tih phei chu a thlen dikna a rei tawh. Tiang zel a nih chuan Tuikuk-te pawn p^rṭhî an la awrhtît ta ve ang a, Gorkhalib^wih pawh kan la awm ta ve anga ti nia.

Ram leh hnam hnuk khawih a, b^wih din­hmuna min hn<k l<t thei rang ber chu politician te, ror>ltute leh hmeichhia, hnam dang pasala neite hi niin ka hria.

Bawih ni lo turin Kris­ta chuan min chhuah­tir tawh a, eng bawihah mah i inphal lovang u.

- C.Biakzuala