Written by
- Rempuia R. Lutmang
‘BIAK IN’ ZIAH DAN DIK
Mi ziah tur chauha kan dah ṭhin thû te hi keini ang te hian kan ziak kan ziak ve ta mai. Chutiang kârah chuan Mizo ṭawng ziah dân uluk em em an awm laiin a mika mak hre lo leh ngaihsak miah lo an awm bawk a. Ziah lam taima ve si, ziah dân dik kan nei tih hre lo pawh an awm hial mai thei.
Eng thil pawh ni se, ‘in’ (house/ room/cage/ box/adt.) sawina nena kan hman kawp chuan kan ziak hrang ngei ngei ṭhin a; ‘biak in, zun in, êk in, âr in, vawk in’ tih te, ‘khual bûk, riah bûk, biak bûk’ tih te thleng hian ziah zawm loh vek tur.
Sapho hi chu an mumal lo lutuk a, ‘bedroom’ an tih laiin ‘sitting room’ te an ti daih a, ‘fishbowl’ han ti bawk mah se ‘fish tank’ an ti leh si a, sangha khâwina ve ve, a pian a inang lo tih mai chauh a nia. Sava awmna atana an siam lah a ‘birdcage’ tia an ziah zawm laiin ‘bird box’ an ziah zawm lo leh bawk. Keini chu Sap ang mai mai kan ni lo a, ‘in’ tih a awm dêk dêk chuan kan ziak hrang vek tur tih ‘dân’ kan nei a, kan che fel bik hle.
Amaherawhchu, he dân hi en ngai loa thu han ziak ve ta mai te kan ni a. ‘Biak in’ tih bika hi kan ziah duh dân a hrang nuaih mai a, a ṭhenin ‘B’ hi hawrawppui hmangin ‘Biak in’ an ti a, ṭhenkhat dangin ‘B’ leh ‘I’ hi hawrawppui ve ve hmangin ‘Biak In’ an lo ti bawk; ṭhenkhat lahin ‘Biak-in tia ziah hi ka duh dân a nia’ an lo ti kâwisâwi ve bawk. Kan chhangchhe hle.
Bible chhiar ṭhang chuan an hre vek ang a, khawi hmunah pawh ni se, sentence bul ṭanna a nih loh chuan, (emaw) hawrrawppui hmanna dân awm sa ve hrim hrima mi a nih loh chuan ‘biak in’ tih vekin a inziak tih an hre ngei ang.
Chu chu ziah dân dik tak a ni a. MBSE Mizo Language Committee (MLC) pawhin “Mizo Ṭawng Ziah Dan” bû an siamah pawh ‘biak in’ tia ziah tur an ti thlap a. Lalzarzova Khiangte pawhin a grammar bûah ‘biak in’ tia ziah tur tih a tar lang bawk.
Sap chuan ‘style guide’ an nei ṭhin a, chutiang deuh chu MLC kan han tiha kha a ni a. Synod House Style a awm leh a, he style-ah hian ‘Biak In’ tia ziah zel ni se tiin hawrawppui ve ve hman hi an duh dan a ni a. He ‘style guide’ hian Presbyterian Kohhran chauh a huam turah ngai i la, chutah pawh kohhran kaihhnawih thuziak bikah a nih leh zel ka ring a. Kohhran huang p^wn lamah erawh chuan ziah dan dik, ‘biak in’ tih hi hmang ṭheuh thei i la thil ṭha, a dik bawk.