HINDUTVA
Rastriya Swayam Sevak Sangh (RSS) Chief (Sarsanghachalak) hlui, M.S. Golwalkar-a’n huai tak a, “Hindu ni lo, India rama cheng ve hnam dangte chuan Hindu sakhua hi an zah hle tur a ni a, dikna, chanvo leh hamṭhatna engmah beisei lovin he ramah hian an awm ve thei chauh ang,” a’n ti khawl mai hian sakhaw dang zuitute tana Hindutva ngainatawm lohzia a tarlang viau awm e.
Kum 1925-a Hedgawar-a’n RSS a din lai khan mi pawimawh tak tak pahnih an awm a: M.S. Golwalkar-a leh V.D. Savarkar-a, kum 1928-a “Hindutva: Who is a Hindu?” (Essentials of Hindutva, 1923) tih ziaktute kha an ni. Hindutva lo inṭanna angah pawh an ngaih theih ang.
‘Hindutva’ hi a tawi thei ang berin, “Hindu-na” ti ta mai i la. Savarkar-a ngaihdan chuan, Hindu chu - India hi an thlahtute aṭanga ka ram ti thei leh Vedas-a innghat nunphung leh zia (culture) chauh hi ka nihna (identity) a ni ti thei chauhte hi an ni a. Chutiang mite chu Hindu thisen kai, Hindu nu leh pa aṭanga piang chhuak, Hindu sakhaw hruaitu leh zirtirtute pawh mi ropui leh zahtlaka ngai, India hi ram thianghlima pawm an nih a ngai bawk. Hetih lai hian, Muslim leh Kristian-te tan chuan India hi an thlahtute ram (Pitrubhu) ni ve tho mahse an tan ram tak tak (Punyabhu) erawh a ni ve lo. An hmun thianghlim pawh Arabia leh Palestina-ah te daih a awm a ni, an ti. Hindu ni ve lote chuan India ramah hian chanvo an nei ve lo va, he ram pumpui hi Hindu mi leh sate chanvo a nih angin India ram hi Hindu lalna ram a ni tur a ni, tih hi Hindutva zirtirna kipui ber a ni. Chumi atana theihtawp chhuaha beihpui thlak a, zirtirna leh chetlakna tawh phawt chu Hindutva a ni e, ti i la, kan sawi sual lutuk lovang.
‘Sangh Parivar’ hi rin dan, ngaihdan leh tum thuthmun nei, Hindutva zirtirna zawm a, inthurual thei pawl hrang hrang zahnih chuangte a huhova sawina a ni a. A awlsam thei ang berin RSS chhungkaw inzawmkhawmna ti leh mai i la. Chu’ng pawlho zingah chuan, RSS te, VHP (Vishwa Hindu Parisad) te, BJP (Bharata Janata Party) te, Rashtra Sevika Samiti te leh Bajrang Dal te hi kan hriat lar an ni. Sangh Parivar pawl hrang hrangte hian anmahni zawn ṭheuhah ṭhahnemngai takin Hindu sakhaw tan hna ṭha an thawk vek a, an Hindu-puite tan ngei pawha pawm an harsat chang awm ve bawk ṭhin mahse, Hindu sakhua leh India ram tana thil ṭha tih kawnga an hmalaknate erawh midangte tan pawh a sel vek rem lo a tam hle.
Mizorama kan hriat lar ber, mi engemaw zatin an buaipui mek chu BJP hi a ni a. Dr. SP Mookerjee-a’n RSS puihnaa a din Jana Sangh aṭangin April ni 5, 1980 khan a lo piang chhuak a. Mipui rilru hneh theih dan ber tur ngaihtuahin an lan dan leh kalphung chu politic-a an sulhnu leh tawnhriat hmangtein an siam ṭha a. A lo pianchhuah dan thlir erawh chuan, Hindu kal filawr an nih bakah, an thil duh, tum leh thurin te pawh RSS nen a danglam lutuk thei awm lo ve. Supreme Court-in an thahrui, “Hindutva’ a’n pawm takah chuan kum 2002 Gujarat inthlanah Prime Minister nilai Narenda Modi-a chuan hnehna a chanpui ta hial a nih kha. India ram mipui za zela sawmsarih leh pakua (79.8%) chuangin an ngainat, ‘Hindutva’ a nih tlat avangin India awptu a lo ni leh ta a, sawrkar ropui leh chak tak kan nei mek ni pawhin alang.
Chuan, engte nge kan hmuh tak mek hi? Mizorama Yoga rawn lar hluai kha nimin lawk a ni a, NCF 2005 leh NCERT lamin an han buaipui takah chuan sawi ṭul a lo awm ve leh ṭhin. Hindu sakhaw zirtirna, Hindu-hote an pathian (Om) nena an inpumkhatna tur atana kawng ṭul leh tihmakmawh a nihna lam theihnghilh a, taksa hriselna a nih ve theihna lai chauh kan sawi fo ṭhin hi chu a neitu Hindu-ho huat ber a ni awm asin.
Kum 1990-a BJP sawrkarin Uttar Pradesh a bul an ṭan ‘Safronisation of Education’ chu Gujarat-ah chiang taka lang lehin, Isua Krista chu ‘Ramhuai’ ang lekah an lo inzirtir leh tawh a! Mizo sa ngainat berte zinga mi, kan thurin innghahna ‘Bible’ pawhina ei min phalsak thlap Bawngsa erawh min han humhalh hnan leh hmiah a. Vedas hunlai ata tawh Hindu-ho inthawina, ran thianghlim leh
ṭangkai tak a ni reng a, Mizoram Governor hlui, AR Kohli-a ang deuhin Pu Modi-a te tan chuan bawng te chu an pathian alawm kan tihsak mai loh nakah… Hindu ni ve lote chu a remchan dang ang zela nepchep kan ni ta mek zel niin alang.
India ram thenfai hi hna ṭul tak chu a ngei mai, Hindutva zirtirna aṭanga thlir erawh chuan, ‘Swachh Bharat’ hlawhtling tak tak tur chuan Hindu-te rilrua ram tihnawktu Kristian leh Muslim te hi kan him zel ang em tih te pawh ngaihtuahna luhchhuahtu a nih chang a tam ta! Kristian leh Muslim aṭanga Hindu-a inlehtir (ghar wapsi) tura hmalaktu, Hindu Jagran Manch hotupa Rajeshwar Singh chuan kum 2021-ah chuan India ram hi thian faiin an hna an thawh zawh tur thu a sawi ve miau si a. India danpui Article 30, 370 leh 371-na te chu Kristian leh Muslim te tana dikna, chanvo hran siamsakna a nih angin engto ber a ni chho ta mek zel a. Sakhaw danga inleh khapna dan thawm a na thar a, tunhnaiah Jharkhan State chuan Anti-Conversion Law a hmang ṭan ve leh ta a, kan Missionary-te mut a tui leh thei ta meuh lo chu a ni awm e!
Kan hruaitute min hruai dan leh hna thawh dan te, ‘a Kristian lo’ deuha kan hriat lai hian UP CM, Yogi Adhiti-a chuan bawng zun a lo in ve leh thung a, a ram hruaina leh hna thawhnaah pawh a zui sakhaw zirtirna a vawn nun ṭhat hmel deuh awm asin. Bible-in, “Ngaihven u la, fimkhur rawh u…” a tih ang hun kha kan thleng ta a ni thei ang em?
Kan sawi vek seng lo a ni mai lo, kan la sawi mang lo zawk a! Hei erawh ka mimal ngaihdan a ni: Kristian ka nih angin Hindutva zirtirna leh a hlawhtlin theihna tur atan a chet lakna ang chi reng reng laka ka fihlim a, a ṭhan duah lutuk bik loh nan tih tur ka nei a, ṭawngṭai ringawt mai lo deuhin vanram kai ka tum chhung chu ka lo la BJP ve rih lo phawt mai ang e, tih hi… Hindutva chuan Hindu hnam (Hindu Rashtra), Hindu mipui (Hindu Samaj), Hindu sakhua (Hindu Dharma), leh Hindu culture (Hindu Samskriti) ṭhatna leh dinchanna tur bak a ngaihtuah leh tih a rem lo.
- H.Lalroluahpuia