Written by
RsZuala Renthlei
Leng/ ITI

Hawh u, i thinrim rei ve deuh tawh ang u!

Tunlai Mizoram buaipui ber chu chiang takin ‘kawng chhe chungchang thu’ hi a ni. Hmanni lawkah Chakma, chutiang zelin NIAS chungchang te, gas chungchang te, cement te leh Dihmunzawl building ṭhiahna manto uchuak thlengin, a dang dang pawh issue lian tham tak taka ngaih, rilru pelhe laklawh lo se chu inchil buai huai huaina tur khawpa ram hnuk khawih leh, Krstian rama thlenga mawi lo thil lian tham tak tak, a mal mal pawha chai a, en zui a, mawhphurhtu khawrh chhuaha na taka hremna lekna tur ang chi hi a sarhu laiin kan ri hluai a. Kan zaidam lutuk nge kan ram a nih hi kan hre tawh lo zawk, tihtakzeta kar khat chauh tal chai zui hi kan neih tak loh?

Kan sawi tak thil thleng tlemte khi a hunlai ṭheuha kan lungawilohna zawng zawngte kha han ngaihtuah let ila, damna khawp chhanna khawiah khian nge kan hmuh? Tunah hian mahni awmhmunah kan insawh mai mai nge kan thinrim tawh lo a, kan lungawi loh chhan pawh kan hre chhuak zo tawh lo? A... kan zaidam hlawm lutuk nge pawh hriat loh, hliampui sarhu a zo a, kan dam ta mai? A teuh lo! Kan hliampui kan enkawl zui loh avang hian nakin lawkah a wholesale khian a rawn pun dawn, lian mangkhengin hnai a la ang a, a hunlaia a mal mala kan tih reh loh avang hian kan hmabakah tawrhna nasa zawk a thlen loh atakah!

Tuna kan dem mek hruaitu hi tu thlan tlin nge? mipui! Mipui ni lo kan awm em? awm si lo! Kan thiltih sual chunga mawhphur ngam leh si lo hi ram hruaitute chauh hi an ni lo! Mipuite pawh hi chiang takin kan ni. Kum sawm dawn sorkarna fawng vuan tawh hian ‘kan thiam loh a ni’ ti lo va, sorkar hmasa a dem chhung chu kan kawng hi engtik khawtikah mah a ṭha ngai dawn lo. Chutiang chiah chuan tu minister emaw eiruk thubuai avanga chawl ta, thlang tling leh nghal ngattu mipui kan nih chhung chu khitiang thusawi zak miah lo ram hruaitu hi kan nei reng bawk ang!

Thil thleng ṭha awm se ‘kan sorkar laia hma kan lak’ lo ti thuaitu hi football team hnih daih kan nei nghal vat a, thil thleng ṭha lo lamah lah chuan an ngawi ang kur a, mipui nawrna a nasa ta viau maw tihah hreh mangkhengin ‘sorkar hmasa chumi khami hunlai aṭanga lo ṭan tawh a nia...’ an han tia! Khua hi a var hlawl lo. Kristian rama Pathian nung hming lamtu hian kawra a hman Pathian hremna nasa zawk kan la tuar lo hi lehlam zawng taka thlir chuan vannei tak kan ni zawk lo’ng maw?

Hei hi inzawt leh teh ang - ‘ka chhung leh khatte pawh nise, kan party mi leh sa an nih loh chuan engah mah ka ngai lo’ tih thu hi kan pai dam leh mai ang em? Vote kan thlak hian party tana ding nge mipui tana ding kan thlan ṭhin? Eptu apiangin ram an hmangaih hi a hrilhhaithlak a, thilsual apiang sorkar kal tawh tihsual a lo ni hman ziah leh, thil ṭha apiang tu party emaw hmalakna a lo ni daih ṭhin hi hriatthiam a har a ni.

Mipui intifing leh literacy rate sang chapo pui em emte hian kan ram hnufum chhana hruaitute chiah kan puh chuan, kan thlan lal leh ṭhuthmun aṭang chiaha ram vei, sawi lai chiaha harh kan nih hi inchhut ve vang vang vang u. Mipui ṭha chuan eng aiah nge hruaitu ṭha kan neih loh ang? Bible-a Roreltute kan chhiar ṭhin emaw?! Israel fate pawh an sual leh Pathianin hruiatu sual a pe mai a, an inchhir a, a lam an hawi leh chhanchhuaktu a pe mai a, an biak Pathian kha kan hotupa’n ‘Pathian nung’ a tih ziah hi a nih ka ring thla ngawt a...!

Kohhran huangah politics sawi a rem lo a ni thei, ram chungchang erawh eng nge sawi a rem lohna? Inthlan dawn chauha ri hluai zel lo hian, engtiklai pawhin i vei ang u. Kohhrana ṭhalaite pawh hian, kan huang ṭheuhah leh kan phak tawk ṭheuha ram vei hi a hun tawh takzet. Kohhrana inhmang viau, mahni bialtu MLA emaw, Councillor emaw, inthlan dawn emaw pawha a vote thlakna tur la hre reng reng lo, candidate pawh lo hmelhriat miah lo, party emaw zawnga hre ṭawk, a vote chhan pawh a ṭhatna sawi tur a hriat vang em em pawh ni loa tlinga a rin vote ve tawp hi kan kat nuk ang. Kan phak ang tawka ram kan vei a, kan sawi kan sawi hian politics chu Kohhran huangah seng luh kan tum tihna a ni lo a, vei tur dik tak kan vei tihna a ni zawk. Sawi tur a tam!

A... thin a va rim em! Rihluaia te ni reng lo hian hawh u, naupang luhlul takah chang thar lehin, kan thil ngen leh duh reng reng, kan duh ang taka kan hmuh hma chu i ngen char char tawh ang u. ‘Thinrim rei ve tawh ang u’ ka ti a nih ber chu!

- RsZuala Renthlei, Leng/ ITI