Defence Study Tour-I Jet fighter Sukhoi-30 kan hlam!
Ministry of Defence chuan Mizorama chanchinbumi, MJA member-te tan September 13-20, 2022 chhung khan Defence Study Tour an buatsaih a, MJA member 11 (Aizawla mi pali leh district hrang hranga mi pasarih) kan kal a; Assam leh Arunachal Pradesh state chhunga Indian Army leh Indian Air Force hmun pawimawh hrang hrangte leh China ramrite kan tlawh. Tour hian kan hriatna nasa takin a tipung a, kan vannei hle.
Air Force Station, Guwahati
September 14 khan Defence PRO (Guwahati) Lt.Col. Rawat hoin Guwahati-a Air Force Station kan tlawh a, officer eng emaw zatin min lo dawngsawngin min buaipui. An museum te, indona atana hman theih helicopter leh Donier 228 te, missile an kawlte leh thil dang dang min entir a, chu'ngte chu officer hrang hrangin min hrilhfiah ṭhin. He Air Force Station-ah hian jet fighter a awm lo thung.
Air Force Station hotupa ber air commodore Atul Saggar nen inkawmhona hun hman a ni a, an hmalakna, an hnathawh leh ni tina hun hman dante min hrilh a, kan hriat duh angte kan zawt ve bawk. Media lama sawi/tarlan phal loh eng eng emaw a awm avangin kimchang taka ziah erawh a remchang lo.
Air Force Station-a min kaihruaitu ber squadron leader Kavita Bhati kha nula a ni turah ka'n ngai ngawt a, a chê rêng rêng a zângkhai vah mai (Squadron leader hi Army-a major tlukpui a ni). Kavita Bhati hian, an awmna hmunah hian hmeichhia IAF pilot paruk an awm thu min hrilh.
Guwahati Air Force Station hian ṭumna leh thlawh chhuahna atan runway hranpa a nei lo a, Guwahati Airport a ring ve nghal a ni.
Air Force Station, Tezpur
September 15-ah Guwahati aṭangin Tezpur kan pan a, Defence PRO (Tezpur) Lt.Col. Amrinder Singh Walia-a'n min lo dawngsawng. Thlen veleh Air Force Station, Tezpur kan tlawh nghal a, Guwahati-a Air Force Station lakah chuan a pui hle. Wing commander Amitabh Ranjan-a'n hmun hrang hrang min fanpui a, jet fighter pawh kan hmu ṭeuh!
Air Force Station, Tezpur hi India hmarchhak bialah chuan air force station pui ber niin a lang a, air squadron pahnih a awm a, squadron pakhatah hian jet fighter 18 a awm thei niin an sawi. Jet fighter-te chu Sukhoi-30 vek a ni a, exercise nei deuh reng an nih avangin kan awm lai pawh hian thlâwk chhuak leh thlâwk lut an awm zut a; a rî a ring ṭha ham ham viau. Indona atana hman chi helicopter eng emaw zat a awm bawk.
Sukhoi-30 hi India-in indo thlawhna a neih ṭhat ber pakhat a ni a, a tih theih chin leh missile a phurhna/kenna laite min kawhhmuh a. A thlâwk lai pawh kan hmuh ngai meuh loh a tak ngeia kan khawiha kan han hlam vel chu a nuam ve hle.
Officer pakhat chuan, Tezpur Air Force Station-ah hian hmeichhia pilot pariat an awm thu min hrilh a; IAF pilot turin kum tin hmeichhia 10 vel lâk ṭhin a nih thu a sawi bawk.
Tezpur Air Force Station hian a hranpain runway a nei a, jet fighter-te'n runway an mamawh a tâwi zawk deuh bawk a, khualzin phur chi thlawhtheihna atana hman runway ai chuan a tâwi deuh.
Kan vannei
Defence Study Tour buatsaih hi thil thleng zen zen lo a ni a, India hmarchhaka sipai hmun pawimawh hrang hrang journalist-te tlawhpui hi a vawi khatna a nih thu Defence hotute chuan an sawi. An ngai pawimawh bawk a ni ang, tour kan ṭan tak tak hma zana thil pawimawhte min hrilh hmasa turin Delhi-a Defence public relations officer (PRO) Nampi Marinmai chu Guwahati-ah a rawn chho vang vang a; hmarchhak state-ah Navy hmun tlawh tur a awm loh avangin Navy chungchang min hrilh turin Vishakapatnam aṭangin Capt. Raju (Navy-a captain hi Army-a colonel leh brigedier tlukpui a ni) a rawn chho vang vang bawk. Min lo dawnsawn dan te, min buaipui dante ngaihtuahin, an ti mai mai lo hle tih a hriat theih a; kan vannei hle a ni.
Kan zinna hmun hrang hrangah India sipai dinhmun te, China nena indona thleng tawh chanchinte kimchang zawk kan hriat belh a; India sipaite duai lohzia kan hre thar a, a lawmawm hle. Indona thleng palh se, khawi aṭangin nge luh tur, engtin nge chhuah leh tur, tihte min han hrilhfiah a, a ngaihnawm tak zet mai.
A tàwp lamah bul ṭan dan
MJA member-te tan Defence Tour buatsaih a nih theih nan MJA Gen.Hqrs hruaitute chuan kum hnih vel kal ta khan Rajya Sabha MP Pu K Vanlalvena chu hma la turin an ngen a, ngenna chu MP Pu Vena chuan rang taka bawhzuiin, Defence Ministry hotute a dàwr a. Journalist mi 35 vel tan kum tin defence Correspondence Course buatsaih ṭhin a nih bawk si avangin a hranpaa journalist-te tana Defence Tour buatsaih leh chu harsa an ti viau niin a lang. Mahse, kan MP Pu Vena'n min duhsak avangin theihtawpin hma a la a, Defence Ministry pawh chuan a remti ta a ni.
Defence Tour hi Covid-19 hripui léng a ziaawm deuh lai, kum 2021 tìr lam khan buatsaih tura ruahman a ni a, mahse Covid-19 léng thawh hnihna a rawn thawh leh tâk avangin a remchang lo a, tihhlawhtlin theih a ni lo. MJA lam pawhin a ngawihsan reng hnuah MP bawkin ṭhahnemngai takin Defence Ministry lam a lo dàwr leh a, Ministry chuan ruahmanna siamin, hlawhtling takin Tour kan nei thei ta a ni. MJA leh Mizo journalist-te tana MP Pu K Vanlalvena hmalakna leh ṭhahnemngaihna a ropui tak zet zet.
Tlángkawmna
Defence Study Tour kan neih chhung hian PRO pali kan hrawn hman a, an fel em em vek mai. Officer lian vek an ni a, MJA lamah hmalakna bawhzuitu ber ka nih avangin Tour ṭan hma aṭangin phone hmangin kan indàwr fo a, officer lian tak ni si khan 'Sir, sir, sir' te min han ti ṭhin a, a inthlahrunawm duh hle!
Min buaipuitu Defence PRO-te hi Delhi-a awm Nampi Marinmai te, Shillong-a awm Wg.Cdr. Shreeprakash te, Guwahati-a awm Lt.Col. Rawat leh Tezpur-a awm Lt.Col. AS Walia te an ni. Sipai hmun kan tlawhnaah chuan Lt.Col. Rawat leh awm Lt.Col. AS Walia te hian min hruai. An zavaiin an fel a, an hawihháwm a, min ngaihtuah em em a, min zah der thiam bawk a; sipai officer kan hmuh dangte pawh anni ang vek an ni. Mi dang an dàwr leh biak danah an hnen aṭangin zir tur tam tak a awm.
Defence PRO kan hrawnte an fel em em vek karah Lt.Col. AS Walia a fakawm zual. Kan zawh kher ngai loin thil min hrilhfiah zung zung a, min hrilhfiah thiam bawk a, a nuam hle. Minister Dr R Lalthangliana'n sum ṭhahnem tak min pe a, a chungah kan lawm hle mai. Min buaipuitu tam tak an awm a, an chungah kan lawm tak zet bawk a ni.
- K Zothanpara