Written by
Lalrem Sanga

Kuhva sawi leh a ngai

Burma lam aṭanga kuhva lo lut a tam viau kha kan hria ang a, Mizoram kuva chingtute leh kuthnathawktu tam takin an chhiat phah a. Kan ṭhalaite rilru thlengin a nghawng na hle mai a, hna pangngai thawk ṭha peih pawh an awm mang tawh lo hial nia sawi a ni.

Hei hi thil pawi tak a nih dan chu sawi tur tam tak a awm thei ang, kan rilru puthmang (moral) thlengin a khawih pawi a, kan moral ber a dik tawh loh chuan mihring hi kan chhe vek tawh tihna a ni.

Kuhva hi sawi chiam ngai lo angah mi tam tak chuan kan ngai tawh pawi a ni maithei a, mahse tunah hian ram dang aṭanga kuhva lo lut hi a la tawp miah lo a ni. Myanmar kuhva check na tur gate hmun hnihah siam belh a ni a, duty pawh sorkarin a dah nghal a ni.

Kuhva hian Mizo­ram eco­nomy pawh nasa takin a nghawng a, hmun ṭhenkhatah phei chuan chuan inhmun lo ram man te pawh a man pangngai aiin nasa takin a to phah nia sawi a ni.

Ram dang kuhva lakluh hi Mizoram sorkar leh dan pawhin a phal loh thil a ni chungin kum tak tak chhung Mizoramah sumdawnna lian ber pawl a ni tawh a. Sorkar check gate ngei paltlangin truck tam tak takin an rawn phur lut ṭhin a, heng gate te hi awlsam takin an paltlang a, ualau takin an kalpui thei tih hi a lang reng mai. Hetah hian hlawkna tam tak sorkar leh duty lam hian an tel ve ngei bawk dawn a ni.

Heti taka smug­gling hmanga sum­dawngte zalenna ram kan lo ni ta reng hi a mualpho thlak a, chu aia pawi zawk chu mipui rilru thlenga a dik ta lo hi a ni. Smuggling hmanga sumdawngte an zalen viau chuan nakinah kan ramah hian a nghawng ṭha lo tak tak a la rawn lang chhuak zel dawn a, a nghawng tuartu tur pawh mipuite bakah tuna smuggling thlah zalentute zinga mi tho hi kan ni dawn.

Tin, check gate chu kâwi tinah awm pawh ni se, duty-te'n an hna rintlaka leh rin ngama an thawh theih loh chuan check gate hi khaw tinah siam mah ila sum leng vak a tam deuh ringawt ang a, smuglling hi kan titawp chuang dawn lo tih a lang reng mai.

Sorkar leh mipui hi check gate siam belh ringawtah kan lungawi tur a ni lo, check gate chu a nih tur ang taka hman a ni em tih hi kan ngaih pawimawh ngai zawk chu a ni e.

- Lalrem Sanga