Written by
RK Lianzuala

ZINGAH I KHUM SIAM RAWH!

US lawng sipai lal, Admiral William H. McRaven-a'n May ni 17, 2014-a University of Texas (Austin)-a zirlaite hmaa a thusawi thlalak tawi te hi ṭhian pakhatin min rawn thawn a, chutah chuan, 'Khawvel hi siam ṭhat i duh chuan, zing i thawh hlimah i khum siam phawt mai teh' a ti pek a, i thawh veleh thil ṭha i tih chuan, thil ṭha dang chu a rawn inkahpup chaw chho zut mai ang, a ti ni berin ka hria.

Khum siam hi ka peih loh zawng tak a ni mai si a, chuta zirlaite pawh chu an nui deuh hluah hluah a, mahse Admiral chuan a sawi zel a, an bengkhawn ta viau mai a, a thusawi chu US sipai ṭha, Navy SEAL training-a a zir chhuahte pawh a lo ni àwm a, a khum siam peih lo ber chuan ka ngaithla ta zel a, mahse ka peih phah chuang kher lo ang!

A thui deuh avangin khum siam lai chauh hi sawi zui ila. "SEAL training-ah chuan tûk tinin, min zirtirtute, Vietnam indonaa tel tawh vekte chuan kan pindan an rawn endik a, khum an endik hmasa ber ziah! An duh dan chuan, kan mutbu chu a fel thak tur a ni a, awngphah, lukham engkim, a awmna tur dik takah, a fel fai thei ang bera thleh dik thlap vek ziah tur a ni a, kawmawl chuang pawh thleh fel ziah tur a ni. Thil mawl te angin a lang a, mahse tih ngei ngei a ngai a, a chang chuan a ninawm ve fe thei. Sipai ṭha leh huaisen, engkim a nih dan tur ang taka ti thei tura inzir mek kan ni a, thil te tak te pawh kan ngaihthah thiang lo.

Tûk tin, kan mutna chu ṭha taka kan chin fel ziah chuan, chumi ni atana hna hmasa ber chu kan zo fel tihna a ni a, lawmna leh engemaw ti taka lungawina kan nei nghal! Chuta ṭang chuan thil dang pawh ṭha tak leh fel taka tih duhna a lo awm a, chutiang zela kan tih chuan tlaiah kan hun hman dan han thlir lêt ila, thil tam tak, fel takin kan lo ti hman reng mai. Chutianga nilenga thil ṭha ti thei tur chuan, i mutna fel taka siam phawt mai kha a hmahruaitu tur a ni a, thil te tak te pawh fel taka i tih theih loh chuan, a lian leh ropui zawk, a hautak zawk leh harsa zawk chu i ti thei dawn lo a ni.

Nilengin hah takin, buai takin hun i hmang a, mut a lo hun a, mutna siam fel thlapa i mut dawn chuan, a tûkah fel lehzuala tih i châk zel ang. Chuvangin, khawvel tidanglam leh siam ṭha thei tur khawpa i beih dawn chuan, i khum siam aṭangin ṭan rawh! Lawng sipaia ka ṭan chhung zawngin, hei hi ka nun hruaitu pawimawh a ni. Mi firfiakten 9/11-a pawi an khawih lai kha, parachute-a chêtsualna avanga ka hliam lai a ni a, inah ka awm a, mahni khum ching fel theia dam ka châk ngei mai. Keimaha ka thawh theih veleha ka tih hmasak ber chu zinga ka khum siam a ni! Kum 2003 October thlaah khan Iraq ramah ral dovin kan awm a, khatah pawh ni tin khum ka siam!

Saddam Hussein-a kan man khan pindan te tak te-ah kan dah a, kan khum pawh a inang! Ni khat chu ka va tlawh a, ani kha chuan a khum a lo siam ve lo a, a khum khuhna te chu a khum mawng lamah a lo awm nuai mai a, pawh mar pawh a tum lo! Sipaia ka ṭan chhung hian America rama mi ropui ber ber hi ka hmu tam khawp mai a, hna ka thawhpui a, ka khawsak pui a, sipai leh hna dang thawk tam tak khawsak dan hi ka hre ve a, a tawpah chuan - thawh hlima khum siam hi a pawimawhzia ka hre telh telh a, i ni bul ṭan nana hna hmasa-ah i khum siam ziah rawh. I inchhir ngai lo ang.

- RK Lianzuala