KHA DAWR NGHAKTU KHA
Hei hi, eng zat man nge tia, a dawrtuin a zawh laiin Dawr nghaktu chuan Phone khawih neuh neuh pahin, “Lo thlang mai rawh” tiin ngaihsak hmel lo deuhin a kun ngur a. A dawrtu lah chuan “ Min ngaihsak lo em mai, ti rilru chungin, man inang reng pawh ni se, Dawr piaha min chiauautu hnenah ka lei daih ang,” tiin a kalsan reuh a.
Mizo Dawr kai tam zawkte hi hmeichhia deuh vek an ni a, inren vang leh ṭhahnem ngaih vangte pawh an ni mahna (Khawiah nge Mipa te hi?). “Mipa Dawr nghak awmchhunte lah hi an nelawm lo mai bakah, a dawrtute rilru hneh tur zawng leh biangbiak lah hi an han tlachham khawp a,” tia Pi Siṭiki sawi ṭhin hi tak tak ni maw?
Dawr kan han nghak ta cheng a, mahni pawimawh ngaihsak luatah kan thil zawrh lamah rilru pe tawh lovin phone khawih neuh neuh leh thil dang tihsan hmuh tur an awm ta fo mai. Dawr nghaktu kan nih chuan kan tum tak, kan thil zawrh te, miten an lei theihna tura awm dan thiam leh pho lan thiam a pawimawh hle thung lawi si a.
A dawrtuten an rawn tinzawn deuh a, ngaihsak lo anga kan lo awm hian, an kal kan duh fo a lehnghal a. “Lo en rawh, i duh zawng a awm em?" tia ngaihsak deuha min chiauautute an awm hian, hmaizah vang chu thu khat, min ngaihsak avangin lei tum lo deuh pawhin kan leisak chang a awm fo mai.
Thil zuartu zei deuh hi chuan 'Sale, sale, sale' tiin au lauh lauh lo mah se, a dawrtute duh zawng ni bawk, thil hek tham ni si lo, eng eng emaw present leh bonus an pe ṭhin a, a lun thei reng a ni. Berhchep deuh leh ti deuh biahbuaha ṭawngkam thlahdah hi, miten an ngaina lem lo va, in-fit deuh pawh a ṭul.
Kan chhehvela Kawl leh Vaite hi sumdawn an thiam. Thil chhe te pawh zuar se, “Hei hi min leisak ve rawh, a ṭha a nia, eng zatin i lei duh, ka tlawm ang che, min pui hram la," tih tein an sawi zung zung peih a. “Hei pawh, hei pawh, hei pawh,” tiin an zawrh thil chi hrang hrang an phawrh kual chiam ṭhin a, lei tum lo pawhin an leisak phah fo mai.
Keini Dawr nghak tam zawkte hi, kan induh vang nge, a nachang kan hriat loh vang zawk tih pawh hriat loh, kan ṭhu tawp a. Dawr kawta kal, kan en liam hu hu a, hun tam zawkah Phone hmeh neuh neuh leh thil dang tihsan chu sawi loh, Mulukawlh sa ei kham ang maiin kan thle lup lup a. A chang chuan a dawrtute, an dawn laia chhan hman loh chan an awm mai thei.
Ṭum khat chu Kuhva ka lei dawn a, “A man ka zawt a, Games min khelhsan avangin a ngawi reng a, ka nghak deuh a, lo la mai rawh, ka hman lo, pawisa kha lo inkir mai rawh," a ti a. A pawisa dahna ka hre mai si lo, ka zawt leh a, "I va ninawm ve aw,” min ti a, ka hrilhhai khawp mai.
Dawr nghaktute hi an hnaah an chian a ṭul, in tihthianghlim, Dawr hmun hma tihfai leh nelawm taka an awm thiam pawh a pawimawh. Tute pawh rawn dawr se, zah tak leh ngaihsak taka a dawr thiam a ṭul bawk. Dawngsawng thiam na na na chu a dawrtute pawhin an ngaina lo thei lo bawk.
A dawrtute tana kan awm thiam chuan ngainat an hlawh a, inthlahdah a thiang lo a nih chu. Khawvela lehkhabu lar tak, Dale Carnegie-a ziak, ‘How to win friends and influence people’-ah khan 'New York-a dawr lian tak Manager pakhat chuan Ph.D Degree nei Nula meng thip tak ai chuan, lehkha thiam vak lo Nula seih thiam tak, Dawr nghaktu atan, a ruai duh zawk' thu a sawi daih mai.
Thil lei turte hi mi chi hrang hrang, ze hrang hrang an ni thei. Dawr nghaktuin an dawnsawn thiam pawh a ṭul reng a. Ṭawngkam hawihhawm lo leh awka vin deuh hrek hrawka kan lo chhan chuan, hnar khawn ang a ni thei. Zawldawh thiam, ngaihnathiamna leh kan sum hnar a nih tih hriain mite hip thei zawnga awm thiam a pawihmawh hle.
Keini ho hi hnam dang aiin neinung hran lo mah ila, induh rukna kan nei lian a. Midangte dawr danah leh biangbiakna chungchangah kan hawihhawm teh chiam lo. Officer-te leh Kohhran upa ṭhenkhatte hi biak an hreh ta fo mai. Hnampui kan tih teh hi han dawr ila, a lu bawk chenin an hawihhawm a, “Eng nge, puih theih che ka neih?” an ti zung zung thei a, an hmaizahawm letling zawk.
Chuvangin, Dawr nghaktu zei leh thil lei turte ngaihsak thiam riau chuan, a ṭhiante Dawr aiin an inhralh thei zawk a, lei leh chakna rilru an neihtir thei bawk. A dawrtute en mang hlei lova, lo en rawh, tih hnua “ I duh loh leh, lei lo mai rawh, i phunchiar” an tih phei chuan rilruin Dawr dang an melh daih thei. Chuvangin, Dawr nghaktute biak nuam leh nelawm loh inkar hi hla tak a ni.
Tunlai Dawr nghaktu tam zawk te hi, kan sawi tawh angin Phone khawih neuh neuh paha kun ngur, hmuh tur an tam sawt hle a, thil lei turte chiau-au hman lo, an kat ta nuk mai. Hman nia Dawr nghaktu pakhat kha chu, a Dawra thawmhnaw lei turte an intlar thuahthip hle a, a bawr hian an bawr a ni ber mai. Kha Dawr nghaktu kha, a zei fel tawk a ni ang, ka lawmpui khawp mai.
- Zalianthanga, Tahan