Written by
Issued by: Lunglei Ṭhalai Pawl
RT-PCR KHAWL CHUNGCHANGA LUNGLEI ṬHALAI PAWL THUCHHUAH
Dt. 29. 06. 2020 (Thawhṭanni) khan Lunglei Ṭhalai Pawl (LṬP) te chuan Thorang bialtu MLA, Pu Zodintluanga'n Lunglei tân a Reverse Transcriptase Polymerase Chain Reaction (RT-PCR) khâwl a pêk leh a kaihhnawih chungchangah Lunglei Civil Hospital a Medical Superintendent leh Microbiologist te, High Powered Committee (HPC) Vice Chairman te, Deputy Commissioner (DC) te, MNF Sub-Hqrs hruaitute leh Congress Party aiawhte an kawm a.
Medical Superintendent hian khawl an dawn zet tawh hnua DC office-a an dah let leh chungchangah, "Thil lian tham a ni a, hman chuan pawisa a kal ve zel lo thei lo a, sum hi kan hotute min ngaihtuahsak a ni a, hotute lam aṭanga dawng tura hriattirna kan hmuh loh avangin kan dah let leh ta mai a ni," a ti a. Dah let tura thu petu an awm leh awm loh zawh a ni a, an awm loh thu leh ama thua dah lêttir a nih thu a sawi bawk.
He khawl hi Lungleia awm tura a duh leh duh loh zawhna chu, "Chhim pa ka ni a, thil ṭhate chu kan duh a lawm," tiin a chhâng bawk a ni.
Microbiologist hmuh a ni ve leh a. Laboratory an neih mek chu Bio-Safety Level-2 (BSL-2) a nih thu a sawi a. BSL-3-a siam tura tihdanglam nasat a ngaih leh ngaih loh tur leh senso a hautak leh hautak loh turte zawh a ni a, thil harsa tak a nih a rin loh thu leh senso pawh tam uchuak a nih a rin loh thu a sawi a. Chubakah, RT-PCR khawl hi Medical Council of India (MCI) in 2.06.2020 (Thawhlehni) aṭanga BSL-2 laboratory a dah a rem tih tawh thu a sawi bawk. Khawl hi Lungleiah awm se a duh leh duh loh zawhna chu, awm thei se chuan duhthusam a nih thuin a chhang a, RT-PCR khâwlin test hrang hrang a tih tam theihzia leh natna hrang hrang veite tan a ṭangkai turzia a sawi bawk.
Hemi zawh hian Lunglei High Powered Committee Vice Chairman leh Lunglei East AC bialtu MLA ni bawk Pu Lawmawma Tochhawng kawm leh a ni a, thilpêk chungchangah, Setana pêkte a nih em loh chuan kan district tana thil ṭha chu lawm taka lo dawn mai tur nia a ngaih thu a sawi a, a theih anga hma lak a tum thu a sawi bawk.
Deputy Commissioner Pu V. Lalsangliana hmuh a ni ve leh a, DC hian MLA leh Medical lam hotute nena an inhmuhkhawm ṭumin, inpek dan tur chungchangah hotute ràwn a ngaih tur thu te, helaia Medical lam hotute bawhzui tur nia a ngaih thute a sawi lan thu Lunglei ṭhalai Pawlte a hrilh a. Miin lawm taka an pek chu lawm taka dawn mai tur nia a ngaih thu a sawi bawk.
Dah let leh a nih chungchangah, an thu a inhmuh loh deuh thu a sawi a, mahse, "A hmanna tur in rêl fel chhung leh in insiamrem chhung chu kan lo kawl mai a ni ang chu," tia thu an tihtluk tak thu a sawi bawk.
DC hian Medical lam hotute pawh atìr ah chuan an lawm a ni, tih thu a sawi a, amah pawh in, thil ṭha chu District tân a duh thu leh a neih theih dan zawn tur ni a a ngaih thu a sawi ve bawk.
DC hmuh zawh hian an Office ah MNF Sub-Hqrs hruaitute hmuh a ni a. MNF Sub-Hqrs hruaitute hian RT-PCR khawl neih hi an duh thu an sawi a, hemi avanga damdawi in an tlawh thu te, mithiamte pawh an biak thute an sawi bawk. Lunglei Damdawi In enfiah tura lo kal mithiamte hnenah RT-PCR dahna tur hi siam ni dawn ta se senso eng zat vel nge ni ang, tih an zawh thu leh, expert lam hian, nuai zahnih (200) vel a ngai ang, tia an chhàn thu an sawi bâkah, khâwl hi bun a nih theih nan sorkarah report kan lo pe ang e, an tih thu MNF Sub-Hqrs hruaitute hian an sawi lang tel bawk. Pu Zodintluanga khawl lei pawh ṭha an tih thu an sawi rual in, Sawrkar nena indawrna tur chi nia an ngaih thu an sawi tel a, anni pawhin he khâwl chungchang hi Chief Minister an va sawipui tawh a, mahse Bio-Safety Level-3 Laboratory siamna tura sum a harsat thu a lo hrilh niin an sawi.
MNF Sub-Hqrs chuan, RT-PCR khawl hi neih kan duh, mahse hemi chungchangah hian thu kan nei lo a ni, an ti a. "Health Minister hian hemi chungchangah hian hma lak a rem tih thu sawi se la chuan keini pawhin theihtawpa nawr kan duh a, mahse Health Minister ber a ngawi tlat bawk si a, keini tân chêt ngaihna a awm lo a ni," an ti nghe nghe!
A tawp berah Congress aiawhte kawm an ni a, Pu Zodintluanga awm lai a lo ni a, ama hoin Lunglei ṭhalai Pawl te an lo dawngsawng a ni. Pu Zodintluanga hian a chin chhuakin thil a sawi a, Lungleiin ambulance an nei lo a, Police-ho ta an hawh tih a hriat avanga ambulance a pek thu te, thil dang pawh tih a duh thu leh a rilrua awm chu Ventilator a nih thu a sawi a.
DC Office-a an lèn thu leh Medical Superintendent leh Chief Medical Officer-te tel ve tura an ngen thute a sawi a, Medical Officers-te bula Ventilator siam a duh thu te, Superintendant-in siam mek a nih thu a hrilh chungchangte a sawi a, RT-PCR khawl hi Medical Officers te hian neih ve atan a ṭha an tih thu an sawi avangin DC office-a kal tura Microbiologist an biak chawp thu leh, ani thuràwn anga RT-PCR khâwl lei tura thutlukna an siam tâk thu a sawi.
Boruak a sosàn tâk avanga Health Minister a hmuh thu leh, Health Minister hnenah, "Ka pu, tuna ka hmalakna hi ka kal zel dawn nge, ka tâwp san dawn, ka ti a, Health Minister hian min chhang duh lo," tih thu a sawi bawk!
Khawl hi Health Secretary emaw Minister emaw pe mai loa a lo phurh phei chhan leh Lunglei DC-a pek chungchangah, Pu Zodintluanga chuan, a dik lohna a hriat loh thu a sawi a, "Phurh phei leh tho a ngai dawn a, Sawrkar kan chhâwk zâwk a ni, Ambulance pawh an hmang duh a, eng nga ti nge RT-PCR khawl an duh loh bik?" a ti a ni.
Pu Zodintluanga hian Laboratory siam a huphurh loh thu a sawi bawk a, phalna pe se, rim taka beih chuan kar hnih chhunga a zawh hman a rin thu a sawi bawk. Khawl remkhawm chungchangah pawh, online-a tihtheih vek a nih thu leh harsatna a awm chuan mithiam rawn tirh an inhuam reng thu a sawi lang tel bawk a ni.
Congress Party aiawhte leh Lunglei Ṭhalai Pawlte inkawm lai hian Pu Zodintluanga hian Health Minister a phone a, "Lunglei Ṭhalai Pawlte an lo leng a, Zalên chanchinbuah, khawl hi sorkar ta a ni tawh e, i ti bawk a, eng tik nge hma i lak ṭan dawn tih an hre duh a ni," a ti a. Health Minister hian, "Tunah Expert Team-te nen kan meeting a, kan sawi mek e," tiin a lo chhâng a ni.
Lunglei mipuite hriselna hi inkhelhna tâwk leka kan ram hruaitu ṭhenkhatte'n an ngai hi Lunglei Ṭhalai Pawl chuan a vanduaithlak a ti a, a dem tak zet a ni. Lunglei Ṭhalai Pawl chuan Lunglei ṭhatna tur a ngaipawimawh ber a, Lungleiah RT-PCR khawl hi dah ngei ni se tih hi a duh dan a ni a, a rang lama dah a nih loh chuan a ṭul anga hmalak zel a hreh dâwn lo a ni.
Lunglei ṭhatna turah chuan thil dang dah ṭha veka ṭanrualpuiah Lunglei mipuite a sâwm a, Lunglei tân a harsatna thlentu reng reng chu lungrual taka dopui zel turin a sawm bawk a ni.
"Lungleiin a ko che"