Written by
- Dr. K. Vanlaldinpuia Dept of Chemistry
PUC
RT-PCR khawl dah belh chungchanga ka ngaihdan
1. He khawl hi neih harsa tak a ni lo. A aia khawl man to pawh project tlem kan hmuh aṭangin kan lei thei. Chuvang chuan, state sorkar pakhat ve duang chuan a duh a, ṭul a tih phawt chuan district tin daih a lei thei awm e.
2. Virology lab maintain erawh a hautak viau ang, ka la hmu lo a, ka la hrethiam phak lo. Mahse, laboratory set up hi, hmunhma awm saah, pawisa a awm a nih phei chuan inzir chawp pawhin a tih theih nameuh mai! (Chemistry lab ni se kan hnehsawh ve dawn nen!)
Tun dinhmunah BSL-2 level a ngai hian a tibuaithlak a, laboratory aṭanga natna darh thei hi ven a ngai a, fimkhur tawp a ngai. A senso pawh a hautak. District tina dah hi kan sorkar hian a tlin lo ang. Tin, a enkawltu tur mithiam pawh kan indaih kher lo ang. Mahse, kan tum erawh chuan hmun 3, Aizawl (a awm sa), Lunglei leh Champhai-ah erawh a dah thei ngeiin ka ring. Tin, natna darh huk palh thei thilah invennan a ruahmanna kan lo kalpui lawk pawh a va ṭha em! A darh ta lo a nih leh thil lawmawmah ngai ila.
3. Scientific instrument te hi a working principle nena kan zir duh thlap kher a nih lem loh chuan; scientific knowledge nei tan chuan hman thiam a har lem lo. Khawl changkang leh tunlai ber ber heng: Nuclear Magnetic Resonance Spectrophotometer aṭanga XRD, GC-MS, XRF, te pawh ni 2 kan trainning a, kan thiam ve mai. Khawih khat erawhin theihnghilh a awl.
4. RTPCR khawl MLA pakhatin a donate hi a ropui hle in ka hria a, a MLA fund aṭanga a donate a ni awm e. Mahse, tun dinhmunah a hnawng mek! Kan Health minister sawi an sawi chhawn leh ka hriat hi a dik a nih chuan, tuna kan MLA leh Minister ni mek zingah pawh donate duh an awm a ni awm e.
Mahse, a khawl leh a behbawm a hautak vangin an welcome vak lo niin a sawi a. Chutih laiin, kan Health Minister vek hian USA lam aṭangin RT-PCR khawl an chah mek niin a sawi bawk si hi engnge a awmzia le? A bunna leh behbawm a tlem ta bik nge ni ang...?
5. Kan sorkar laiin tun hripui len laiin thildangah tender a chhuah thei a, party mite tan contract a sem thei bawk. Heng aia pawimawh, hripui do kawngah hian ke a chhep muang deuh a, RTPCR khawl dahna turah pawh a harsatna thu hlir a sawi mai hi eng nge a awmzia? Khinga a sum sen ai khian, mipui mamawh hmasa hi a buaipui thei lo em ni?
6. Heng khawl supply chungchangah hian hlawkpui an awm zawk nge tihte rilruah a awm ta hial mai! Nakinah thu dik erawh a rawn lang chhuak mai turah ngai ila.
7. Mipui mamawh te hi kan sorkar ropui tak, Pathian leh kan ram tan titute hian an buaipui hmasa turah ngai ila. Chumi tehtu-ah pawh chuan kan tel vek ngei ang.
8. A tawpnaah chuan, RT-PCR khawl MLA pakhatin Lunglei hospital tana a pek hi Sawrkar hian lawm takin dawng mai sela, a rang thei ang bera hman ṭangkai pawh tum hram teh se.
Chuti ni lo a, politics khelh nana an hmang a nih chuan Community Spread lo awm palh ta se, mipuite hian kan ngaidam hauh lo ang. A bikin chhimlam mipuite hian kum 2023 inthlan thleng hian an hre reng palh ang e.