Beiseina chu a awm lo maw...?

Roreltute rorel dik loh mai avanga mipui beidawng rum mek au thawm chuan “Eng ang pawhin rawn insawi mawiin, thu ṭha ber ber pawh rawn sawi mah sela, an rilru chhungril a dik loh chuan engmah an ni chuang lo vang” an ti a. Mipui rorelna-ah chuan a thlangtu mipui kan ni a, chatuanin ro an rel dawn lo va, kan duh chuan kan thlak leh mai dawn a lawm, beidawng mai lovin kan ram humhim leh a lo dam chhuah lehna tur atana hma rawn la tak tak hmel pu an awm em? tiin beiseina nen i thlir teh ang u.

Ngun takin kan ram kalphung hi ka lo thlir ve ṭhin a, ram roreltu thlang chhuaktu chu mipui-te kan ni a, tute nge dika dik lo zawk rilru-in an buk tak tak phei chuan ram roreltu kan thlan chhuahte hi kan duh angin ro an rel lo va, an thutiam ang pawhin an awm lo ṭhin nia kan hriat te aṭang chuan ram roreltute hi dem loh theih pawh an ni lo, kan thin a rim hle ṭhin a, beidawnna khurah min hruai lut a ni ber e. Mahse, mipui lam hi inenlet ve ta ila, kan thlan chhuahah kan lungawi lo va, inthlan leh hun ṭha kan nei ṭhin a, kan duh vak loh te khan rorelna an rawn chang leh mai ṭhin; mipui lam hi kan dik tawk lo hle niin a lang. Party system-in kan kal a, sawrkar-na chelhtute chuan thuneihna an chan miau avangin an thiltihtheihna an hmang ṭangkai a, an party mi leh sa tam tak an rilru an ti nghet a, an lawmzawng tak turin sum lamah te an vur ṭhin a, tichuan party ruhkawl nghet tak a rawn piang ta ṭhin a ni. Party ruhkawl rumrut aṭang chuan thu tha leh dikin an rilru-ah hmun a luah zo tawh ngai lo tiin ila kan sawisual loin ka ring. Chuvangin mipuite hi kan pawimawh a, kan duh leh ṭha nia kan hriatte kan rilru min rawn tichhe thei tur lakah inveng thiam ila, kan vote duhin tute emaw an rawn ṭha leh hurh ang, eng ang pawhin rawn ṭha mahse, rilru fim tak nen lo dawngsawng mai rawh. Kan ram tana ṭha tur chauh kha thlir la, kan ram hi keimahniin kan tichhe tur a ni lo, mi duham kutah a lut tur a ni lo, dawt sawi mai mai kutah a lut tur a ni lo...

Beidawnna ruam aṭangin beiseina lam thlir teh ang hming: Heti khawp hian kan lungawi lo va, kan ang bawrh bawrh a, roreltute pawhin an hria a, eng tin tin emaw an rawn insawi mam leh mai, an duh bak chu an ti duh chuang lo ami aw? tih tur a ni a. Chumi party pawh rawn lal sela engmah an ni chuang lo vang, kan en chhin tawh a lawm kan ti a, a la rawn lal lo party te lah mipui an la ngah tawk si lo tiin kan dah ṭha leh hmiah si a, kan ngaihdan ngun taka han thlir vang vangin mipui tam zawk beiseina rawn lang chhuak ta chu ‘Kan aiawh thlang chhuak tur hian tumah rinna kan nei tawh lo va, midang pawh rawn insawi rinawm viau mah se, chu pawh chu kan ring zo tawh chuang lo ni ber e.’ Hei hi a pawi em em-na chu a ni. Politics hian kan rilru chenin beidawnna min pe a, politics kan khelh dan a dik tawk loh avangin mi tam takin kan hne ngawih ngawih a, an thusawi pawh kan ngaithla peih lo va, an mahni-ah rinhlelhna thuk takin kan tuh tawh a ni.

Lehlamah politics kan khelh dik loh avangin politics khelh tur chuan awlsam taka sum lakluh a, midang chunga han len vel hi kan tum ni ta maiin a lang. Kan ngaihtuah phak bak hian kan rilru hi a lo dik lo zo tawh a, Pathian kan hlau bawk si lo va, kan duh danin kan kal pawh pawp mai zawng a nih hi maw.. Beidawnga indawm kun mai tur chu kan ni hauh lo tih hi kan hriat a ṭul. Mi huaisen leh mi rilru dik pu kan ramah hian tam tak an la awm a, chungte chu an rawn au chhuak dawn a ni. Ram leh hnam humhimna tarmit aṭang khan uluk takin lo zir ve phawt mai la, chung aṭang chuan beiseina nung a la rawn awm ve mai dawn a ni.

Sum hmatheh ngawt hi kan ram damna a ni lo va, sum hmuh awlsamna lutuk hian kan rilru min ei chhia a, a dawngtu rilru lah a nuam rei lo va, mahni intodelhna tak tak a neihtir ngai lo a ni. Kan damna zawk tur chu Mizoram leh hnam humhim hi a ni. Heng mite hi tunah hian an rawn to chhuak mai thei e, beidawng lovin kan hmalamah hian eng a awm a, chu chu uluk takin i thlir ang.

Kan kalphung a ṭha lam zawnga thlak danglam thei tur i en ang u: Kan mi rin tawh loh ho chu kan rilru-in dah ṭha hmiah mai ila, an sawi dum dum ringawt a, a tak ram hmuh tur awm si lo ho hi chuan rorelna chelh tlak an ni tawh lo va, mipui ten i chawlhtir ngam tawh ang u. Hnathawh laklawh an lo nei a nih pawhin kan rin, kan thlan thar hovin ram tana hna ṭha a nih chuan an rawn chhunzawm mai ang. “Anni pawh an rinawm leh chuang lo vang” tia rilru beidawnna kan pai ṭun kha dah ṭha ila, kan ram chhan tur hi chuan mi ṭha kan la tam alawm tih rilru nghet tak hi i nei ang u. Kan duh emaw duh lo emaw kan hotu turte hi chu kan la thlang chhuak dawn tho tho. Kan rilru ti nghet ila, kan rilru siam dik ila, thu ṭha leh dik chu kan hre tam tawh alawm.

Kan ram hi kan hmangaih tak tak a nih chuan nang leh kei hian kan la chhan chhuak thei a ni. Mipui kan dik tawk loh chuan hruaitu ṭha kan nei thei ngai lo vang.

Babulon salah kan tang ve mek em le?: Israel fate ṭhendarha an awm khan nghawng ṭha lo tak tak tun thlengin a la awm reng a, mi ramah an awm a, hnamdang te nen an inneih pawlh a, chu chuan a hrin chu Israel dik tak leh diklo (thlah pawlh) a ni. Tunge Israel/ Juda?. Heng zawng zawng hi a chhan bul ber chu Pathian duhdan zawngin hun an hmang lo va, Pathianin lala a ruatte pawhin rorelna ṭhain ro an rel lo a ni. Hremna a na hle mai.

Keini pawh kan awm dante hi kan ngaihtuah ngai em le? Kan thlan lal te hian an lalṭhuthleng aṭangin Pathian duh dan zawngin ro an rel em? Mahni hlawkna um-in sum leh pai, thuneihna kan hmangsual em? Chhungkua tinte hian Pathian duh dan aiin kan khawsak nawmna te kan ngaipawimawh zawk niin a lang. Milem kan be ve mek te hi a ni lo maw? Khawvel changkanna, sum leh paia hausakna ai chuan Pathian duh dana kan awm mai hi kan tan nunna a va ni si em! Saltanna thuk taka tang chhanchhuah tur kan va tam ve! Pathian duhdan zawnga kan awm a ngai a, mipuiten kan roreltu turte uluk tak, huaisen takin kan thlang tur a ni ang.

Zoram People’s Movement an rawn lang e: Beidawnna ruam atan min hruai chhuaktu kan mamawh a, a pangngai hoah rinna kan nghat zo tawh si lo nen, an ni hi a tak ram hmuh tur chu an la awm lo, a buaipuitute thu ken aṭang hian beisei-awm a ni thei ang em le? Tuna a chhia zawng zawng hi paihtu tur leh mipui sawrkar din, ram leh hnam din chhuahna tur, kan ram kalphung thar tur an rawn chhawp chhuah theih hlauh chuan chu chu alawm kan ram mamawh chu ni. Ngun takin ngaihtuah teh ang u.

- R.Zomawia