Written by
- R.Zomawia
ITI

Thudik nge dawt kan nunpui tam zawk

Mirhing famkim kan tehna hi eng ber nge ni ang le? Fam­kimlohna khawvel tite-in kan sawi ṭhin a, tumah tlingzo reng kan awm lo ti chunga inthiam chawpna nun chhungah hian thudik-in hmun a luah khat vek si lo, “Ka nun tinuamtu atan….” ti ni awm takin ‘dawt‘ hi kan sawi chhuak reng bawk si a. Chu hringnun khawvel tualzawl chu in fang dawn teh ang hmiang. 

Thudik chu enge ti ta ila, pawnlawi deuh chuan kan hre vek awm e. Mahse, he thudik kan tih, kan ngaihsan em em hi nunpui tak tak turin kan hre ziktluak lo niin a lang. A chhan chu thudik nunpuitu nun huaisenna-te hi hmuh tur an vang em a ni. Mihring chu kan famkim lo va tia chhuanlam kan siam reng lai hian he thudik hi chu kan nunpui thei tlat si a ni. Bible thu ringa a thuawihtute chuan thudik nunpui theih a nihzia hi min kawhhmuh mawlh mawlh a, krista pasalṭha huaisente chuan an lo nunpui tawh a. He khawvel zau taka nung, rawn piang chhuak, Kristian ni lem lote pawhin an lo nunpui thei tlat a ni. 

Chung thu dik nunpuitute chu tunlai ṭawngah chuan “A tunlai lo, a ṭhing em mai…” kan tihte ho hi an ni tlat lawi si. Ringtu kan nih chuan Bible thu chhunga mi zawng zawng a ṭha lam hawi zawng zawng hi chu kan nun chhuahpui ngei ngei tur a ni. Bible-ah hian nundan mawi lo, thil ṭha lo tam tak a chuang ve tho a, heng hi chik taka zir chuan a ṭha lo min kawhhmuh a, chu chu tih loh tur tiin min hrilh vek a ni. Min siamtu kan Pathian hi chuan kan tana ṭha tur hi chu a lo ruahman vek a, chu chu amah ringtute pawh hian kan nun chhuahpui thei lo. In chhung khurah te, khawtlang-ah te, ram rorelna thleng hian thudik aiin dawt kan sawi reng a, thudik chanve dawt hmang hian kan ram hruaitute hi thuneihna chan duhin dawt hmanga an invawm sek hi mipuite tan hian a khamawm tak zet zet a ni. Mipui lam pawh hian nun dan dik hi kan nun chhuahpui bik tawh lo. 

Ram roreltute hian sim tur an va ngah em! Thuneihna chang tura ke rawn pen chhuakho hian ze hrang hrang thlak danglam theih an nei nual. A changin an thinlung kawngkhar mawi takin an hawng thei a, a dera nun an hmanlai chuan van ram an kai ngei ngei ang tih nun hi an pu a, midangte tana nun hman te, ram tana ke an pen dan tur te, corruption an huatzia te, ram hmasawnna tura an suangtuahna nasa taka an han sep chho tak tak hi chuan mi tam tak an tlu ruih ruih a, mi tam tak an tawlh thlu a, an inbingbilet tawp tawp mai zawng a nih hi. 

Hetih hun lai hi chuan mi retheite tan hlei hlei hian an mawiin an ṭha teh asin. Kan Mizo khawtlang nunphunga kan inenna ber chhiatni-ah te hlei hlei hian an fel ṭhin. Tunah phei chuan an bial chhunga thihna tawk an awm phei chuan dan ang maia ngaiin mitthi phurhna tur motor (Ambulance) chhiat tawkten kan beisei deuh vek tawh ni berin a lang. A ṭha sawisel har si, sawiseltu nih pawh nuam lem lo, mahse, chik zawka chhut neuh neuh chuan he ṭhatna hi mahni hmasialna daih zuk ni a mawle! 

Covid-19 boruakin min han tuam tak tak a, sum leh pai a lo harsa a, sawrkar pawhin theih­tawp a chhuah reng a. A ram chhunga mite kan la him zel rih a, hetihlaia thil ninawm em em chu politics tualzawla inbeihna lo lang leh ṭhin hi a ni. Mipui hi min ti chiai hle ṭhin a, a khawilam zawk thu nge dika dik lo tih hi kan teh thiam reng reng tawh lo chu a nih hi a. Covid-19 kaihhnawiha thil pawimawh lutuk leh mamawh em em RT-PCR khawl MLA zahawm takin a lei chungchang pawh hi politics khelmualah nasa takin vawrh vir vel a ni a, mipui lam tan chuan engnge a awmzia ni ang aw? tih tur a ni. 

Hetiang khawl hlu lutuk hi eng vanga thu vai vir vak nge an nih tih hi mipui lam chuan kan hre phak hauh ta lo. Rorel lai leh eptu lamah inkap tawn reng mai bawk nen... Khua a va han var lo tak em! Chief Minister’s Relief Fund ah sum a lut ruih ruih a, sawrkarin sum a neih loh thu leh sum dinhmun a ṭhat loh thu a puang a, India ram covid-19 boruak avangin India pawh sum a harsa tih chu hriat vek a ni. Mizoramah pawh a chheh vel leh boruak neuh neuhah chuan hmanralna chu a tam thawkhat ang tih chu rin vek a ni. Covd-19 vei hmuh chhuah ho hi state dang aṭanga rawn haw, kan ṭhalaite a ni. A damdawi hi a la awm lo va, ICU lama dahluh ngai lah an awm mang lo va. Damdawi han enkawlna hautak tur chutih teh lua a ni lo ang a tih hi mipui rin dan a ni. 

Hetihlai hian sawrkar hna­thawk hlawh puk tih te, sawrkar-in a flagship programme a ṭhulh chuang lo tih te, contract tam tak a pek thute chanchin thar lamah kan hre reng bawk. A bik takin kan ram roreltute, kan thlan lalte hian sim tur an nei a ni. Mipui mit fukna ber leh mipui ten thiltihtheihna kan pek an nih avangin an pawimawh bik a ni. 

Dawt sawi an hreh lo lutukte hi nunphung pangngai ang maiin an hmang a ni ber tawh. Hetiang pawnlanga rinawm hmel tak, mi zahawm nihna hmun luah ve si, nun chhungrila takna reng reng nei lo, mahni hmasial tak anga mipuiten kan hmuhna ringawt pawh hi sim tur an nei chiang a ni.

Thuneih duh lutuk, duham lutukin kan politician-te nun chhungril hi a bual a zo vek a, tih loh atana ṭha pawh an rilru-in a thliar hrang duh tawh lo va, thuneihna kawng an zawhna lamtluang kawng a tlangna tur a nih dawn phawt chuan engmah reng tih hreh an nei lo. 

Kan politician te tlin duh lutuk an au hla-ah hian thudik aiin dawt hi an nunpui tam zawk a, ram hmangaihna tak tak aiin anmahni an inhmangaih zawk fe a, mipui hi min bum min bum a, mipui lah kan lo dawn sawn dan a dik bawk si lo. Ram hmangaihtu der hi mipuiin kan thlan chhuah chhung zawng chuan ram hian engtikah mah mawina lallukhum a khum thei ngai lo vang. Thu dik nunpuitu chu kan haw lek lek zawk a, thudik aiin dawt hi kan nunpui tam zawk niin a lang. 

Kan nun hi a lem em em a, duhamna-in kan nun hi a khat a ni ber e. Nang leh kei hian kan ram hi chhanchhuah a ngai a ni. Hetiang reng renga nun kan hman chuan thu tak pai lo, thu dik nunpui lo, dawt nunpui nuam ti zawk vek kan ni ang.