YMA ṬANG FAN FAN
“Ami’n sel lo u hming tha, lo hlan ve u chanai tha,
Hleiten dang lo a thang ri, khua tin mawitu a lo ni;
Chanhai riangvaite puitu, thlafam lusunte hnemtu,
Kristian eng chu an lo chhi, duhaisam chu hei ngei hi.”
Damlo na tuar, hnuk chat mai thei dinhmuna dingte hi, “Ṭang fan fan rawh aw...” tiin chhungkhat, ṭhenrual ṭhaten a boral mai hlauvin an chelh ṭhin a; amaherawhchu, ‘ṭang fan fan rawh aw’ tih ngai tawh meuhte erawh chu rei ṭang thei an ni tawh lo tlangpui thung. Kan rama pawl zahawm, pawl thianghlim, pawl lian ber, eng party/ kohhran pawh hlim taka kan len tlanna hetiang meuhva han auh tak chu kan ti pawh a ni mai thei; mahse, a chhunga lut thuk vak lo tan chuan hmana YMA kha a tiat ta lo riauva hriatna a len tak deuh vang a ni e.
Kum 1935-a din ṭan a nih chhoh dan leh a thil tum, din chhan zawng zawngte sawi a chakawm rualin tun dinhmun aṭanga thlir kan nih miau avangin a hrisel lai, a chak lai ringawt sawi hian a chak lohna-ah chakna a pe dawn lo va, pawn lam aṭanga thlira a nat chhante hi sawi ni se, a dam phah zawk ka beisei. Facebook leh WhatsApp lama “Mizo tlangval i ngaisang lo maw? I thih hunin i thlan an laihsak che ang a...” tih thute kha ka lo chhiar ve a, a dik ka ti; mahse, Mizo tlangvalte ngaipawimawh tura in vauna lam rawng kai lek lek ni tein ka hria a, a YMA lo; a Taliban viau zawk. YMA hi miten tihluihna hmangin hlau se, zah se kan ti ta em ni? Sawi leh tihluih ngai lovin, kan thil ṭha tihte an hmuh avang zawkin YMA hi mi ten an fakin an zah tur a ni zawk dawn lawm ni?
Tunlai khawvelah Fb leh WhatsApp sawi kai lo chuan thu a sawi/ ziah tak tak theih tawh loh. ‘Khual thu thang leh ar pan chuk a pun duh’ an lo ti ṭhin a, mahse, pan lovah tho fuk ngawt thu a awm bik lo. Branch ṭhenkhatin thlanmual in sak nan te, hall sak nante MLA fund tam tham tak kan dil thute kha kan chhiar hlawm em ka hre law; dil zat pek theih loh vanga lak duh loh tihte kha tak tak ni maw? Kan khuaah pawh YMA ten vantlang tana pawimawh thlanmual in sak kan tum a, MLA fund pawh kan dil ve ngei ang; kan dil zat min pe ta lo se engtin nge kan tih ve ang ka hre lo.
Thingtlang khaw tam takah phei chuan VC te hi minister leh MLA te ang maiin kan beisei ve a. Ni za inhlawhna sumin a tuar a, step 100 rem tur khan 50 chauhte emaw an rem theih phah ta ṭhin a. Vantlang tana ṭangkai tak ni ve tho mah se a hmanna tur dik lova sum hmantirtu kan ni thei a, pawl thianghlim tiha mawi lo tak kan ti palh thei a, fimkhur thiam a ṭha khawp mai. Mite ṭanpuitu, a ṭul chuan mamawhtute tana kut pawh dawhsak hnial lotute khan pawl anga kan lan ropui nante hian hnawksak khawpin kut kan dawh ta mah mah lo maw!
‘Ram leh Hnam humhalh’ tihte hi kum sawm chuang thupuiah kan lo hmang tawh a. Hman kum lawk khan Chakma ral an lo lian e tih thu-ah Chakma census beih nan member tinah cheng 5 khawn a nih kha; thil ṭul tak nia ka hriat avangin ka neih bik vang ni hauh lovin cheng 10 lai ka thawh nghe nghe a. Kan thawhlawm kal zel dan kha kan branch hruaitute ka zawt a, central lama an theh thlak thu min hrilh a, a bak min hrilh lem lo. Tun hnai maiah Chakma-ho avangin buaina lian tham vak lo (a spark neglected burns the house!) kan hmachhawn leh a, ram leh hnam humhalh duh vanga Chakma census hial buaipuitute kha kan ngawi leh tlat lawi a, ṭhenkhat tan chuan hriatthiam a har lek lek a ni. Kan naute thlavang hauh lo leh Chakma lam demna thu pawh nei hauh lova khatia kan ngawih tlat kha Mizo hnam leh ram humhalh nan a ṭha zawk a ni chek ang chu maw?
Hetia ka’n sawi avang hian YMA hi a chuti ta viau e kan tihna a ni lo. Eng pawl pawh, a kohhran thleng mai pawh hian chik taka lehkual lehkual an dawl bik lo, a nam lai an nei ve tho. ‘Pawl zahawm, pawl thianghlim, pawl lian ber, eng party/ kohhran pawh hlim taka kan len tlanna awm chhun YMA’ kan tih ṭhin hian a zahawmna vawng zel se, ram leh hnam humhimtu ni zel se tih thuah a kumkar khak lai deuh kan keu lang maiah ngai ila, ṭan i la thar zawk teh ang u.
- R.Lalfakawma, Seling