Written by
F Lalliansanga

YMA General Conference leh a chhehvel

October 17-19 chhunga Champhai Zotlanga hman zawh tak YMA General Conference vawi 71-na kha kil hrang hrang aṭangin i’n thlir kir ve chin teh ang.

Kawng

Champhai kawng chhiatzia an sawi nasa, YMA khawmpui lian a awm dawn avangin sorkar pawhin nasa taka ṭan la in a thawm ṭha. Heti chung hian Aizawl aṭanga Zotlang thleng tur hian darkar 10 kan tlan.

Ni 17 zan dar 7-a palai lawm inkhawma tel hman loh hlau in kan Branch (Electric Veng) aṭanga kal mi 11 te chu zing dar 5 ah Aizawl kan chhuahsan a, kan insawh chhoh hrep hnuah Kawlkulh YMA-te’n Conference kal tur zawng zawng theitui, tui leh vawt tak mai a thlawnin min lo intir, hah a dam sawng sawng mai.

Zotlang khaw mipuite an fakawm

Kumin YMA General Conference hi kum 2015-a Bairabi-a General Conference in kum khat dana neih ni tawh rawh se a tih hnua General Conference hmasa ber a nih avang te, tun hnaiah veng/ khaw pakhatin an thlen avang te, CADC ṭhiah chungchang agenda-a a awm avang te in ngaihven a hlawh hle a, palai pawh an tam tura beisei a ni.

Mahse, kawng in a zir loh vang nge, thil dang vang zawk, khaw mipuite inbuatsaih leh inrinlawk ang aiin palai kan tlem. Palai hi mi 10,000 vel an beisei laiin mi sang li leh tlem chauh kan thleng erawh a pawi.

Mikhualte chunga an ṭha em em mai te, min thleng zo em em mai te, chhuk chho awm lo tluka pandal kan pante kha a nuamin a hahdamthlak. Organising Committee-te an fakawm a, pandal mawi leh nuam em em mai te bakah a chhehvel an cheimawi dante kha an an fakawm. Conference chhung zawng lirthei buai miah loa an enkawl thei te, ruahmanna fel tak maia mikhual min sem te, pandal-a usher zei leh hmelṭha tak tak hmuhte khan an ruahmanna ṭhatzia kan hmu. Hriat duh apiang min hrilh theitu Information Sub-Committee inpekna te, Conference chhung zawnga rui buai leh intibuai awm miah loa min venghimtu Security te, ei tur tui hnai tak min petu Refreshment Committee te, palai te duh huna inbual theia tui min supply-tu Water Sub-Committee te, light leh sound ngaihtuahtu Committee te, khawmpui chhung zawnga khawlai fai reng maite kha Sanitation Sub-Committee te inpekna a ni tih a chiang a. An chet vel dan leh an inbuatsaih dan hmuh khan Fund Raising leh Supply Committee te pawh an nei tih a chiang.

Kum 2019 General Conference thleng tur North Vanlaiphai te inbuatsaihna atana Rs. 30,000 ngawt mai an hlan te kha a va ropui em. Phai leilet buh tui tak te, sa chi hrang hrang bakah dil sangha tui tak tak min hlui avang khan kan rih belh sawt tih loh chu lawmna tur hlir a ni.

Bazaar

Wholesale bazaar mawlh mai kha. Ram dang siam thawmhnaw chi hrang hrang Mizoram hmun dang aia tlawma lei theih tura palaite an chhawpchhuah sak mawlh mai kha, an va han remhre em!

Program erawh a rei hret!

Program Committee duan kha a ṭhain an duang thiam ngei mai. Chutih rual erawh chuan palai lawm zana inkhawm a rei lutuk kha kan tlin lo niin a lang - Palai lawm inkhawmah darkar 5 dawn kan inkhawm.

Program rei chhan ber, hruaitu hlun chawimawi kha niin ka hmu. Ram leh khawtlang ṭhatna tura hlawh pawh beisei loa inpe em em hruaitu hlunte kan chawimawi ṭhin hi chu a ropui ngawt mai. Chutih rual erawh chuan kan chawimawina hun kha anmahni tan pawh inthlahrunawm khawpin a rei a, mi 108 (an vain an kal kim thei lo) chawimawina kan pek chhung darkar 1 chuangah khan inkhawm tam zawk an haw hman.

Hruaitu hlun chawimawi hi tih zel ni se, mahse, tuna kan tih ang ni lo hian, rorel inkhawm laiin pe thei ila, rorel inkhawmah zaipawl leh mal zai (sunna hla satu zaipawl tih loh chu) awm lo thung se hun kan hmang thiam zawkin a rinawm. A nih loh pawh chawimawina thuziak kan pek tur te pe lawk vek ila, program-a a hun thlen hunah ziaktute’n an vaiin an hming leh awmna veng/ khua te nen puangin dawhsanah ko chhuak se, anmahni kan chawimawi nan inkhawmte’n ding chungin uar takin kut beng ila, chute chuan zo mai ila hun kan hmang daihzai thei zawkin a rinawm.

Annual Report leh Finance Report te a rei hret bawk. Report leh program buah heng report pahnihte hi a chuang vek tawh a, minute 5 vel chhungin a tlangpuiin a tih zawh theihin ka hria. Chutih rual chuan report bu nei hi palai mi tlem te chauh kan ni a, TV lama lo entu mipuite tan erawh chipchiar zawka puan kha a dik tho a, mahse, kan inkhawmpui chhan ber mipui kal khawmte khan report sei deuh kha chu kan zo lo deuh niin a lang.

General Secretary a che felin a zei a, program a puan bakah a hun hman ṭhin te a hneh hle.

Zaithiam zai tur te, hun hmang turte pawhin an hun neih ang khan hmang mai se, zai tura sawmte’n thu sawi ve duah lo se.

Khuallian Chief Minister Pu Lal Than­hawla’n minute 55.57 thu a sawi a, palai lawm inkhawmah Bialtu MLA Pu JH Roṭhuama’n minute 10 chuang hret a sawi a. Kumpuan thupui sawitu Asst. Secretary Pu R Lalngheta’n minute 36 leh tlem a sawi a, palai thlah zanah President Pu Lalbiakzuala’n minute 14.35 thu a sawi a, President thlan thar Pu Vanlalruata’n minute 21.58 a sawi bawk. Heng bakah Organising Committee aṭangin palai lawm inkhawma palai lawmna thusawi te, palai thlan zana thlahna thusawi te kha chu tih ngei ngei tur a ni a, mahse, CYMA in kan thawhpui tih avanga sorkar Department pahnih aiawhte thusawi tir kha chu ṭul ka ti tehchiam lo.

Zan thum kan inkhawm chhungin darkar 5 dawn vek kan inkhawm, rorel inkhawm leh hruaitu thlanah darkar 5 dawn ve ve hun kan hmang bawk. Thingphel char nghenchhan nei loa ṭhut char char chuan mawng leh kawng a kham duh viau mai.

Zai leh lemchan chanvo neitute inbuatsaihna a ṭha

Zaipawl 31 zai te, mal zai bakah lemchan changte an inbuatsaihna a ṭha. Hla hruaitu Chhinga Veng Branch te hla an hruai ṭha tak zet. Chutih rual chuan zai tura sawmte thusawi ve kher lovin zai nghal mai se, program committee-in Pathian fakna hla sa tura an tih bikte lo chuan YMA General Conference-ah chuan Pathian hla sak kher tum loh a finthlak zawk mai thei.

Ṭan hun kan ngaipawimawh lo

Inkhawmpui chhungin zan thum kan inkhawm a, dar 7 ah kan ṭan vek a, a tawp zan tih loh chu ṭan hmaa lut aiin ṭan hnua lut an tam hialin a lang. Ni 18 kha Rorel Inkhawm a ni a, chawhma dar 11 ah kan ṭan a, Central YMA Office Bearers paruk zinga pathum te chu dar 11 ah hian an thleng hman lo. A zia lo ngei mai. Chairman Pu Lalbiakzuala’n a ṭan san ngam kha a fakawm takzet.

Ni 19 chawhma dar 11 ah kum 2017-2019 Central YMA hruaitu kan thlang dawn a, ṭan hunah kan la tlem avangin kan ṭan thei lo te kha a zia lo ngawt mai. Rorel inkhawma tel peih lo Branch aiawha palai ni si mi tam tak Rih Dil lama an kal pawh kha thil zia lo tak a ni. Khatiang mite kha chu Branch aiawha palai tlak an ni lo.

CYMA hruaitu thlan kha

Rorel Inkhawma inchhiar laia palai awm kha mi 1,433 kan ni a, hruaitu thar thlan huna vote tlak ṭhat ber (President thlan) khan vote 2,262 a tla a, rorel palai aia vote thlak kan tam hian ngaih a ti ṭha lo.

Pandal chhungah Branch aiawha palai ni lo tih hriat ngawih ngawih hmuh tur an awm. Ṭhenkhatte chu ngamtlak tiin ka fiam hial a. Chutah Returning Officer Pu Lalbiakzuala a rawn ding a, a thusawi hi a ngai ngaiin han dah ila.

“Vote nei kal lo te voter ID la chhuaka dik lo taka vote thlak tum kan awm a, hruaitu atana chhawp chhuah te sum dil Group kan awm bawk a, khang mite kha zak rawh u. Nangmahni vangin YMA inthlanin sawi a hlawh ṭhin, tun hnu-ah chuan ti tawh suh u. Branch aiawha vote thlak turte voter ID lo lak khalh pawh in awm, ram hlui zia a ni, i bansan ang u.

“Hei hi insawi mualphona a ni lo, dik tak leh thianghlim taka inthlan ka duh avanga ka ṭhahnemngaihnaah min ngaihsak ru, ka sawi lohin tu nge sawi ang, dik lo taka ti te kha zak rawh u, in thil tih ṭhin ang kha bansan tawh rawh u.

“Dik lo taka thil ti an awm laiin YMA in mi dik kan la ngah, Branch aiawha palai, voter ID la chhuak vek tawh, rokhawlhna avanga vote thlak leh thei lo, Hmunpui Branch leh Rulchawm Branch aṭangin mi pahnih ve ve leh Nisapui Branch aṭangin mi pakhatin an voter ID an rawn kir leh thlap hi a lawmawm hle, YMA an ti hming ṭha a ni.

“Hmeichhe pakhat, kawr var ha, cher deuh, Zodinmawia voter ID hmanga rawn lut kha lo inthiarfihlim ta che.”

Returning Officer hi a fakawmin a huaisen tak zet. Kan rama pawl lian ber inthlan hi tun hnuah chuan thianghlim takin i kalpui tawh ang u. Kan naute, min ṭantu ṭang lutuk te hi khap dai ngam ang u.

Kan tei rei peih lo

Rorel inkhawma inchhiar laiin 1,433 kan ni. Agenda tawp ber kan sawi lai kha chuan mi 200 chuang hret chauh kan ni tawh ang. Tei rei peih lo mi 1,200 dawn kan awm tihna a ni. Hruaitu thlana vote tlak ṭhat ber, President thlan khan vote 2,262 a tla, Finance Secretary thlan khan vote 1,764 a tla. Tei rei peih lo 498 an awm. Vote thlak thei chinte chu palai thei chin tihna an ni a, vote tlak ṭhat lai bera vote tla 2,262 te hi dik taka vote thlak ni ta se (an nih chu a rinawm lo a), rorel inkhawm inchhiar laia awm te kha 1,433 an ni a, chuti a nih chuan mi 829 te chu rorel laia awm peih lo, tei rei peih lo zual an ni tihna a ni a, a zia lo ngawt mai.

President leh President thar

Kum 2013 aṭanga 2017 (term hnih) chhunga Central YMA President Pu Lal­biakzuala, CYMA Office Bearers aṭanga a chawl tur hi a uiawm ngawt mai. Lehkha­thiam, inngaitlawm, pa dam leh hruaitu

ṭha kan nei ta lo tur hi a uiawm tak zet a ni. President ni chunga CYMA min kaihhrai danah sawisel tur a awm lo tih theih tluk a ni a, a President chhung hian hmun hrang hranga Zohnahthlak te kan insuihkhawm lehzual a, hei hi a ropuina a ni. Ram leh Hnam Humhalh kawngah nasa takin ṭan a la.

Rorel inkhawm a kaihruai ṭha em em a, a inbuatsaih ṭha tih a hriat. Hruaitu thlanah RO niin hneh takin min kaihruai. Palai thlah zana a thusawi mawlh mai kha a va ropui em. Ka ṭhianpa, ka u ka tih ve ngam hruaitu ropui kan nei lo tur hi ka ui.

President tharah Pu Vanlalruata kan nei tur hi lawmawm ka ti khawp mai. President kal chhuak tur nen miziaah dang deuh mahse, pa ṭha, ram leh hnam hmangaihtu leh mi inpe a ni. Engineer ni chunga sorkar hnathawk lo ngam a ni, ruihhlo do avanga lung in tang ngat tawh a nihnate hian hruaitu ṭha leh inpe a ni tih a lantir. Ni 18 zana Chief Minister-in a sawi ang khan Mizoramin eirawngbawlna gas buk tling kan neih theih chhan hi Pu Vanlalruata ṭhahnemngaihna leh inpekna a ni. Sorkar nena meeting-na pakhatah pawh Chief Minister-in ram tana a inpekna leh ṭhahnemngaihna a faknaah ‘police battalion khat hen a ni’ a tih khan a inpekna a tichiang viau mai.

Hruaitu dangte

Central YMA hruaitu thlan thar te hi mi inpe leh chhuanawm tak tak an ni a, an fakawm ngei mai. Rorel palaite’n agenda pariat kan pawm - YMA khawih panga leh sorkar khawih pathum - an bawhzuina kawngah member-te’n ṭawiawm ila, anni pawhin an bawhzui kawngah fimkhur takin, ram leh hnam tana ṭha turin hma la thei se.

YMA khawih agenda pawm zinga pakhat, ‘Mizoram hmun hrang hranga inkalpawhna kan neihte hi tun aia ṭha leh changtlung zawka siam a nih theih nan Central YMA in hma la rawh se’ tih te hi, kan hruaitu thar leh CEC member tharte zarah Mizoramin inkalpawhna kawng

ṭha kan neih beisei ila, “Mizoram leh Bangladesh ramri khauh taka venhim a nih theih nan sorkar ngen ni rawh se’ tih leh ‘dan loa din CADC hi dan anga ṭhiah a nih theih nan CYMA in hma la rawh se’ tih te phei hi chu ngun leh uluk zawka ngaihtuahin han Champion pui teh se.

Central YMA hruaitu nih hi thil chakawm loh tak a ni a (chak erawh an awm mai thei), member-te pawhin an hnung kan zui ṭhat a, kan ṭawiawm ṭhat a ngai dawn hle mai. Hruaitu tharte pawhin lal kan thlang chhuak lo tih inhre thar se, ṭha taka min hruai chungin an nitin hnathawh (sorkar hna, sorkar hnathawk pali an awm a) thlahthlam phah chuang lovin ti thei se. Central YMA hruaitu nih avanga hmun danga sawn theih loh ang hiala inngai mai lovin, zin nikhua pawhin lal emaw inti lovin, an thawhna pisa thlahthlam phah chuang miah lovin min hruai thei se.

- F Lalliansanga