HNAM HMING PHUAHCHAWP

Sap han ti nghal thâwr zêl ila, mahni hriat chhun tê têah. Sap hming leh kan hming hi a kalhmang a inang chiah lo, chuti chung chuan khaikhin dân chu a awm.

‘William’ tih hi hmang chhin ang, a thiam ber ang hrimin ka’n sawi ve pawp pawp phawt ang e. ‘William’ tih hming hi hnam hming a ni lo a; hming pangngai a ni. A Sap ṭawng lama ‘given name’ tih ang chi kha chu sawi lo ang, a ṭangkai tak tak lo.

He ‘William-a’ hi pa ropui deuh emaw, pa chhuanawm deuh emaw a lo ni ta a, a thlahte’n a hming hi an hnam hming (surname tih ang chi pawh sawi rih lo ang, a buaithlâk) atan hman an lo duh ta a; engtin nge an tih ang?

A hming pangngai hi an hmang hauh lo ang; ‘William’ tih hi an hnam hmingah an hmang lo ang. An hman tur âwm ang chu - Williamson, Williams, Wilson, Wills tih te a ni mai thei; Sap kan ni lo a, kan hre tak tak lo. Kan hriat atana ka duh erawh chu, ‘William-a’ hming hi a thlahte’n an hnam hminga an hman dâwn chuan a tawpah ‘son’ tih emaw, ‘s’ tih emaw an telh ṭhin; a hming pangngai ‘William’ tih kha hnam hminga hman chi a ni lo.

Mizo hmingah ‘Saiawia’ tih kan sawi ve leh thung ang. Amah Lalhmingliana Saiawi (fam) ka ngaihsanzia tihlanna remchang te pawh a ni ang a, a chhungkhat lainate pawhin ‘Saiawia’ hming ka ziah lan hi pawi an tih loh hrâm ka beisei. ‘Saiawia’ a awm a, a thlahte’n ‘Saiawia’ hming chu hnam hminga hman an duh ta a; engtin nge an tih le? ‘Saiawia’ tiin an hmang lo, ‘Saiawi’ an ti. ‘Saiawia’ tih chu mipa hming a ni a, hnam hminga hman a rem lo. Hnam hming atan chuan ‘Saiawi’ tih a lo ni ta a, a Mizo thlap mai a, a mâwi em em a ni.

‘Belinda P. Ringa’ tih awm ta se, a lem lemin, Mizo hming kalhmang a kalh kan ti thei âwm e. Sap hming kalhmang an entawn ti dawn ila, mihring hming pangngai ngau ngau kha hnam hminga an dah ngâi bik loh avangin a dik thei chuang si lo ang.

‘William’ tih hi hnam hming a nih dawn chuan ‘Williams’ a nih a ngai ta tlat ang deuhin, ‘Saiawia’ pawh hnam hming anga hman a nih chuan ‘Saiawi’ a ni ta daih ang tho hian, ‘Belinda P. Ringa’ ni loin, ‘Belinda P. Ring’ tih tur a lo ni zâwk ang a, a mâwi lo ngawt ang. ‘Nge, mahni tâwka hnam hming nei sa reng, Sap hming sak dân entawn deuh roh si a, a dik loa an entawn teh reng, te ti ila, kan entirna mai mai, a lem lem kha a ni reng sia.

Sapin last name/ surname/ family name an tih hi Mizo chuan hnam hming kan ti a; a Sap ṭawng thiam thiam, a zir sâng sâng, a thleng hla hla, a changkâng kâng hian an hre ṭhelh nasa em maw tih mai turin an hming an sa leh ṭhin. Chutih rualin hetiang hi sawipui phâk ni ta ila, keini aiin sawi tur an hre leh zâwk dâwn si.

Middle name tih te pawh a kâng kâi zel thei, sawi tel pah law law tur a tam; hriat a tlêm naa a ziaha ziah râlah chuan a awh thui duh viau mai a; mahse, kan sawi zui tawh lo ang. Chu bâkah, sei deuh in chhiar peih tak tak lo.

- Rempuia R. Lûtmâng