Written by
H. Neihchungnunga
Durtlang North

Hawh u, hna i thawk ang u

Kan pi leh pute chuan eizawnna awl­sam phairam hmun ṭha te rawn kal pel zelin, tlangram chhengchhe taka ei hmuhna an lo thlang ta zawk a. Eden huanah Lalpa anchhia rim taka hnathawk tura mihringte a tihna chu Mizoramah ngei hian an lo zawm dik ta ni.

Rim taka a ei tur thawk chhuaktu chu Lalpa'n amite thinlungah a khawngaih­na a lantir a, Sap Missionary-te lo kalin amah Lalpa ngei chu kan lo chharchhuak leh ta a ni. Engkim min ruahman saktu chuan hna kan thawh avanga kan chhiatna tur a dah lo a, kan ṭhat pui zawkna tur vekin a lo ruahman a ni. Mi taima chuan nitin a hnathawhte chu a thlir let a, chu chuan a nun a tihlim a, a taksa tan pawh hriselna a ni.

Eden bawhchhiatna avangin mihringte hremna atan rim taka hnathawh hi min pek a nih rualin kan tih erawh chuan a phenah hian engkim min rua­hman saktu chuan a malsawmna chhiar sen rual loh kan taksa tana ṭha tur a lo phumru tel reng a ni. Hna kan thawh hian kan taksa a lo lum a, natna do theitu (resistance) sang tak a lo insiam a, kan vun kua-ah te natna hrik chhiarsen rual lohten kan taksa a bei reng a, kan thlan lo chhuak chuan a rawn chhuah pui ta ṭhin a ni.

Rim taka thawk a, kham khawp hai chhuaktu chu ‘mi intodelh’ dik tak an ni a, Lalpa malsawmna an dawng ṭhin. Awlsam taka hausakna hi into­delh an ni lova, heng mite hi Bible-in mihausa a tihte chu an ni. Mahni thawh chhuah ngei mai chuan min tilawm bik ṭhin. Mi taima hnathawh chu Lalpa'n mal a sawm a, ama rin tur bakah midangte tan a thawk chhuak a ni. Mi taima rilru chuan tihtur a dap reng a, rilru chapo leh mi elrelna rilru a nei ve hman lo, chu rilru chu a thianghlim a, a nun atan ‘ro hlu’ a ni. Nupui pasal atan pawh an thlanawm ber ṭhin.

Lehkha pawh zir sang lo mahse a taimak viau chuan a chen­puite tan ro hlu tak a ni. Khawhar chang te, rilru a vei riau neih changtein hna thawh tur zawng nghal ila, hna thawk mawlh mawlh ila, a tihrehna ṭha ber zuk ni tlat a. Awm awl, tih tur nei lote zingah mahni intihhlumna a thleng nasa a, mi taima zingah mahni in tihlum hriat tur an vang hle.

Ruihhlo i ti a, i sim thei lo a nih ngat phei chuan nitin thlan tlaa hna i thawh chu taksa tan a ṭul a, chu chuan nasa takin i nunna a pawt sei dawn a ni. Tun laiin eizawnna a awlsam ta a, awlsam taka hausa te, thlan chhuaka hnathawk kher lova ei hmu kan tam ta, mahse natna rapthlak tak tak te avangin kan thi zawih zawih mai zawng a nih hi. Hawh u, awmawl intihhmuh tawh lovin, hnathawh hi intihhmuh tawh zawk ang u, tichuan, kan taksa pawh a lo hrisel zawk ngei ang. Zunthlum, thisen sang natna lakah te hian kan fihlim a rinawm.

Kohhran leh khaw­tlang thiltihnaah kan taihmakna leh tlawm­ngaihna kan va lantir chu bansan mai lovin, kan in chhung khaw­saknaah leh ṭhiante nena kan chenhonaah te hian tlawmngaihna leh taimakna hi lan tir zel ang u. Thingtlangah lo kan neih laiin a kum leh hawp khawp buh kan tharte kha kan taksa tan a lo ṭhain kan nun a lo va thianghlim tak em! Ka nun hian a chhui kir fo ṭhin. Mahni thawhchhuah ngata intodelh te hi ngaihlu thiam ang u.

- H. Neihchungnunga, Durtlang North