Written by
By C. Rualthankhuma
SMS (Agronomy) KVK Chawnhu, Lawngtlai District.

The Krishi Vigyan Kendra (KVK) (KVK chanchin leh a ṭangkaina te)

India ram Prime minister hmasa ber Pu Nehru-a chuan, ”Everything else may wait but not Agriculture,” a lo ti a, India ram independent hnu lawk khan ram retheihna laka chhanchhuah nana pawimawh hmasa ber chu agriculture a ni tih a lo hmu chiang a, ei leh bara intodelh hmasak kha India mipuite tan zahawmna tur leh, hmasawnna rualkhai neihna tur a ni tih hriain, Agriculture-a hmasawn nan theih tawp an lo chhuah a, KVK pawh hi chu'ng hmalakna pawimawh tak zinga pakhat, vawiin thlenga an la tihchangtlun deuh deuh chu a ni.

KVK chu “Krishi Vigyan Kendra“ (Farm Science Centre) tihna a ni a, “Loneitute inzirna sikul” tihna a ni. Govt. of India 100% financed niin tunah hian India ram District 735 ah awm mekin, India ram district tin a dah tur a ni. Mizoramah pawh District 8 ah awm tawhin Aizawl KVK (Selesih), Kolasib KVK (Kolasib), Mamit KVK (Lengpui), Champhai KVK (Khawzawl), Serchhip KVK (N.Vanlaiphai), Lunglei KVK (Hnahthial), Lawngtlai KVK (Chawnhu) leh Siaha KVK (Siaha) ah te a awm a, Aizawl District KVK hi CAU hnuaiah awmin a dang 7 chu Mizoram State Agriculture dept. host na hnuaia awm a ni. Mizoram district tina KVK te hian Office building leh training hall changtlung tak leh research neihna tur Farm te neiin ṭha takin hna an thawk a, state dang ṭhenkhata mite ai pawha tiṭha zawk an ni a, hei bakah hian district thar kan neih belh hnu hian District dang 3 ah KVK neih belh leh tura hma lak mek a ni.

Indian Council of Agricultural Research (ICAR) in a lo din, Dr. Mohan Singh Mehta committee rawtna angin KVK hmasa ber chu kum 1974 daih tawh khan Puducherry ah din a ni. KVK chu innovative institutional model atana din niin agriculture technology hmuhchhuah thar ber berte India ram district tinah enchhinna (assessment) nei tur leh, district mila tihdanglamna (refinement) neih te, Farm demonstration neihte leh thiamna tharte chu trainer leh farmer te hnena training pe ṭhin tura buatsaih a ni. Technology thar, kum 5 aia upa lo enchhin ṭhin tura tih niin hei hian thiamna thar ber pawh district kilkhawr berah rang takin a thlen ṭhin. KVK hmalakna hian, Loneitute thiamna leh hriatnate nasa takin a tipung a, hei hian ram chhungah rah ṭha a chhuah mek a, thlai thar a pun phah hle. Tunah hian India ram hruaitute mit fukna leh loneitute dinhmun chawikan nana hmanraw ṭangkai ber zingah chhiar tel mek a ni.

KVK chu research institute pawimawh tak a nih angin thawktu 16 lai dah a ni a, Senior Scientist and Head (Doctorate degree nei leh experience nei ṭha) in a ho a, thawhhona ṭha leh KVK hmasawn zel nan Head hi an pawimawh hle. KVK ah hian Subject Matter Specialist (SMS) 6 an awm a, SMS te hi mahni subject ṭheuhah (Agronomy, Horticulture, Soil science, Plant protection, Animal science, Home science, Agro forestry leh Agricultural engineering ah te) master degree nei ṭhah leh NET paltlang te an ni a, KVK innghahna ber an ni. SMS te ṭhahnemngaih dan ang zelin KVK hmalakna leh hawiherte a danglam ṭhin. Heng bakah hian Farm manager te, Programme Asst. leh Assistant te, stenographer, Driver leh Supporting staff te an awm a, a ṭul angin MR labor te lak belh ṭhin a ni bawk. Tin, KVK hian a ṭul ang zela hman atan tractor leh Bolero an nei a, district chhung a training pek nan leh hna thawh nan hman ṭhin a ni.

SMS te hian scientist an nih angin agriculture technology thar ber berte an awmna district ṭheuhah enchhinna an neih a ngai a, Scientific Advisory Committee (SAC) district level-ah din a ni. He committee hian a pawmpui hnuin technology tharte enchhinna an nei chauh ṭhin. SMS te hian Onfarm Testing mahni subject ṭheuhah an nei hmasa phawt a, chungte chu a ṭul dan angin refinement an neih hnuah zau zawkin Frontline demonstration-in an chhunzawm leh ṭhin. Research hlawhtlingte chu a ṭul dan azir leh state line department-ten ngaih pawimawh nachang an hriat dan azirin farmer leh mipuiten an lo chhawr ṭangkai thei ṭhin a ni. Hetiang hian India ram hmunpui zawka Agriculture lama hmasawnna tharte chu district kilkhawr leh loneitu hnufual tak takte hnenah pawh central ruahmanna angin KVK hmalakna avang hian a thleng zung zung a, hei hian rualkhai zawkin India ram loneitute hnenah tunlai thiamnate rang takin a thehdarh ta ṭhin a, a takin hmun hrang hrangah a hlawhtlinna hmuh mek a ni.

KVK in enchhinna a lo neih tawh, Thlai chi ṭha kan ram mil, hlawk taka chin theih tih finfiah tawhte chu Agri./Horti./vety Deptt. ten nasa takin loneitute an chintir ṭhin ang a, tichuan, loneituten ngaihngam takin an ching ang a, an hlawhtlinpui ṭhin dawn a ni. Mizoramah Tomato kan thar chhuak ṭeuh ta mai hi KVK lo enchhin tawhna rah a ni a, Horti. Deptt. ten nasa takin tan an rawn la ta a, loneituten sum tam tak an lakluh theih phah a ni. Chutiang zelin Ran chi ṭha leh thlai chi ṭhate leh thlai enkawl dan ṭhate kan la hmuchhuak zel turah ngai ila, enchhinna neih hmasak hi KVK hna a ni a, enchhinna paltlang vek tawh lo chin pun hi loneitute tan a him hle a ni.

KVK hi an din kum aṭangin kum 48 laia upa a lo ni ve ta a, Golden Jubilee pawh lawm dan tur an rel ṭan hial tawh a, KVK chu tawp mai lo tur, Kum 100 scheme a ni a, Loneitute tana a ṭhat em avang leh rang taka tunlai thiamna te, India ram puma thehdarhna hmanraw ṭha tak a nih avang hian tihlen zel tum zawk a ni. Mizoramah chuan Kolasib ah kum 1977 khan India rama KVK din hmasak ber pahnihna ni turin din daih tawh a lo ni a, KVK Aizawl hi 2006 ah din leh niin a dang 7 erawh chu kum 2008 khan din a ni. KVK chuan state tinah host department atan Agriculture Universities te, ICAR leh state department te leh NGO hrang hrangte an hmang ṭhin a, Mizoram KVK te chu building changtlung tak tak leh farm ṭha tak tak neiin din zel a ni. KVK hian hnathawh dan tur kalphung mumal tak a nei sa a, Central lo ruahman lawk angin subject hrang hrangah agriculture lam thiamna chhuak thar te, KVK awmna ṭheuh district tan enchhinna an neih a ngai a, chu'ng thiamnate chu District chhung a loneitute tana chhawr ṭangkai theih dan turte an dap ṭhin. District tin tan thlai leh ranahte leh abikin thingtlang mamawh thil hrang hrangah Research neihsak leh, loneitute hnena training pek chu KVK hna pui ber a nih chu.

KVK chu Govt. of India din a nih angin central lam aṭangin hna chi hrang hrang an hna bakah kêptir ṭhin a ni bawk a, central lam ngaih pawimawh Doubling farmers income ah te khan an kutke ber a ni. Central lam thil demonstration tih ngai ang chiah hma latu an ni bawk a, KVK in loneitute tana a recommend-sak chuan ngaih pawimawh a hlawh fo ṭhin. Tin, project hrang hrang an thawk tel thei bawk a, NABARD hnuai aṭang pawh hian Project ṭangkai tak tak, loneitute tan an thawk ṭhin a, KVK kaltlang hian Project hna avangin Loneituten district hrang hrangah hmasawnna an hmu mek a ni.

KVK din chhan ber chu “Teaching by doing and Learning by doing” tih a ni a, a tak taka hna thawk chunga inzirtirna hmun a ni. KVK staff ni tur chuan mitaima nih a ngai a, Office -a ṭhu ringawt lovin, kum tin a taka research neihna hmun a ni a, research neih leh training pek chu ngaih pawimawh ber a ni. He Central scheme hi a ṭha si a, kan ram hruaitute hian zirchiangin hmang ṭangkai se la, kan state sum hmang miah lova kan ram siam ṭhat theihna hmanraw ṭangkai tak a ni. Zoram loneitute pawh hian mahni awmna district ṭheuha KVK-te hi hmang ṭangkai thei ila, training pe tura koh theih reng an ni bawk. KVK kaltlang hian ram changkang zawkte ke pên ruala pen ve thei turin, Zoram loneitute I harh thar ang u, kan ram tan a la ṭha dawn chauh si a.

By C. Rualthankhuma, SMS (Agronomy) KVK Chawnhu, Lawngtlai District.