Written by
- Lalbiakfela (Bobby-a)
Kan vanduai ta em ni?
Kumin, kum kan hman chhoh mek dan han thlir hi chuan, kumhlui liam ta kha kan ngai vawng vawng vek awm e. A tute pawh, khawi ram ami pawh kumin a kan thil tawn chhoh mek hi kan dam chhung sawi a va han tling dawn tak em.
He natna hri Coronavirus (Covid- 19) hian sawrkar hnathawk, sumdawng, zirlai, khawtlang nun leh Kohhran thlengin min nghawng a. Ram hruaitute tan rorel thiam a har dawn mang e. A va han manganthlak tak em.
Covid- 19 inzirna min tibuai
Kumin January ni 16 aṭang khan college te chu kan han kal leh ṭan a, rei pawh kan kal hmain, khawvel pumah hripui a han leng ta, kan inkharkhip chho ṭan ta a. Mizoram pawh March ni 23 aṭangin kan inkharkhip ṭan a nih kha.
He hripui leng avang hian, zirna in leh hmun hrang hrang te pawh khar a lo ngai ta a, chu chuan zirna kawngah zirlaiten kan tuar nasat phah em em a, online class-te pawh chhunzawm a nih rualin duh angin thil kalpui tak tak theih lohna lai a awm a, classroom a zirtirna kan dawn ang tak tak kha chu a pha bawk si lo.
Tin, tutorial video te pawh ṭha tak zawng a ni, mahse zitirtuten tih dan tur min hrilh, kan hriatthiam loh, hmun leh hmuna kan in zawh ang kha chu a phak thei tawh si lo. Online class kan kalpui dan chungchang hi thla hmasa June ni 30 article-ah khan, mi pakhatin chiang takin a rawn sawi tawh kha.
Thiamna nei loa exam hmachhawn tur kan ni
Zirna lama kan hotuten, exam kan hmachhawn theih nan tiin, zirtirtute chu a theih dan dana zirlaite course zawhpui turin thuchhuah an rawn siam a. Notes leh assignment kan in pe vak vak ringawt a. Hetianga notes in pawng by heart tir ringawt hian thiamna tak tak a awm lo. Tun dinhmunah chuan tlema kan boruak hi a zia deuh chuan exam tir pawp turin min rilruk sak a ni ber a, kum kan hloh hi min hlauhpui ni ngei tur a ni ber mai!
Tun dinhmunah chuan thiamna aiin degree chauh min duh pui niin a lang a, thiamna hloh aiin kum hloh min hlauhpui ni bawkin a lang. Classroom teaching hi kan exam hma hun reilo te tal dawng leh thei ila a lawmawm hle ang.
Hripui len hma khankan vanduai tawh
Tunlai zirtirna kan kalpui dan hrim hrim en hian he natna hri a len hma pawh khan, tun ṭhang tharte hi zirna kawngah hian kan vanneihna chu kan vanduaina a lo ni a. Zirtirtu ten subject zawng zawng deuh thawah note min siam sak a, hah te pawh an hah hle ang. Zirtirtu ṭhenkhat chuan chung note chu sawi zauvin a awmziate min han hrilh a, a ti lote pawh an awm tho rualin, zirlaite tan chuan hahdamna nasa tak a ni a, chhawr ṭangkai fe fe pawh an tam awm e.
Amaherawhchu, hetia note in pek vak vak hian, a zirlai awm na tak tak zawk lehkhabu chhiarna kawngah nasa takin min ti tlahniam a, chu chuan lehkhabu ngainat lohna leh chhiar peih lohna a hring a. An zirlai ni lo thil dang hriatna kawngah chuan an bo hle a, mi notes siam sa sawi zuah zuah thei, mahnia ngaihdan siam thiam lo kan lo tam phah kan ti thei awm e.
Kan nu leh pate hunlai kha chuan tun ang hian notes te hi an inpe vak lo a, mahniin an inbuatsaih nasa a. Lehkhabu hrang hrang chhiarin an zirlai chu mahnia zawhna chhang thei turin an inbuatsaih a, chu chuan lehkhabu ngainatna leh ngaihsanna a pe a, lehkhabu an hmuh phak chu an chhiar tawp ṭhin. Lehkhabu chhiar hnem chuan an hriat loh lamah hriatna tam tak an neih phah a, hna hrang hrang IFS, IAS leh IPS leh a dangte a inziak tling thei tur khawp thiamna chu an lo neih phah hial a ni.
Tuna zirna kan kalpui dan han en hi chuan, elimentary school-a lut leh ang mai kan ni. Kan notes neihsaah chuan lo tih dik loh palh awm se dik loin kan zir dawn tihna a ni mai a (mahni thil tawn ngei mai) thiamna tak tak neih chu a har ang; Central Service-a tling kan tlem tak chhan pakhatah a puh theih hial awm e.
Notes in pek hi a ṭha lo em ni?
Ni lo e, notes in pek hi hlu tak a ni. Zirlaite pawn kan mamawhna lai te pawh a awm.Amaherawhchu, zirtirtute hian an zirlaite hi mahni a notes insiam thiam turin leh mahnia ngaihdan pawh ziak thei turin zirtirna kalpui zawk se. Lehkhabua zirlai awm na tak tak zawk chu min kawh hmuh nasa zawk se, chu chuan rah duhawm zawk a chhuah hun a awm ngei ka ring.