Written by
Lalhmangaiha Sailo Holy Cross Bakery

MAMIT KAN VANGLAI LEH C.D. BLOCK IV

Tun tum chu Mamit C.D. Block din thar leh thu i sawi teh ang aw!

Gomown Regiment leh C.R.P te venna hnuaia Block Staff te leh Department dang awm thar turte nen a ni 14.08.1966-a Mamit kan han thleng thla rup mai chu, kan hlim ang reng khawp mai. Kan thlen tuk chuan Independence Day champha lawm turin kan Project Field pui ah min hruaithlatu te Gomown Regiment leh C.R.P te venna hnuaiah C.R. Das, Asst. Deputy Commissioner-in hnam puanzar a pawt pharh a, nawr luih vangin mipui pawh beisei ai takin kan ṭhahnem phian mai. Intihhlimna leh function dang dang te erawh kan hmang lo, han hman theih pawh a ni lo. Kan Project field pui pawh tuitling leh hnim in a lo ṭo khat tlat tawh a, a sir tuitlin tlemna deuhah National Flag pawh pharh leh Hnam hla sa in hun tawite kan hmang chauh a ni.

Min hruai thlatute an let leh hnu chuan kan hotupa M.Dawngliana, BDO hoin Mamit C.D. Block kum 7 zet C.D. Block changtlung taka din tawh, rambuai vanga hal darh vek leh thawktu zawng zawngte pawhin an ṭiahvai san tawh chu, bul kan han ṭan leh a ni. Block Office atan Pu Thangluaia (L) In, tuna Pu Muana te in, Charkawn ME School pengah khuan Rap in te reuh te kan han luah phawt a. Rei pawh kan luah hma in Pu Taia in, Charkawn lai taka mi lian vak lo Assam type a sak, a chhawng chung zawkah Pu Dawnga, BDO chu a insawn phei a, a bula Pu Lalhnuna dawr chu Staff in Office-ah kan luah ve thung a ni.

Kan Office leh Pu Thankima (Hrangchhuana pa) te inkarah C.R.P Commandant luah tur in hnatlanga sak a ni a. A liang aṭangin inchung han si phak lo deuhin an dawh kang a, tah chuan Commandant sap chu a riak ṭhin a. Mamit a an rawn insawn hma Garmura Cachar District-a an Post chu MNF hoin an beih ṭumin hetiang dawhsanah hian a tawm (bibo) a, a him phah an ti a, a zawngchhang ta ni ngei tur a ni an ti.

Hetih hunlai hi Mamit C.D. Block kan rek hunlai ber a ni hial awm e. Thawh tur a tam lo a, han thawh vak hleih theih pawh a ni lo. Vahchhuah vel a rem lo a, Office erawh kan kal regular ṭhin khawp mai. Thing bung te hi kan zawng khawm a, Office kawtah AKA UM lem te kan Mistiri thiam Pu Thuamluaia kan tuk tir a, a zawh hmasak apiang chu Zasanga te hoin lo nawt mamin rawng sen an lo hnawih zel a. Thangthleng tawk darhah tiin naupangho kan sem leh vel mai mai ṭhin. Kan hotupa bula duty Kapzauva pawh tuktin meihawl tharlam Hmunsam veng ami Zari te thuk ami ngei hotupa ha nawhna tur va lak chu a hna pakhat a ni.

Rei vaklo hnuah C.R.P ho chu Pu Zahuata in tlang Upa Kamlova, Pu Thangseia leh Pu Chawnga (Khawtinchhinga pa) te ho in chu luahlanin an insawn chho a. B.D.O leh a Staff te pawh an bulhnaiah insawn ve in Pi Suaki (Rochungnunga pi) te in leh Pu Vanlala te in chu Office-ah leh Godown ah kan luah zui chho ve a. Pu C.Lalhluna in, C.R.P camp bul ami pawh chu BDO/ ADC in an luah ta bawk.

Khawkhawm a lo ni a, Mamit pawh Grouping Centre lian tak niin Dawrpui, Luangpawl, Phaizau, Tlangkhang, Vawngawn, Sabual leh Vaisam khua te chu Mamit-ah hruai khawm an ni. Mamit khua chu Sipai kaihhruaiin Runthlak hnatlang a rinawm taka hung chhuah zui nghal a ni. Kawngpui zawnah chauh gate rinawm taka siam niin, chhun zan zawmin sipai an duty a, hetih hnu hi chuan Mamit khua chu MNF (Ramhnuai) mi tan chauh lo, khual pang zin vei vak naran tan pawh paltlang zung zung theih pawh a ni ta meuh lo. Hruaikhawm te tan in sak a ṭul a, chutih laiin Sipai vei vak ho puakphurh lo ṭul chhen bawk nen, thlawhhma han lak theih mai pawh a ni lo. Khawkhawmho tan mahni hmun hlui huan leh leipui ngaihven a vahchhuah leh riah chilh mai duh tan pawh tih chi a ni lo. Office lama movement permit fel tak lak loh phei chuan, zin chhuah mai mai a theih bawk lo.

Hetih hunlai hi Mamit kan vanglai hunah chuan, hun buai­thlak leh khirhkhan lai ber a ni hial awm e. M.N.F Volun­teer te an chep tulh tulh a, sipai in min ṭhut bet tulh tulh bawk nen; zan lamah kohhran inkhawm a theih loh a, a khat tawkin curfew a ni deuh reng bawk nen, sipai petrolling leh in sawn vel thuamphur tura zan rei fe hnua inkaihthawh chuk chuk a awm deuh reng bawk a ni.

M.N.F volunteer ho lah thlamuanpui a han behchhan tham em an awm bawk si lo. Chutih laiin mipui thlavang hauh tia sipai camp beih tum deuh ut ut tawk thawm lo ri fo bawk nen, a leila tawk chauh hian an rawn ṭhawng (bei) ang a, chuta nunau mipui leh khua in kan tuar nasat dan tur chu hria leh ngai ngam loin kan hotupa M. Dawngliana chuan tuma hriat lohin M.N.F volunteer hote a dawr ṭhin a. A chang phei chuan a awmna chin hriat loha nileng leng dawn office kal lova a bo chang a awm fo a ni. Central Intelligent lam thlim ruk lo ngai bawk nen, hetianga khawtlang leh mipui humhim nana Pu Dawnga hmalak leh a thawh dan hi a hoten hria pawh kan awm lo, a nunna tan pawh a hlauh­thawnawm tak a nih hnu chuan Pastor Liandova thawk chhuakin Mamit khawtlang humhim nan Volunteer te nen remna an siam thei ta a ni.

Heng thu hi khawtlang mipui leh Block Staff te pawhin an hotupa hnathawh dan hi hria an awm lo. Mamit khua khawthlang lama khawpui mawi leh ṭhangduang tak lo ni chho mek ta hi, kan hotu hmasaten a tluk chhiat loh nan thih huamin an lo bei a ni tih hi ṭhangtharte hian i hre thar zel ang u. Vanduaithlak takin hetih hunlai ami Pu Sapluta Const. SIB ami erawh vawiin thlengin a chanchin hriat zui a ni ta lo a ni.

- Lalhmangaiha Sailo Holy Cross Bakery