Written by
Lalchhuanmawia Hnamte

UI LEH A KAIHHNAWIH...

Ram buai ṭan tirh vel khan kan vengah chuan mi ui puiin note a neih hian ‘ka hauh e' kan ti a, a lak hran theih hunah a thlawnin min pe mai ṭhin a. Sawikhawm hnu chho velah khan ui note hi Rs 2/- ten kan lei ta a, a hnuah Rs 5/-, Rs 10/- te a lo ni chho ta zel a, tunlaiah phei hi chuan ui note man hi a sang ta viau mai. Kan naupan laia ui vulh dan leh tunlaia vulh dan hi chu a inang lo viau a, chaw tuihnai pein, damdawia enkawlin, an bual thianghlim a, mi ṭhenkhat ui vulh tlak lo, vulh ve si kan la awm niin a lang.

Hmanah chuan uite hian chaw ningnawi bak chu khawlaia an vahvelnaa an hmuh hmuh, mihring ek leh ran thi te, mi bawlhhlawh an haina lama an ei duh chi an hmuh hmuh te khan an inhnangfak ve a, han bualfai lam te kha a lang vak lem lo. Ui a hri danna a injection lak tih vel te hi a awm ve teh vak lo bawk. Ui fing ni tura in zirtir te kha a awm lova, khawlaiah an tla a, an bauh luai luai a, an insual a, an lo haw a, in chhungah an tei ve mai mai a, uihli te kha an ngah a, an rim te pawh a chhe viau.

Thil mak deuh chu, khang hunlai khan kan ui vulhte kha mihring lakah an zaidam nge ni a, tunlai ang hian mi an seh sawi tur a tam lo viau mai! Tunlaiah hian kan ui vulh te hi kan thlung kawlh zo ta nge ni a, mi hlauh atan kawlh turin kan training tir ta em ni aw tih hi zawhna awm thei a ni.

Ram buai lai khan MNF/MNA te tukdawl tumin India sipai chi hrang hrang kha leivang lam dapin an lo tawlh lut ruih ruih a, khang zingah khan Dog unit/ Dog company an tih ho khan ui ṭha leh fing tak tak an ngah a, heng ui fingte hian MNF/MNA te an chhui ang a, a tam thei ang ber kan man dawn a ni..., an ti ṭhin a, an ṭangkai pui ta em phei chu ka hre lo. Ka hriat duh chu tunlaia ui vulhtute hian an ui vulh hi eng ang takin nge anmahni tan leh mipui vantlang tan hian a ṭangkai ve tih hi a ni.

Ui hi a vulhtu tan chuan ṭhian ṭha tak leh min tihlimtu pawh an ni a, a sa ei duh pawh an tam a, hralh sum atana ṭha tak an ni bawk! Kan naupan lai kha chuan ui sa ei mite chu, zu in mi, mi bawraw, mi tawrawt leh mi ṭawp hnawk nia vantlangin an ngaih te an ni. Tunah chuan Kristian ramah uisa ei te hi kan lo tam to viau mai! Bible-ah hian ui dinhmun hi a nep hle a, vai ho pawh hian ui sa hi an ten a, Mizo zingah lah ui sa ei duh kan pung tual tual a nih awm hi maw!

Zing lama Radio Programme `Thlirvelna' a Hospital report han ngaihthlak hian, ui seh mi 4, 5 leh 6 lai te an awm ngei ngei ṭhin. Mahse mi ṭhenkhat ui vulh vanga midangin harsatna an tawh te leh an thih phah hial ṭhin te hian rilru a tina vawng vawng ṭhin.

Mi ṭhenkhat chuan an kawngka bulah ui an dah ṭhin a, mi a lo bauh a, mi a lo hap a, mi a lo seh a, a hlauhawm loh, hlau suh u...' te an lo ti ngawt a. A neitu tan chuan an hlauhawm loh reng alawm, an ui pawhin a neitute chhungkua chu a hre ve lutuk; amaherawhchu, mi changkang vak lovin ui changkang vak lo kan han vulh hi chu kan inngaihtuah chian a ngai viau a ni.

‘Ui a awm fimkhur rawh’ tih tar ringawt te hian awmzia a nei thui teh vak lo. An ui khan mi fel leh ṭha a hriat hran chuan si loh chuan, vanduaina tawh palh hlauhawm tak a ni tho mai. he thu ka ziah lai mek pawh hian whatapps-ah 'Dr. ..... chu ui in a seh, i ṭawngṭai pui ang u' tih a rawn thleng a, ui hian doctor leh dor lo a hre hrang chuang lova, a seh seh hi kan vanduai a ni ringawt mai a nih hi.

Kan ui vulh te hi mite tana phurrit thlen lo turin taimak chhuah ila, kan kaih chhuah pawhin, a zun ek midang tana tenawm turin hnutchhiah lo ila. Mite hlauh tur lakah veng ṭha ila, mihrimg tana hlauhawm hri ṭha lo pu darh thei an nih avangin thlahthlam lo ila, vaccine pawh lak tir ngei ngei tur a ni.

Kan ui vulhin pawi a khawih chuan hengte pawh hi a pawi khawihnate hnenah kan inhuam a ngai :-1. Damdawia inenkawlna senso zawng zawng pek. 2. An rilru nat leh thlabar hah man zawng zawng an phut zat pek. 3. Harsatna an tawh chhunga an hun khawh ral man pek. 4. Hna an thawh theih loh chhung zawnga an hlawh tum sak.

A tawp ber atan chuan eng pawh kan tih dawnin mitin kan hlim tlanna leh kan him tlan theihna hi i ngai pawimawh ber zel ang u.

- Lalchhuanmawia Hnamte