KA RILRU KA THLAK: INKHAWM TIH TLEM HI KA DUH LEH LO
Covid-19 hripuiin khawvel a nuai hma khan, Kohhran inkhawm tam lutuk hi tihtlem ni se, chhung tinten inkawmhona hun ṭha tam zawk kan nei ang a, tun ai hian Mizo khawtlanga sualna hi a zia deuh ang a, kan inchhung leh khawtlang pawh a nuam lehzual ang ka lo ti ve fo ṭhin.
Heti taka ruihhlo- zu, no. 4 (heroin) leh a dangten min tihbuai a kan thihpui reng chhan hi kohhran inkhawm leh pawn lam programme tam lutuk avanga nu leh paten chhungkua uap ṭha hman lova pawn lama kan buai lutuk vang nia mi thiam zawkten an sawi ka lo pawm nghet lutuk a, kei ngei pawhin ka sawi ka sawi ve ṭhin. Mahse, tunah chuan a chhan dang a awmin ka hria.
Mizorama pawl (Association/Organisation) tamzia ka ngaihtuah a. MUP, MHIP, YMA, MZP leh MSU te hi tlawmngai pawlah chuan a lian leh lar ber an ni ang a. Anni pawh hi veng leh khaw tinah din a ni deuh vek a (MZP leh MSU chu ni lo mai thei). Sorkar leh Society/ Agency-a thawk zawng zawng hian staff welfare an din deuh vek a. Ran vulh zawng zawng hian pawl (Eg Ar/ Vawk vulh Association) an din emaw tih tur a ni bawk. Aizawl pawn khaw hrang hrang ten Aizawl lamah welfare an din thluah bawk. Sport discipline hrang hrang pawhin pawl an nei vek bawk. Thlai ching lam lah an bang bik lo, Hmeithai Association, Cancer Association, Khawhar hnemtu pawl leh Alzheimer Association chenin.
Ka ngaihtuah ta zel a, Kohhran inkhawm hi titlem ta tehreng pawh ni ila.... Pawl dangah kan inhmang nasa tho si a, pawn lam programme chu a kiam phah dawn lova, kan tu leh fate tan hun kan pe leh thei dawn chuangin a lang lo. Kan chetvelna kan sawn a ni lek fang dawn. Chu mai a ni lo, Kohhran pawn programme tam tak hi chuan chung lam tan huikhawm hna direct taka a thawh loh avangin kan chhungkua leh khawtlang chuan a ṭhatpui ka ring ta lo a nih ber chu.
Ka ngaihdan ka thlak a, inkhawm tih tlem ringawt hi chhungkua leh khawtlang ṭhatna tur a nih ber ka ring ta lo. Tin, chhungkaw keh chhia, khawtlang sualna rawn ṭanna hi a tam zawk chu Kohhran inkhawmna lama ṭhahnem lo an nih ka ring tlat zawk bawk. Inkhawm hram hram chhungkua aṭang hi chuan khawlai insual, ruihhlo tih, rukruk leh aia upate sual rawn te hi chu an lo awm ve a nih pawhin an tam hauh lo ang.
Covid-19 hripuiin kum hnih chuang min nuai a. Pawn chhuak thei lovin kan tawm ṭhuap a, kohhran leh khawtlang hmalakna zawng zawng a chawlh ṭhuap lai khan chhung tin hian chhungkuaah hun ṭha kan hmang lo emaw tih mai turin kan Zoram khawvel chu sualnain a nuai reng tho. Rukruk a hluar a, bo thei lova ngaih kan Cell Phone te lah chu mahni in chhunga kan charge lai pawh a bo ta zel a. Ruihhlo ngat phei chu phung velh ang mai a ni.
Inkhawm theiin zalen tawh mah ila Kohhran hrang hrangin ngai kan la awh lova, sualna a pung a, ruihhlo a hluar a nih hi. Khati chen inkhawm lova chhungkaw kima kan awm ṭhup ṭhup khan kan kohhran leh khawtlangah rah ṭha chhuah a hnekin thatchhiatna a tipung zawk ta chu a ni ber e. Chuti ni suh se kha chen inkhawm thei lova kan awm hnua kan han inkhawm leh hian biak in khat mup mupa inkhawm zawk awm tak, mahse, kiam lam kan pan zel zawk emaw tih mai tur a ni.
Khawtlang sualna hi kohhran inkhawm a tam si a, nu leh paten inchhung khur kalsana fanau kan uap loh lutuk vang tih ṭhin hi ka pawm thei ta tlat lo. Inkhawm titlem zawnga khawtlang sualna tih rem tum ai chuan chhung tinten mahni in chhung ṭheuha siam ṭhat hna nasa lehzualin thawk ila, hma kan sawn hma zawk ka ring.
Kan sum ngainat lutuk te, khawvel nawmsakna kan thlahlel lutuk te, kut tling lova sum la lut nia kan hriat hausa tak tak kan pak huam huam te, kan tu leh fa kan duat lutukte hi sim ṭhen ila, kan khawtlang sualna hi chu a zia zawk ka ring; inkhawm tih tlem lam ni lovin.
Kohhran lam kan hawi lui tlat dawn a nih chuan KṬP kum bithliah hi kum 40 aṭangin kum 35-ah tla thla thung ila. Kan tu leh fate nupui/ pasal nei hma turin fuih ila. Mahni ke a din zirtir nasa lehzual ila, kan khawtlang sualna hi chu a zia mai ang - inkhawm tlem ni lovin.
- Darṭhakunga, Ramhlun Venglai