HRINGNUN HI
Hringnun hmang thiam lote tan chuan bona tur a tam a, damchhung hun hi ṭangkai lo taka hman theih a ni. A ṭangkaipuite tan hringnun hi a hlu in nun hian awmzia a nei em em thung. Hla chuan, “Aw engan nge maw khuanu hian hringnun hi a lo duan le? Thamral leh mai tur hian em ni le, duh vang rengin kan piang si lo” a lo ti a. Duh vang renga piang nimah suh ila, mihringa lo piang chhuak kan lo nih ve takah chuan kan hringnun hi hman thiam kan zir a pawimawh ta hle mai.
Tu mah hmusit suh: Kan chan an ṭhat deuh chang te hi chuan midang hmuhsit mai a awl. Tu mah hi hmusit leh hmu hnuai thei kan lo awm lo. Pathian thu chuan engkim in ta a ni a tih angin, vanduaina te, piansualna te hian tu pawh mai hi min tlakbuak thei reng. Kan pi pute chuan, “Piansualna hian tlai luat a nei lo ve" an lo ti a sin.
Khawlai kutdawh leh mitdel te hi an duh vang a ni bik lo. Ruihhlo ngai leh rahbi tleu nia kan hriatte pawh hi an duh vang reng chu mi tlemte an ni ang. A hma chuan chhungkaw awm thei tak, mi hrisel tak leh fit tak, pian ṭha takte an lo ni thei. Mahse, vanduaina avangin rahbi tleu leh piangsual ta te an ni ta mai zawk ṭhin a ni. Zawi tete a kal chhet chet hi a tlo ber e.
Zawitein kal la: Lal Hezekia ṭawngṭaina chu Lalpan a lo hriat chuan a tidam leh ta a, he ti hian alo ti ta a ni, “Ka nunna thawpikna avâng khan ka dam chhûng kum zawng zawngah chuan zawi tein ka kal dem dem tawh ang... Ngai teh, ka thlamuanna tûrin a ni, thawpikna nasa tak ka neih kha ni” (Isaia 38:15, 17). Hringnun awmzia a lo hmuh chian tak em vang a ni. Damlova thi mai tur Pathian hnenah damna a dil ngawih ngawih avangin Pathianin a nun a pawtsei a nih kha. (2 Lalte 20: 5-6).
Tunlaiah social media-ah phei chuan kan ṭawng thei zual emaw tih tur a ni a, zahpah lah kan nei tawh hek lo. Hawihawm, mi dangte ngaihchan leh zahthiam te, midangte chung tlak mai lo va an nihna anga zahthiamte thleng hian he hringnunah hian zir tur hi a va tam em!
Kal chak lutuk suh: Han hrisel ṭhat deuha ṭhahnem han ngaih deuh phei hi chuan kal chak fua fua awl tak a ni. Midang ngaichang chunga kal thiamte hi a pawimawh a, chuti lo chuan min ti chau mai ni. Kohhranah te, Pawl ho leh politics angah te pawh kal chak tum fal bik an awm hian a buai ṭhin.
Esopa thawnthu a kan zir ṭhin ‘sazupui leh satel intlansaik' thawnthu kha ṭhalaite chuan an hria ang a, zirtir ṭha tak min pe a ni. Sazupui khan chak tawk a inti a, satel kalmuang lutuk kha a hmusit em em mai a, chak ngei ngei turah a indah a. An hanin intlansiak ta a, satel kha a chak zawk ta tlat mai a nih kha. Sazupui khan satel hmusit tak khan a um lawk duh lova, a uangthuang vel a, a chapona chuan a dah hniam hle a. Satel chu muangchangin a kal zel a, hnunglam a hawi lo va, a pengkawi hek lo, Sazupui kha an tum ram a thlen khalh ta tlat daih a nih kha!
Lungawi ching rawh: Lungawilohna hian mimal nun, khawtlang leh ram thlengin a nghawng ṭhin.
Khawvel sorkar hrang hrang innghirnghona leh indona rapthlak thlen chhan hi lungawilohna rah a ni. Lungawilohna chuan sual a hring tlat a ni. I hnathawhah te, i hlawh hmuh tawkah te, i chhungkuaah te lungawi ching a, i hlim ang.
Sap hmeithai pitar hian serthlum kung tlemte a nei a, arah duh em em mai a, serthlum chu a in tunnunna awmchhun a ni a, a hlim em em thung a ni. Chu hmeithai chanchin chu Queen Elizabeth I chuan a lo hriat chuan a awt em em a. Chu hmeithai hnenah chuan a nun awmawhzia chu a va hrilh ta hial a. Chu pitar chuan “Nang chu nitla seng lova roreltu i ni a. I duh duh i eiin i nei thei a. Kei erawh chu ka serthlum kung tlemte hi ka neihchhun a ni mai a, awh tlak ka ni love” tiin a chhang a.
British lalnu chuan, “Ka thil neih leh ka ro hi tamin duh duh nei thei mah ila, ka lungawi tak tak chuang lo. Nang chu i thil neih chhunah i lungawiin i hlim a, hei hi a nia ka awhna che. Thil tlemte ah pawh lungawina i nei thei hi ka awhna che a ni” tiin a chhang a ni. Hringnunah hian lungawina hian taksa, rilru hriselna a keng vek a ni.
Hringnun kawng kan zawh thiam loh chuan thil ṭha lo te hian min nang thut thei. Tunlai kan ramah pawh hian ‘thut’ hi a tam hle. Chachin ṭha lo hian min deng thut thut mai a, thih thutna pawh a tam hi. Chutiang khawvela cheng mek leh hringnun hmang mek kan nih avang chuan fimkhur taka hringnun kawngzawh hi kan va mamawh em!
- Reuben Lalnunthara Hnamte