HUAU HUAU INDUSTRY HI
Pu Hriata Chhangte-in a ti; mathlawn lovin Huau Huau Industry hi kan Intodelh vena awm chhun chu a ni a. Intodelh hi a ṭhain a ṭul a. Mahse, kan intodelhna chu mahni kea kan din theihna a ni tur a ni a. Eizawnna nghet neih nan leh hmasawnna tak atana ṭangkaina nei lova intodelh ve ringawt chuan awmzia a nei lo.
Ram leh hnam hmasawn nana ṭangkaina nei lo heti taka zai kan ngainaa kan buaipui dante hi a mak a ni. Music ril chi, Sapten ‘classical music’ an tihte hi chu ngaihthlak a manhla a, rilru hahdamna tak min pe thei a ni. Chief Election Commissioner hmingthang, Khasi tlangval, J.M. Lyngdoh kha chuan Beethoven, Mozart, Haydn te ‘music’ ni tin mahni inkhungfálin darkar khat vel a ngaithla ziah ṭhin a. Dik tak leh huai taka hna a thawh ṭhinnaa ṭanpuitu ṭha takah a ngai a ni. Kei ve pawh hian Johann Strauss-a ‘The Blue Danube", Andre Rieu-an thiam tak maia a tum hi ni tin ka ngaithla ṭhin a ni.
Kan ‘music’ ngaihsan ve záwngte hi chu a ri bur bur chi, a nuam ti zawnga su dul dul chunga a ring thei ang bera aupui vak vak hi a ni a. Ram hmasawnna lama a ṭangkai loh bakah mimal tan pawh a tak zawnga ṭangkaipui theih vak a awm lo a ni. Kan zenawi tuihalna hnemtu chu a ni ve ang chu.
Kan Pathian rawngbawl dan ber pawh Zâi ṭhup ṭhup, Lâm nup mup leh Thu sawia au vak vak a ni mai a. A tak ram min thlenpui lohzia chu kan sawi fo tawh angin Corruption Kairualna ber, Natna ṭihbaiawm pui puiina a bawm nasat ber kan ni reng hian a lanchiantir a ni.
Kan camping rawngbawl dan pawh chutiang tho chu a ni a, a tak ram min thlenpui thei tura rin ngam a ni lo. An au ring zawk a, an che nasa zawk tih bak chu danglamna tak a awm lo.
RV Camping thupui chu, “Lal Isua Chauh” tih a ni a. Hei hi Kristiante chuan kum 2,000 chuang thupuia kan neih a ni lo’m ni? Tuin emaw thu thar sawia a rawn sawi chiam hian eng vanga lo la thutak nghal viau nge kan nih? Lal Isua chhandamtu a ni tih chu vawi khat kan hriat tawh chuan, mi â nileng lo chu hrilhnawn fo ngai tu nge awm?
Lal Isua chuan, ‘Ka thu âwihte chauh vanram an kal ang’ a ti a. A thute chu kan awih mai tur a ni lo’m ni? Camping-a in kal loh chuan ka thuawih in ni thei lo vang, tih thute a sawi em ni? Camping chu tun kum 50 chhung vela kan phuahchawp mai a ni lo’m ni?
A thute chu:
1. Inhmangaih tawn ṭheuh rawh u/Nangmah i inhmangaih angin i vengte hmangaih rawh. He thuzawm hi kan zingah eng zat nge awm? Engkim mai hi a chuhin kan inchuh deuh vek mai a ni a. Hmangaihna dik tak nei chu Nuai khat zingah pakhat pawh kan awm meuh em ni?
2. Retheite phurrit phurhpui rawh u/In zinga te ber chunga in tih hi ka chunga ti in ni. Retheite phurrit phurhpui pawh Nuai khat zingah pakhat pawh kan awm lo a ni lo’m ni? Kan hruaitu intite chu retheite chanai eirutute an ni fur zawk lo’m ni?
3. Thilphal rawh u/Thil pe rawh u. Kristian kan nih hmaa ṭhenawmte bai suah ṭhinte kha tunah chutiang hmuh tur kan awm tawh lo tluk a ni lo’m ni?
4. Dawhthei rawh u/Tuarchhel rawh u. Eng emaw hleka ‘Min lo ṭawngṭaisak rawh u’ ti chul zel mai kan ni lo’m ni?
5. Thilsiam dangte nen intichereu, intichimit lovin, inhumhalha inrem takin awm rawh u. Nungcha, sava, ramsa, ramngaw, lui kan tihchereuva kan tih chimih nasat tawh vanga Global Warming buaipui ber pakhata neih kan ni lo’m ni?
Lal Isua thute hi amah ngeiin a sawi mai duhtawk lo va, leia a awm chhunga sawisel bova a tiha a tih ṭhin an ni a. Chu chu entawn turin min ti a ni.
Thatchhiat Theology-a chhum hmin kan ni a. Chumi denchhena NLUP, SEDP tih angrengte hmanga chhia leh ṭha hriatna pawh nei tawh mang lo khawpa tihchingpen kan ni a. A thatchhe zawnga thiltihtheihna hmun leh hun, biak in, studio, pandal tih angrengte kan pan ta hum hum mai ṭhin a nih hi.
Hetiang tihna hmuna tlang ngaiha piangthara kan inlantir avangin kan inngai ṭha chawp a. Ṭha Si Lo kha, Ṭha Awmin Kan Awm ta suau suau mai a nih hi. Chutiang kan nihna chu Corruption Kairualna ber, Natna Ṭihbaiawm pui puiina a bawm nasat ber kan nih reng hian, hnial rual lohvin a lantir a ni.
Hlo thlo tur te, Lo vat tur te, Retheite ṭanpui turte hian eng vanga Camping ngai miah lo nge kan nih?
Kan tihdan ṭangkai lohzia chu kan khawtlang nuna a ṭha zawnga danglamna a awm lo hian a lantir a. A bawlhhlawhzia chu a changtupaten an hausak phah thur thur ṭhin hi a ni.
A BUL LEH A TAWPNA NGAIHTUAH CHIANG LOVA THILTIH A HLAWHTLING THEI NGAI LO.
Camping-a kal ṭhinte hi ruihhlo ngai te, natna chi hrang hrang nei te, corruption vanga hmingchhia lanmawi tumte an ni a. Hetiang lo awm chhan hi, Sawrkar, Kohhran leh Tlawmngai Pawl te pawha Inkaihhruaina ṭha kan neih loh vang a ni. Chu chu a bul kan tih chu a ni a. Chu chu kan siamṭhat hma chuan chutiang vanga harsatna neite chu kan tidam thei ngai lo vang.
1. Kan Kohhran te, kan Evangelist te, awmze neia Corruption do tura an pen chhuah kan hre ngai lo. Corruption pawisa hi an innghahna tak nia ngaih theih a ni nghe nghe.
2. Zu vanga taksa hrisel lohna nei te, thih phah hialte hi kan Kohhranten zirtirna dik lo, “Zu hi thil sual a ni a. Zu in chu hremhmunah an kal ang” tih an neih vang a ni. He zirtirna dik lo avang hian zu ṭha leh zu chhia a awm thei tawh lo va. Zu siam apiangten a hlawk thei ang ber, a chhe thei ang berin an siam a. Chutiang zu inte chuan an chhiat phahin an thih phah ta ṭhin a ni. He zirtirna dik lo hi paih turin tu ma'n hma an la ngai lo. Kan Kohhrante phei chuan an hlawkpui avangin politics khelh nan an hmang a, an tibuai tawlh tawlh zawk a ni.
3. Tihdan belhchian dawl lo, nunphung tihotu kan tih fo ṭhin hi min hruai sualtu a ni fo. Zai ngaina mi, Zaithiam ngaisang mi kan nih vanga Zai program kan uar lutuk hi min tilelotu tak pakhat a ni. Biak in, Inkhawmpui, Camping, Crusade tih vela kan hman mah tiin, Mizo Idol, Praise On, Unity Choir Nite, YMA Ramngaih Hla Zaipawl Intihsiak, MYC Perhkhuang 2021 tihte a indawt zut mai a ni a. Ṭingṭang Perhrual World Record in min hmuak mek bawk a. Hengte hi Thatchhiat Theology nena inkungkaih tlat an ni a. Hetiang tih hi chintawk kan hriat hma chuan kan insiamṭha lo vang a, kan chhe tawlh tawlh zawk ang.
Pi leh pute hunah Chawngtui khuaa miten Chapchar Kût an hmang a. Hlo thlo lovin buh seng hun thleng rakin an zái lám a. Vaki-in buhvui a rawn put azarah an ti lutuk tih an hria a. Buh seng tur an neih loh avangin an pem darh ta a. Chutiang ang vel chu kan ni tawh a ni.
Mahni hnam thil ngainepa hnam dang thil ngaisangtu kan nih miau avangin ram dang pangpar Anthurium te chu ngaihhlut takah kan neih a. Festival lawmna kan tihchangkanzia leh kan hlimpuizia chu a hmu chak lem lo tan pawh hmuh loh theih lohvin an tlangzarh a ni.
President’s Rule-a awm phah theih hial khawpa sum harsatna kan neih laia kan pu berte hetiang tihna lama a khaipa leh a langsar ber bera an ṭang lehzelte hi a mak a ni. Mi ram hruaitute chu ram leh hnam tana an thawhrimna lamah, kum khat vel chhung lekten an hmaite a hriam hrâkin, Barrack Obama phei chu a sam a ṭuak nghal ṭhawk ṭhawk mai a ni a. Kan pute chu kum 70 chuang an nih hnu pawhin an hmai a mam kungin an samte chu a dum hlup reng mai a ni a. Ram kan hruai duh dante pawh a inang lo teh zawng a ni e.
Heng zawng zawng hi a pawi em emna chu Hnam Ral Zia a nihna hi a ni e.
- M Lalmanzuala