Kristiante leh Zu
Tun ṭuma kan thu han sawiho tur hi issue lian tak a ni a. Tun hma, Mizote kristian kan lo nih hnu lawk aṭanga in ṭan han ti ila, kan tih sual em em ka ring lo. Ka hriat ve theih chinah chuan VDP-te kan ti a, zu an check a, an man a, an in te an kalh sak a, khawtlangin kan sawi sup sup ṭhin.
Sawrkarin zu a khap bur a, zu chu a vangin a to thei hle, mahse, a in duh te chuan an in reng thei tho.Kohhrante pawhin hma an la a, zu a do thu an puang un un ṭhin. Veng ṭhenkhatah phei chuan zu zuarte thawhlawm pawh an dawng duh lo hial a ni. Kum a lo vei a, sawrkar chuan zu an zuar ve leh ta hlauh mai, zu chu awlai taka hmuh tur a awm leh ta. Kohhranin a duh loh thu a puang cham chi a, mahse, ngaihthlak a ni ta lem lo. TV, chanchinbu-ah te a duh pawl leh duh lo pawlten an sawi/ ziak chuai chuai a, kan nitin nunah chuan thil sawi tam pawl tak alo ni ta reng mai.
A chanchin – Khawvel history-ah hian zu hi a lanna a rei tawh. Thuthlunghlui hun lai BC eng emaw zah kal tawhah pawh khan alo awm daih tawh a ni. Keini Mizote pawh hian kan hmel hriatna a rei hmel tawh hle. Mizote saphoin min awp hma, kan pi pute hunlai pawh khan zu chi hrang hrang kan lo nei ve tawh. Kan chhehvel state-Manipur, Tripura, etc. te pawh hian anmahni tualṭo zu chi hrang hrang an nei. Tun hnu hian keimahni tualṭo zu, kan pi pute hunlai a mi ang kha chu kan nei tawh lo zawk a ni.
Zu ṭha lo tak tak kan nei a, sap zu, beer tih te khawi khawia mi emaw ni kan nei a. Mynmar leh Cachar lam aṭang te hian zu kan la lut a, chu chu to tak takin an zuar chhawng leh ṭhin. Tun hnuah pawh hian veng tin tih theih deuh thawah zu zuar an la awm reng tho. Tunah khap bur a ni a, mahse a duh tan chuan hmuh tur a awm reng tho.
I chik ve ngai em - Zu hi heti tak hian kan do a, kan duh lo a, mahse, hetih lai hian thil mak ve ang reng tak a awm tlat. Kohhrana i mi rin zawng deuh khan chhuahvah nikhua, picnic-na emaw ah chuan a in ru zuk duh tlat. Chutiang bawkin nula fel/ tlangval fel tak nia i hriat pawh khan, chaw eikhawm, picnic, outing-naah chuan a in duh ṭhin tlat.
I fanu/ fapa, ngei pawh khan mi hriat tawh lohna tur hmunah chuan a in thei tlat, nangmah ngei pawh khan. Vaiho hian, Mizoram chu Pathian lokal dawn ti reng a, mahse, Kolkatta kan thleng a lokal leh dawn si lo, an ti ṭhin! Pathian thu lo hrilh ṭhintute zu nena an chetla kha an lo hmu leh si ni ngei tur a ni. Nia, zu kan do viau a, kan in duh leh si ṭhin hi a mak a ni.
A in ṭhin te hi chu a zia zia ala awm a, in ngai miah lo, kohhran rawngbawltu nia hriat tena an han in ru tlat mai ṭhin hi chu zia lo lam ve deuh chu a ni.
Engnga tinge?- Engnga tinge in ngai lem lo tena an in duh tlat ṭhin chu le? Mizote kan hnam ala naupang, kristianna lamah pawh hian nghawng a nei ve zel emaw ni a tih theih.Pakhat leh ah chuan Kohhran/ khawtlang leh inchhungkhurah hian kan inzirtir ngun tawk lo em ni aw, a tih theih. Mizote hian intih pa nan te pawh hian zu kan hmang. Tam tak rilruah chuan intihthawven nan, relax nan, rualpawl nan te kan hmang. Sual vang hrim hrima in kan awm bawk ang. Ngawl vei tawh ho hi chu sawi loha lum an ni. Damdawi atana in an awm a, mahse, mi tlem te chauh an nih hmel. Tleirawl hawklak, a awmzia pawh hre vak lo, in ve ṭhin an awm bawk. Chaw eitui nana in ṭhin te pawh hi tun hma kha chuan an awm ṭhin.
Zu hian kan taksa a tichhia a, natna, cancer hial pawh a thlen thei a ni. Nupa tiṭhentu a ni thei a, insual bung bungna a thlen thei.Tualthahna leh intihbuaina thlen thei tu a ni. Chapona hi Pathianin a duh lo hle a, zu chu chapo taka min siam theitu a ni. Motor accident tam tak pawh hi driver zu ruih vang a ni duh hle.
Mi pawisaklohna te, uanna te thlen theitu a ni. Eng pawh nise, Kristiante tan chuan zu in loh a ṭha ber, ṭul lova pawisa khawhralna a ni bawk.
- Lalchhandama Colney