AIZAWL PARKING RAWTNA
Tunlaiin kan sawrkarin kan Aizawl khawpui traffic tawt lutuk tih ziaawmna turin kawng hrang hrangin hma an la a, an hmalaknaah an chakin fak pawh an phu hlein ka hria. An hmalakna pawh a ṭha a, mipui pawhin kan support a pawimawhin a ṭul hle. Amaherawhchu, kan khawpui ber Aizawl hi plan awm miah lova din chhoh nawk nawk a nihna hi a lang chho zel a, a la lang chho zel dawn bawk. Hemi chungchangah hian kan tun generation leh generation lo la awm zel turte an buai lutuk loh nan politician, Minister leh MLA hmathlir nei ṭha leh a ngaihna hria kan mamawh takzet zet a ni.
Tuna kan sawrkar hmalakna pakhat motor parking neih vek tur leh parking garage nei lo tan motor register theih loh a tih hi hman a nihna pawh kum thum(3) vel bawr chu a lo ni tawh a. Mahse khawng taka kalpui a nih loh vangte pawh a ni thei ang, he Dan an kalpui hnuah motor neite pawh an lirthei park-na hmun nei lova kawng sira la dah mai mai hmuh tur a la tam khawp mai. Mizo hi hnam ho ang reng tak kan ni a, Dan te hi khawng taka kalpui a nih loh chuan a namnul theih chhung chu nam nul hram hram hi kan tum tlat zel. Amaherawhchu, dan keng kawhtuten an ken kawh ṭhat erawh chuan thu awih em em kan ni thung.
Hemi chungchang tichiang em emtu chu sun control bel khapna leh bel tawh pawh hlih tur a tih khan kar khat vel chauh hun kha a awm a, chumi chhung chuan a bel tawh pawhin rang takin kan hlip vek mai a nih kha. Mahse hun a lo kal a, bel leh theih tih pawh awm chuang lo mah se kan bel leh deuh ta sup sup lehnghal mai a, chuvangin kan Dan neihte hi hun a liam deuh chuan kan theihngilh mai ṭhin avangin khawng taka kal mar pat reng a ṭul hle a ni.
Kan khawpui traffic jam nasa lutuk pawh hi a chhan lian ber pakhat chu kan khawpui chhunga parking lot kan nei mumal lo lutuk hi a ni. Aizawl hi plan awm miah loha din/ sak a nih hmel ber a, tlem laite chu an lo plan ve pawh a ni thei e. Mahse a tu a pawh hausa emaw rethei deuh emaw pawh hian kan in sak danah te hian plan thui tak chu kan nei hlawl lo tih a lang reng a, khawpui pawn deuha awm ai chuan a hausa te pawhin khawpui chhunga in ek beng nghek hi kan la duh tlat zawk si. Khawpui pawn deuhva thawl helh hawlh mahnia fianrial nuam taka awm ai chuan khawpui hulum leh chep tak bang leh bang insi, chutiang kara awmte leh veng lun deuh laia mi in chung boruak ringawt pawh to tak takin kan la lei duh zawk tlat. Hei hian khawpui a ti tawtin a tiṭawp zual a ni. Chu chuan boruak thianghlim lo a siam tam a, mihring hriselna thlengin nasa takin a nghawng lo thei lo a ni. Chuvangin, mi retheite tan chuan tih ve vak ngaihna a awm lo a ni thei e, mahse kan mi hausate tal hi chuan kan khawpui pawn deuha residential taka awm hi in tih hmuh chhoh se, chutianga tih nachang hriat chu a hunin a ṭha tawh khawp mai.
Kan topic lamah lut leh tawh ila. Kan economy te ṭhang zelin kan chhungkua ṭheuh pawhin hma kan sawn ve zel a, hmasawnnain a ken tel kan mamawh ber chu ni lo mah se kan nunphung tiawlsam turin chhung tin deuh thawin lirthei kan nei ta fer fur hlawm a. School kallai naupang license nei thei rual pawh la ni lo aṭanga nitin inhlawhfa chawp leh NLUP pawisa dawn aṭanga lei thlengin kan nei deuh vek hlawm tawh. Chung zawng zawngin kan mamawh vek chu parking a ni. Chu park-na chu in sa tawh leh sa mekte pawhin an mamawh a, mahse lirthei dahna hi 90% chuan kan in saka kan hisap tel miah lo.
Tun kum 2/ 3 liam ta thlenga mak ka tih em em chu in ropui tak tak te, hotel, dawr etc changkang tak tak kan sa a, mahse parking erawh kan la siam ṭha duh mang chuang miah lo nia. Kawngpui anah in kan sa a, lirthei la nei lote pawn lirthei engemaw kan la nei ve ang a, chung huna kan dahna tur chu tih awm miah lovin in kan sa a. A nei tawh sa pawhin kan lirthei dahna tur chu tlemte chauh siamin kawngpui nek hisap ni awm takin kan siam a, a chanve kan ram chhungah a chanve kawngpuiah dahin, tiang chuan kan lirthei dah dan hi kan la hisap tlat hi a pawi a, nunphung kan tinuam lo viau a, a ṭha lo takzet a ni.
Dik tak chuan hmun nei ṭha leh parking siamna chang hria chuan sum lakluhna
ṭha leh awlsam tak a nihzia an hre chiang viauin a rinawm. Kawngpui anah dawr te siam/ sak ai chuan parking lot tlemte pawh nise sak hi a hautak lovin a hlawk daih zawk. Electric leh tui bill a ngai lo a, maintenance ṭul a tlem bawk si chuvangin kawng anah ram kan neih a, in kan sa a nih chuan kawng an floor khat dawrte siam nan emaw min luah tura hautak taka toilet, tui dehna, room pindan siam ai chuan chutiang engmah sum seng miah lova parking lot siam hi a ṭha daih zawk; kan intihhmuh a hun tawh khawp mai. Chhungkaw tin deuh thoin lirthei kan nei tawh a, mi in luah pawhin two wheeler mai ni lovin car changkang tak tak thlengin an nei fur tawh. Necessity a ni tawh a, a demand a sang tawh a, a sang chhoh zel hmel bawk a ni. Chuvangin, hmun lo ram nei ṭha deuhte tan chuan parking lot siam hi thil ṭha tak leh tih chi tak a ni.
Sawi tawh angin kan khawpui tawt lutuk tih ziaawm nan hian parking lot ṭha Aizawlah hian kan neih deuh nual a ngai a, mahse chutiang siamna tur hmun remchang erawh chu a vang tawh khawp mai. A awm chhun a ka hriat hi kan rawt duh a, vanneihthlak takin sawrkar ram a ni hlauh bawk a. Sawrkar hian ngaihtuahin hma la thei se a ti fuh ang maw le. Chu hmun chu New Life Hospital chhak Govt Higher School quarter awmna saw a ni.
A awmna hmun saw sawrkar office lian tak tak a awm bakah Mizorama kan school lian ber awmna niin Aizawl khaw chhungah pawh location pawimawh tak a ni. Sawti chung sawn High school quarter
ṭawih tawh tak, luah chakawm lo tak chauh saw a awm a ni mai a, hman ṭangkaina tur a tam tehlul nen. A hmun saw kawng leh kawng inkar a nih avang sawn parking lot building atan a rem em em mai a, kawng hnuai aṭangin kawng chung thleng sawn chhawng sarih(7) emaw chhawng riat(8) emaw a ni ang a, a aia sang chhawng 10 thleng pawn a sak theih ang a, a ṭul dan a zirin floor khat chu quarter a tan a hman theih tho bawk ang a. A sak nan kan sawi tawh angin in pangngai a nih dawn loh avangin sum tam tak sen a ngai dawn lova, a ban leh a chhuat leh tlak dalah railing etc deuh zawng kha a ni mai a, in sen ṭeuh a ngai dawn lovin a hautak lo hrim hrim.
Chhunah sawng lai office leh dawr zawng zawng leh a dawrtute tan parking ṭha tak a lo ni ang a, zan lamah lah a awmna veng Zarkawt leh Chanmari tan him taka dah theihna a lo ni bawk ang. Motor engemaw zat a len dawn avangin Dawrpui to Chanmari traffic chu mathei lovin a ziaawm ngei ngei dawn. Chuta sawrkar tan sum lakluhna tax ṭha taka lo ni bawk ang a, a sakna senso chu kum 3 chhung chuan a lalut theih ngei ngei a rinawm. Millenium Centre parking kan parking lot neih ṭhat ber, motor tam pawh leng lo pawhin kum khat tender nuai 100 dawnin an chhang thei a, Millenium parking capacity let 4 vel tal a nih theih hmel bawk nen. Sawrkar tan income ṭha lutuk a ni ang a, mipui tan thil ṭangkai tawp, khawpui tan traffic tawt tiziawm thei tur ni bawk si hi chu thil ṭha tak a ni ringawt.
He ka rawtna hi a bialtu AMC Councillor, MLA leh a concern Minister te hian lo chhiar vein hma la thei se chuan tam takin kan khawpui tawt lutuk leh traffic jam hi chu a ziaawm ngei ang a, a awmna veng leh a ṭhenawm vengte leh Aizawl mipui hi chuan kan chhawr ṭangkai viau ang. Mipuite min VIP tu kan sawrkar chak tak hian mipuite mamawh a ni tih hriain he thil hi hma la ngat se chuan Aizawl traffic tawt lutuk mai ni lovin sawrkar ngei pawh hian a hlawkpui ngei ang.
- K.Zoremtluanga, Mission Vengthlang