AN HLU TELH TELH DAWN
Nakin lawkah chuan kan tu leh fate hnenah an inkhel lai leh an vânglai hmu phaka kan awm hi intihtheih nan leh insawi theih nan kan la hmang ang a, leilung piantirah ata football khawvela mi ropui pahnih chanchin hian khawvel awm chhung a daih tawh ang. Pele ropui vanglai ka hmu ve phák lo va, Maradona ropui vânglai pawh ka hmu pha ve hek lo, kum 1990 World Cup-a Maradona inkhel ka en ve phák kha, khatih lai khan a ropuizia hre ve kilh kelh lo mah ila, tun thlengin sawi nuam ka la ti! Naupang chum chiap mai kan la ni a, kan û te phalnain TV hmai si lo chauha hnaiah chhuatah kan ṭhukhawm ṭaih a, antenna herh fuh loh avanga TV screen mur tam tak kâra Maradona lêu vel kha hmuhnawm ti tak khan kan thlir ve ṭhin a, inkhelh bânah zing dar thum velah kawtlai kawngpuiah kan han inkhel zui ngei a, thiam ta riau khan kan inhre ṭhin lehnghal a!
Khawvel footballer history bu ropuia rangkachaka an hming ziah reng tawh tur Cristiano Ronaldo leh Lionel Messi te inkhel duhtawka kan thlir ve thei hi kan vannei teh e! Football an thiamzia te, an skill ṭhat bikzia leh an chawrchhuahna lam ziah ka tum lo, hriat pawh ka hre thui lo. Mahse an hlawhtlinna phena midangte an fuihna thusawi ropui leh an nuna taimakna leh thawhrimna hi ṭhangthar zawkte tan chona ropui tak a nih avangin chu lam chu sawi ka chak a. Chawimawina nopui phênah hian thawhrimna thlantui far a awm a ni tih ṭhangthar zawkten kan hriat ka duh avangin chu lam chu han ziah ka châk a ni.
An pahnih hian khawvela footballer ropui ber an ni tih phat rual a ni lo va, ṭhenkhatin an khaikhin a, ṭhenkhatin a ṭha zawk an inrinsiak a, ṭhenkhatin an sawisêl a, ṭhenkhatin an fak a. Pathian thu kan zir laia kan zirtirtu pakhatin John Calvin-a chanchin min zirtir laia a thusawi, "John Calvina lamtang lo in emaw amah haw loin emaw a awm theih loh," a tih ṭhin kha a hunlai khan a awmzia ka lo man chiang tâwk lo fo a, tuna Ronaldo leh Messi chungchanga fans te inhnialna thu leh hla tam tak ka chhiar hian ka fiah lehzualin ka hria. Ronaldo/Messi fak lovin emaw, sawisel lovin emaw a awm theih loh ti ve ta ila, chutiang deuh chu a ni awm e. Chu chuan michungchuang, mipui vantlang chunglam daiha awm an nihzia a pholang a ni.
Ronaldo fakawmna êm êmna chu a thawhrimna hi a ni. A ṭawngkam lâr tak, "Talent without work hard is nothing," a tih hi a dik hle. Thawhrimna tel lo chuan miin eng talent ṭha pawh dawng mah se dinchhuahpui theih a ni ngai lo. Hlawhtlinna zawng zawngah hian thawhrimna a tel ṭhin a. A ṭha ber ni reng tura a rilru a tihpaukhauh tlatnate hi ṭhalaite tan a entawntlak mang e, ṭhalai talent nei ṭha, thluak ṭha, hmanraw engkima thuam, mahse beidawng thuai thuai ṭhin site tan hian idol a tling mang e, kum 37 a nih tawh hnu pawla khawvela League hautak ber EPL-a a la khêl thei hian a tumruhzia leh a thawhrimzia a tilang chiang ngawt mai.
Anni ang milâr chu an chevel apiang mai hi news a ni vek zel mai a, zankhat thilthuah khawvel a dengchhuak a ni nghal zel mai a, lehlamah chuan awm thiam a har ve duh ngawt ang. Mi tam takin lâr an chhiatpui laiin ani erawh chu a invawng tlat a, mualphona tur tam tak a pumpelh a ni. Milâr tam tak angin a taksa a ziak râng ve duh lo va, a hnaah a chiang a, a eizawnna a chiang a, chumi tibahlah thei thil dang engmah a ti duh lo. Hei hi ṭhalaiten i entawn ang u. Mizo ṭhalai tam tak chu kerkawduma kan ni ringawt! Thiam kan nei zul a, kan tikual deuh vek a, eizawn nana hmantlak mang si lo, thiam kual deuh dum, hmantlak mang si lo hi kan tam. Kan kalna line-ah hian nghet takin hlawhtlinpui tur khawpin bei ila, eng kawngah pawh hian hlawhtlinna tur a lo awm zel tih Ronaldo thawhrimna nun aṭang hian a chiang.
Milâr an ni a, faktu an tam ang bawkin sêltu pawh an tam. Ngaisangtu an tam ang bawkin hawtu pawh an tam. Mahse principle nghet tak neia a ding tlat hi Ronaldo fakawmna a ni. Mi ṭhenkhat chu miin min han hre lâr dek dek a awm dan thiam lo ta mai, kal ngaihna hre lo khawpa fans te thu awiha thle kawi mai mai hi awm theih tak a ni. Ronaldo-in amah hawtu leh ngaisangtute a chhan lêtna thusawi hi a ropui asin : “Your love makes me strong, your hate makes me unstoppable.” Hetiang tak principle nghet nei lo tan chuan lâr ve ngawt hi nun hrehawm taka inbarh luhna a ni thei.
Ronaldo fakawm lehna chu chhungkua a ngai pawimawh hi a ni, a hlawhtlinna dawhsan tam takah a nu hmel kan hmu ṭhin, mi ṭhenkhat chuan an lo ngaimawh deuh hial. Khawthlang ramah chuan mi, mahni kea a din theih tawh chuan an nu leh pate an ti kûr dup ve lem lote pawh a ni mai thei. Mahse Ronaldo erawh chuan a sen têt laia amah chawi tlei a, enkawl seiliantu a nu leh pa a zahpui ve ngai lo, a pa zu rui ṭhin a zahpui lo ang bawkin a nu pawh chawimawina nopui dawm turin a kiangah a dintir fo mai. Nu leh pa zaha chawimawi hi leilung malsawmna hnar a ni a, khawvel hian a hmusit thei lo. Hei hi ṭhangtharten i entawn teh ang u. Mahni nu leh pa zahpui a, nu leh pate theihnghilh zui mai hi ṭhalai tam tak an awm ṭhin. Hei hi a pawi hle, football-a ṭhalaite idol Ronaldo chuan a nu a zahpui ngai lo va, a hlawhtlinna hmun apiangah a nu hmel hmuh tur a awm ṭhin. Hei hi Bible-in 'nu leh pa chawimawi' a tih nen khan a inhmeh hle.
Messi thiamzia inhrilh nawn kan ngai lo, football pêt tur hrim hrima piang emaw tih mai tur khawpa thiam a ni. Argentina in Maradona an neih hnuah Messi an nei leh hi an vannei a, Maradona thlak theitu tur midang an awm chuang lo va, Messi aia thlan tur dang an awm lo. A kea ball a awm tawh chuan a duh duhna hmunah a kalpui thei emaw tih mai tur khawpa thiam a ni. A vannei mang e kan ti maithei, mahse he dinhmun thleng tur hian Messi hian a bei nasain a thawkrim êm êm a ni tih kan hriat a ṭha. Messi thusawi ngawihnawm deuh mai chu, "I duhthusam thleng tur hian i beih nasat a ngai a, inhlanna leh thawhrimna pêk a ngai," tiin hlawhtlinna tlânga lawn a awlsam lohzia a sawi.
Milâr a ni a, a hlawh a tam a, a hausa tawk ang tih a rin theih, chuti chung chuan pawisaah hian duhtawk tak tak a awm thei lo va, milâr tam tak chu pawisa bawihah an tlu lut a, a thlen tur ang an thleng hman lo fo. Messi chuan, "Pawisa hi min khalh kaltu ber a ni lo va, min khalh kaltu ber zawk chu ka infiamna ngaihnat tak ṭha taka ka khelh zel theihna zawk hi a ni," a ti. Midangte ṭanpui thei dinhmuna a din hnuah midang tan a luangchhuak nasa hle a, amah ngeiin a sawi ṭhin chu, "Being a bit famous now gives me the opportunity to help people who really need it, especially children," tiin a lârna leh hausakna chu midang tana luanchhuah nan a hmang ṭhin.
A ṭha ber ni reng thei tur chuan hahchawl hman a ni lo tih a inhria a, chuvangin mâr pâta tan a ngai tih a hria. "Ka tum ber chu a hma aia ṭha zawka khelh zel hi a ni," a ti tawp mai. Chutiang tur chuan a bei a, a thawk a, a sual a, a ṭang mâr pât reng a ni. Hei hi a pawimawh, tha thlah lova ṭan mâr pât hi hlawhtlinna kawng hnai ber chu a ni. Footballer tam tak angin harstyle leh intihmaksak leh intihdanglam lamah a buai ve lo va, "I don't need the best hairstyle or the best body. Just give me a ball at my feet and I'll show you what I can do," tiin a eizawnna hna chu a nun laipui a nih thu a sawi ṭhin. Mi tam tak chu kan han hlawhtling ve dek dek a, incheina leh style tih velah hian kan kal ral thuai zel. Tlo tur chuan ṭan mâr pât a ngai a, nghet tur chuan thawhrim reng a ngai a, daih rei tur chuan mahni nuna principle nghet tak neia din nghet ngam a ngai tih Messi-a nunah hian a chiang hle awm e.
Kan hma lawk November thlaah khawvela ennawn ropui ber an tih World Cup Football-in min hmuak a, chu World Cup ah chuan khawvel mit fukna mi pahnih an awm leh dawn, chu chu tu dang ni lovin Cristiano Ronaldo leh Lionel Messi te hi an ni leh ngei ang. An tan chuan World Cup hnuhnung ber tur a nih tawh hmel a, an farewell cup pawh a ni tawhin a rinawm, kan dam anga kumin World Cup chu mahni in lum aṭangin kan thlir leh ṭheuh thei turah i ngai teh ang. He World Cup-a mi ropui pahnih kan hmu leh thei tur hi kan vannei dawn teh e.
Kan hunlaia Cristiano Ronaldo leh Lionel Messi te inkhel kan lo thlir ve phak a, kan lo en ve phak hi nakinah kan la lawm telh telh ang a, kan la insawithei telh telh ang. Mahse, a pawimawh ber chu heng miropui pahnihte hlawhtlinna thlena an thlantui far te, an invawn thianghlimna leh tlo tur leh daih rei tura an rilru huaisenna leh an thawhrimna hian ṭhangtharte thinlungah chona siam se la, eng kawng pawh zawh ila, thawhrimna leh beih tak takna nen chuan hlawhtlinna hi a awm zel a ni tih min hriat thartirtu lo ni teh se. Thawk mang lova hausa te, zir mang lova pass te nena kan inchiahpiahna khawvelah hian hêng footballer ropui pahnihte nun aṭang hian hringnun zirlai dik leh tlo zawk zir chhuah i tum teh ang aw.
- PC Nghaklianmawia