Written by
Rev. Darchungnunga
RAM HUMHALH
Ram humhalh tih hian a huam a zau thei hle a. Mahse, tun tumah hi chuan tawi tein, kan ram chh<ng leilung zawng zawng hi neitu awm tawh phawt chu pass mumal tak siam vekin, a chhiah pawh sawrkarin la vek se, tih lai t> chauh kan sawi ang.
He kan thu sawi chh<ngah hi chuan, mipui tih leh sawrkar tih hi thil thuhmunah ngaiin, Mizoram neitu nihna rilru puin he thu hi i ngaihtuah ang u. Mizoram leilung zawng zawng hi Mizoram sawrkar ta a ni a, sawrkar chuan ram mipuite tan a hlutna sang thei ang berin a enkawl tur a ni. Entirnan: Kan in hmun te hi kan intih neitu em em theihna chhan chu, LSC ṭha tak neiin, kumtin a chhiah kan chawi reng bawk avangin kan ta hliah hliah thei a ni. Heng ram chhiah kan pek te hi a thl^wna pawisa s>n ralna mai mai a ni lo; kan ram hi kan ta a nih tlat nan te, kan hman ṭangkai atan tea kan hauh tlatna a ni.
Sawrkar ṭha tak chuan kan ram leilung zawng zawng hi hlutna sang tak neiin a enkawl ngei tur a ni ang. Tun dinhmunah chuan, Aizawl leh khawpui dang chhehvel ram zau pui pui leh kawngpui dung leh luidung chhehvel ram zau tak takte hi mi mal, hauhtu awm niin an lang a. Mahse, hetiang ram zau tak takahte hian ram mipui/ sawrkar hian a hl^wkna kan t>l tlat lo. Sawrkarin a hl^wkna a hmuh si loh, neitu awm ni si ram tam tak a awm avangin, mpuite hi kan ch>pin, harsatna tam tak kan neih phah ṭhin.
(a) Sawrkarin project lian eng emaw eg. tuikhuah, kawng, airport leh project dang dang engpawh a tih dawnin harsatna eng eng emaw leh sum sen tur a nasa lutuk ṭhin.
(b) Tin, Mipuite pawh ch^kl^kna leh thlawhhma l^kna tur ram min n>kch>p bawk.
Tichuan, Revenue department hi tihchak ni sela, sawrkar hnathawk l^k pangngai anga lak belh vak chu a hlauhawm deuh a nih pawhin M R-te pawhin tam t^wk l^k belh sela. Neitu awm ram zawng zawng chu uluk taka, hrui pawta teh thlap veka pass siam ni se. Kan ram leilunga pass awm te chu computerise thlap vekin vawn ni se. A chhiah atan grade siama a rate tuk thlap vek ni bawk se. Hman ṭangkai lai leh hman ṭangkai loh, ram awm mai maite pawh a grade thuhmun chu a rate in ang se, kumtin a neituten a chhiah pek ngei ni se.
A chhiah pek chu rit an tih deuh chuan, hralhna an hriat chuan hralh thei se, a leitutuin a chhiah chu a pe mai anga. A chhiah pek loh ram chu mipui/sawrkar ramah tlulut zel se. Mipui tan ram zalen a tam phah viau a rinawm bawk. Tichuan, kan ram chhunga neitu awm zawng zawng aṭang hian, ram hmasawnna turin sawrkarah sum tam tak a lo lut thei ang.
He harsatna su kiang tur erawh hi chuan, ram hmangaihtu dik tak, politician huaisen nih a ngai ang. Rama zau tak tak neitute hi kan ram politician hlun leh ropui tak tak te, mi hausate an ni hlawma pawisa senga an ramte hi an neih a nih ve bawk avangte leh chin fel hna a hautak avangin, kan ram hruaitu ni tawh tu mahin an la tichhin ngam lo a nih hi.
Pawisa tam tak senga in hmun kan leite pawh, LSC tha tak nei a, kumtin a chhiah kan pek avangin kan ta a ni zui thei chauh hlawm. Ram ṭhatna duh tak tak politician tan hlauh tur a awm lo, dan awmsa vek anga thawh a ni mai. Hetianga kan ram chingfel ngam, mi huaisen leh a ngaihna hria kan ram hian a mamawh.
- Rev. Darchungnunga