Written by
Rev. C. Lianzuala

RORELNA DIK

Rev. Thansiama (L) khan kan rama roreltu-a kan neih ṭhinte rorel dan hi a duhthawh ve hle ṭhinin ka hria a. "Heng mite hi thlang ila an ṭha ang tiin kan han thlang a, an lo ṭha viau chuang lem lo va. Mi dang ṭha zawka kan rinte kan han thlang leh a, anni pawh chu an lo ṭha chuang lem lo leh a. Mi dangte pawh hi han thlang leh ila an hmaa mite ang bawka ṭha bik chuang lem lote bawk an nih zel ka ring" tia a sawi hi ka hre reng ṭhin. 

Mihring hi tumah mi ṭha famkim kan awm lohna tlang aṭanga thlir chuan a thusawi hi a dik hle in ka hre ve a ni. Amaherawhchu, chutiang chu thil awm dan a nih mek laiin mipui vantlang ngaihdan aṭanga teha mi ṭha leh ṭha lo te, roreltu ṭha leh ṭha lo te, sorkar hna thawk ṭha leh ṭha lo te, sakhaw rawngbawltu ṭha leh ṭha lo te hi chu kan awm ngei a ni tih hi phat rual chu a ni si lo. 

Zawlnei Amosa pawh khan a lehkhabu-ah hian Israel-ho lal leh roreltute sualna leh bawhchhiatna a sawi nasa hle a ni. 

Chung mite sualna leh tih dik lohnate chu hetiang hian a sawi:- Dik taka rorel in tum lo. Rorelna chu sai thing (thil kha) ah in chantir. Felna chu leiah in paih thla. Dik taka roreltu leh thutak sawitu chu in hua. Mi felte chu in hua. Retheite chanpual in pe phal lo. Thamna in la. Rorelna chu thihna hlo (tûr) ah in chantir. Pachhe zawkte thil in ruksak. Retheite in chawitir a, chu chu uain ruih nan in hman sak. Pawngnekna leh tharum thawhin mite thil in chhuhsak. Retheite rap betin an buhte in lak luihsak etc. tiin. 

Hetianga ram leh mipuite chunga an rorel dan hi an rilru puthmang dik lohzia (moral corruption) tarlanna a ni a. Dik taka rorel dan an hre lo pawh a ni lo va, an tum lo hrim hrim a ni tih zawlnei hian a hrilh a ni. Rilru puthmang dik lote tan dik taka rorel theih a ni lo. Hetiang chiah ni kher lo hian roreltu leh an miliante hian vawiinah pawh tihsual leh tihdik loh tam tak an nei thei reng a ni tih kan hre ṭheuh awm e. 

Amosa khan a hun laia roreltu leh thuneitute tana thuchah pawimawh tak a neih chu Rorelna dik tih hi a ni a. Rorelna dik chu eng ang rorelna hi nge ni ang? 

1. Hleih nei lo rorelna hi rorelna dik chu a ni. Chumi rual chuan hleih nei rorelna chu rorelna dik lo a ni. Amosa hun lai khan roreltuten mi hausa leh retheite inkarah hleih nei takin ro an rel a, mi retheite rap betin mi hausa leh thiltitheite erawh chu hleihluak takin an duhsak thung a. Amosa chuan hleih nei taka rorel chu Pathian huat zawng tak a nih hrilhin dik taka rorel turin a hrilh a ni. "Dik lo takin ro in rel tur a ni lo va, tumah duhsak bik in nei tur a ni lo. Hleih nei taka rorelnaah chuan mi tlemtê an lawm a, hleih nei hauh lova roreltu chungah chuan mi zawng zawng an lawm ṭhin. Rorelnaah chuan mi thlei bik in nei tur a ni lo. Rorelna chu Pathian ta a ni si a" tiin a fuih a ni. 
Khawvel ram ṭhenkhata mi ngo leh mi hang inkara inthliar hranna awm te, Democracy ram tam taka party mi leh mi lote inkara inthliar hranna awmte leh unau lainate hleihluak taka duhsaknate hi Amosa khan engtin nge a ngaih ve ang aw! Hleih nei lo rorelna hi rorelna dik a ni tih hi i hre nawn awn awn ang u. 

2. Mi zawng zawng ṭhat tlanna tura rorelna hi rorelna dik a ni bawk. Chumi rual chuan mi ṭhenkhat ṭhatna tur chauhva rorelna chu rorelna dik lo a ni thung. Chhungkaw pa berin a chhungkua a enkawlnaah an chhungkaw pum pui ṭhat tlanna tur ngaihtuahin ro a rel ṭhin. A fate zawng zawng pawh an phak tawk ang ṭheuhvin, an zavaia an ṭhat tlanna tur ang berin ro a relsak a, a kilkawi ṭhin. Chu chu rorelna dik chu a ni. 

An chhungkuaah khan ngaihsak leh ngaihsak loh bik neiin rorel ta sela, ngaihsak hlawh lova inhriate chuan rilru natna leh vuivaina an nei ang a, hel rilru an pu thuai mai ang. Chu chuan chhungkaw inpumkhatna leh in hmangaihnate thlengin a tichhe vek thei a ni. 

Ram rorelna hnuaia pachhia leh retheiten ngaihsak an hlawh lohva mi hausa leh retheite inkar a zau tual tual a nih chuan chutiang rorelna chu rorelna dik lo a ni. Mi retheite thleng phak rorelna hi rorelna dik a ni a, mi tinin an chanvo tur dik tak an chan theihna tura rorel hi rorelna dik a ni. Ram mipui khai rual zawng ni lova a mi ṭhenkhatte ṭhatpuina tur hawi zawng chauhva rorelna hi rorelna dik lo a ni. 

Taksa pakhatah hian peng tam tak a awm a. Taksa peng ṭhenkhatte a than duan hle laia peng ṭhenkhat a ṭhan ve si loh hian mi piangsual, en leh hmuh hrehawm tak an ni ṭhin. Chuvangin, taksa peng tinrengte hian inang tlang veka enkawl leh ngaihsak an mamawh ṭheuh a ni. Chutiang chuan kan ram leh hnam hi hmuh leh en hrehawm khawpa a piansual loh nan mi zawng zawng leh peng tinreng huapa kan ṭhat tlanna tura enkawl leh rorelsak kan mamawh hle, chu chu roreltute mawhphurhna a ni. 

3. Hmangaihna thinlung nena rorelna hi rorelna dik a ni bawk. Chumi rual chuan hmangaihna tel lova rorelna chu rorelna dik lo a ni. Mizoramah hian tuin nge rorel sela kan duh ber ang tiin inzawt ta ila kan chhanna tur chu theihna leh thiamna etc. inang rau rauvah chuan hmangaihna thinlung dik tak nena roreltu tih hi niin ka ring. Ram rorelna thilah chauh ni lovin rorelna chi hrang hrangah pawh hmangaihnaa rorel sakna aia chungnung leh sang zawk a awm thei lovang. 

Roreltu chu mi famkim lo a nih avanga tihsual leh tihdik loh palh a nei a nih pawhin a tisual kumkhua theiin ka ring lo. A tisual zel thei a nih chuan a hmangaih tak tak lo tihna a ni ang. A der maia ram hmangaihtute hi ram leh hnam tana mi hlauhawm ber an ni thei. Chung mite chuan lalna leh thuneihna emaw sum leh paia hlawkna emaw an chan theihna tur a nih dawn phawt chuan ram leh hnamin emaw sakhuanain emaw tawrh phah hial dawn mahse pawi tihna tak tak an nei duh lo khawp mai. Ram sum leh pai kan hman dan leh kan rorel dan zawng zawngte hi thangmawi tak ni thei zel sela, thil lawmawm tak a ni ngei ang. 
Mizoramah hian rorelna dik chu luipui angin luang sela, kil tinah luang dul dul rawh se.