Written by
Lalrinliana Colney

KUT HNATHAWKTUTE RUMNA MIZORAM HI

Cheng vaibelchhe 32 hu, Hachhek tlangdunga mi ringawt, kan leilung ngeiin a thar chhuah Kuhva rah chu hralh theih lovin a awm a, Vairengte tlangdunga mi nen phei chuan cheng vaibelchhe engzat man tak tling ang maw?

A fel lo vel nuaih mai a ni: Kan leilung ngeia kan thar chhuah, Kuhva rah hralh theih loh chhan chu, khaw chhak lam kuhva ro tawlh ruk vang a ni tawp mai.

Mi thiltitheiho thil tih ruk chu, kut hnathawktuten an tuar ngawt ngawt a ni mai si a. Hmai phih nan Assam hotute chu kan be ve ngei a, mahse kan Kuhva thar chhuah chu kan phur chhuak thei chuang si lo. Dan lova kuhva tawlh ruk a la awm reng vang a ni ber mai.

Central sorkar pawhin rem a tih loh, Assam sorkar pawhin a huat em em, dan lo a ni tih hre reng chunga mi thiltithei tlemte ten hausakpui kan tum avanga kut hnathawktute kawng kan ping hmiah mai hi chu, a nunrawnthlak mah mah tawh zawk lo maw?

Dik tak chuan kan leilunga kan thar ngei hmanga kut hnathawktute hamṭhatna tur, tihtakzeta hma lakpui hi sorkar tih tur a ni lawm ni? An harsatna thlente ṭawngkam ṭhaa lo thlamuan ngawt lo hian, a kawng dappui vat vat hi kan tih tur chu a ni mawle...

Cheng vaibelchhia chu tam deuh asin. An thawh rah an seng hun nghakin, hmel ung ṭhawt khawpa an thawh pawhin, a rah an thlir tlat avangin, hah pawh sawi lovin, ruahpui leh nisen sa hnuaiah an thawk ve ṭawng ṭawng asin.

Mimal intodelhna piahah, ramin a hlawkpuina tur a la ni zui. A ruka Kuhva ro tawlh nen chuan, a rah chhuah chu inhlut hleih tak a ni.

A chi aiin a hralhna zawk aw: Kut hnathawktute chin tur thil chi hi kan sem nasa tawh, Rubber kan ti, Oil Palm kan ti, a tam tawh mai. Mahse a hralhna kawngah bawk kut hnathawktute an buai a, ṭhenkhat phei chu kum 5 lai nghah hnua thar chhuak thei chauhte an ni. A thar hun a lo thleng a, a hralhna kawng a ping leh bawk si. Kan sorkar hrawn tawh hian kut hnathawktute hmuiah sweet an tat a ni deuh ber mai.

He ram ṭha tak hi, a ṭhatzia kan sawi vul chuk a, a ṭhatzia chu khawiahmah hmuh tur a la awm lo. Mahni pawh intodelh lovin, Assam leh Cachar vai thar chhuah kan la lut bur bur a, kan ram aṭanga chhuak awm chhun chu thir chhia bak a la awm lo a nih hi. Tunah Kuhva kan thawn chhuak ve ṭan dek dek a, keimahni bawkin a kawng kan ping leh bawk si; khua hi a va var lo tak em.

Kan ngaihhlut zawng i thlak ang u: Central aṭanga sum lak luh tam theih dan ngawt zawng lovin, kan neih chin hi ṭangkai tak leh chak taka hma lak i tum zawk ang u.

Kawngpui ṭha kan neih tur pawh, hna thawktu tur contractor ten, bungraw ṭha pui pui nen hna ṭan tumin an rawn inchhawp rup hnuin, thla 10 zet kan lo ti khawtlai vel a nia. Tunge dik lo tia inpuhtawn mai mai lo hian, a chingfel theitu chu sorkar bawk a ni si a, hna ṭan vat vat tawh se, kawngpui ṭha central-in min pek an tum hi i ti khawthai lo teh ang u.

Hmasawnna ti ṭhuanawp zawnga kan kal reng mai hi chu a khamawm tawh deuh chu a ni. Kristian ni ve lo, Nitish Kumar-a te chuan kut hnathawktute thlamah kalin, thingtlangah a riak bawrh bawrh mai asin. Kan intih milen a, office chair ropui aṭang chauha hna thawh kan tum chuan, ramin hma a sawn chak thei lo a nih hi.

Kut hnathawktute hi kan VIP in ni tia hmui chauh sep thiam lo hian, an zingah, an fairel i zenpui ve tawh ang u.

- Lalrinliana Colney