Mitthi thlahna pangpar leh Ruang tuamna puan

Thihna tawk chhungkua kan ngaihsak dan hi Mizote zingah hian a lawmawm khawp mai - Vanram ngaih hlain kan han inawi tlaivar ṭhin a nia. Kan Mizo zia hi chu a ṭha mang e aw... Khasi hote khuan kan tihdan hi an awt lutuk e zuk tia. Amaherawhchu, kan tlawmngaihna te hi hrethiam lovin mitthi ruang kha lawma zai tlaivarpui chak angin min ngai tihte sawi a awm thung. Thihna kan tawha tlawmngaihna kan lantir dan hi chu a ngaihsanawm ngawt a ni. Inralna te hi kan Pi leh Pu te lo chin sa kha a ni a, artui te buhfai te hi an leklam em em ṭhin a ni. Inralna hi chu tu pawhin tu chungah pawh an ti ṭhin.

Ka sawi tum tak zawk chu, thihna tawkte an lo awm a pangpar leh ruang khuhna puan kan leklam ta viau mai hi a ni. Kan pi leh pute tihdanah kha chuan ruang hi puana tuam awm, laina hnai chhung leh khat, ṭhian hnaivai kan awm a ni. Pangpar phei hi chu tun hnai ram buai hnua kan chin mai, Sap ho tih dan kan lak a ni. Vai ho pawh khuan an ching ve ta tho mai. Hnamdang chin dan hi chu sawi zau lovang. Veng ṭhenkhatah chuan an venga thi reng reng, laina hnai an nih leh nih loh lam aiin, puana tuam hrim hrim tum chhungkaw nu/ pa zuk awm tlat a. Hetiang mi bakah hian ruang tuamna puan pek hrat deuh hi an awm leh bawk. Boral ta chawimawina leh zahna lantirna zahawm tak chu a ni reng e.

Heng bakah hian, bialtu MLA, Councillor tih ang reng, an bial chhunga ruang awm reng reng puana tuam ngei tura inngai an awm bawk. Kan han in vui fel aṭanga ni 3 chhung khan heng puan tuamna te hi kan laina hnaivai bakah kan mi ngaih pawimawh zawngte kan han chan tir den den a, kan sem zo leh thuak ṭhin. Heng puana rawn tuamtute hian a tlangpuiin pawisain an ral leh ngai tawh mang lo. Puana an tuam khan ralnaah an ngai tlangpui a ni.

Hetiang hi kan tihdan a nih takah chuan, ruang tuamna tur puan hi chhiat tawk ṭhenkhat chuan 200/ 300 thleng, a aia tam pawh an dawng a ni. Ngaitu leh suntu an tamah ngai ila, a lawmawmah ngai zel ang. Hetiang ruang kan in tuamna hi a tlangpuiin pakhat Rs 120 aṭanga 300 man te a ni tlangpui a, ṭhenkhat chuan puan ṭha tak tak cheng sang man te an hmang ṭhin. Puan 300 te an dawn phei chuan a man chu, pakhat Rs. 120/- a hisapin, Rs. 36,000 lai a ni. Hetia thihna kan han tawha kan inralna sum fai a hlu em em ang hian puana tuamna pawh kha a hlu viau tho mai. Mahse chhungkhat laina leh ṭhian ṭha te hnena sem ral leh a nih deuh ber avang hian kan ṭangkaipui danah sum fai chu a tluk lo a ni.

A tu te mah hi a ruang chu puanin tuam lo mai rawh u, kan lawm thove, han in tih thu awm hek suh, tuna kan inen danah hi chuan mitthi chhungte tan pawh sem mai loh chu tih dan a vang khawp mai. Puan, ruang tuamna 300-ah khan 30 vel kha tuam ngei tur, laina hnai leh ṭhian ṭhate ralna ni ta se, a bak 270 vel, Rs 32,400 vel kha ralna sum ni zawk ta se chuan vanduai chhungte nasa takin a chhawk ngei ang le.

Chutiang bawkin pangpar in pek hi kan uar khawp mai. Department te, pawl, association te leh ṭhian ho ten an pek hi duh tawkin, mimal hi chuan sum faiin in ral ta ila, chhiat tawk chhungte tan a ṭangkai zawk hmel khawp mai. Ruang khuhna puan sawi ang deuh bawk khian, mimal pawhin pangpara ruang thlah hi kan uar khawp mai. Heng pangparte hi Rs 150 aṭanga 300 man a ni tlangpui leh nghal. Pangpar 50 aṭanga 120 vel hi dawn a ni fo mai. Pakhat Rs. 120/- a hisapin, Rs. 6,000/- lai man a nih der chu. Hei pawh hi puan kan sawi ai pawh khan a ṭangkai nep ni mai lovin a hnu lamah a hnawk em em thei a ni.

Ṭhenkhat chuan, paih mai chu a chi loh avangin almirah nalh tak siamin an dah ṭha a, ngainat a hlawh rei lo khawp mai. A nupui borala a pangpar dawn dahṭhat chu a dam lai chuan a fate pawhin an la ngaina a ni thei, a thih hunah chuan a tu te tan chuan hnawk tak a lo ni mai ṭhin. Puan khuhna kan sawi ang bawk khian sum fai ni zawk ta se, emaw, suma chantir ni se chuan vanduaina tawk te chhungkaw tan chuan ṭangkaipui zawk ngei tur chu a ni. Mahse khawhar chhungte tan chuan suma han chantir tur chuan a lei duh tur hnena hralh chu inthiam lohna lian tak nen inthlahrunawm deuh tur a ni.

Vanduaina han tawh hi chuan, u leh nau, pi leh pu leh ṭhian ṭha min lainattute kan hnenah hetih hun chhungte hi chuan min chenchilh a, min hnem a, min thlamuan ṭhin. Chu’ng han kilpuina chaw leh chawhmeh tur ilo fahran pawh chu tam tak tan chuan harsat pui tham a ni thei a, dawr ami a baa mamawh lak a lo ni ṭhin a, chhungkaw tam tak tan chuan heng dawra pawisa ba rulhna tur pawh hi lungngaihthlak a ni thei.

Hetiang hi vanduai chhungkaw dinhmun a nih theih si chuan, Branch YMA te hian khawhar chhungkuain puan leh pangpar an dawn te kha laksak se la. Mitthi puan zuartute hnenah pakhat Rs. 100 hisap emaw, inremna ṭha zawkin hralh sak ta se, a man chu a bo a bang awm lovin khawhar chhungte hnenah pe leh mai se. Chutiang tho chuan pangpar dawn zozai te hi, a zuartute hnenah Rs. 120 or 100 hisap pawhin khaw­har chhungte kha tihral sak leh ta se. Khawhar chhungte khawsak hautak tak kha a phuhruk ngei dawn a ni. Khawi Branch emaw hian han bul han ṭan teh u.

Khawhar in riahpui loh pawh kan boruak tawn azirin kan rawt thlu thei mai a. Thlan laih saa dah thiang lova kan ngaih pawh remchangah kan siam leh mek a nih hi maw le. Khua/ Veng ṭhenkhatah chuan an veng mitthi an awmin pangpar dah zat tur Branch YMA-in a tuk tih sawi thawm te a awm e a. Puan tuamna zat tur tuk erawh sawi a la awm lo awm e. Heti zanwga Branch YMA-in hma kan lak chuan, khawhar chhungkua chu puan leh pangpar a tam hlei hlei kan duhsak mai awm e.

Mi tam tak chuan ruang puana kan tuam chuan emaw pangpara kan thlah liam chuan ralna sum kan pe leh lo tlangpui a, vanduai chhungkaw mamawh kan phuhruk lo ta deuh awm e. He thil hi in khap theih leh in khapa mawi lo, leh khap chi a nih ber tak si lohah chuan heti zawng hian khawhar chhungte mamawh sum phuhrukna remchang tak a ni thei a ni.

- Ropiangliana