LO CHHIAR VE TEH

Ni 1.10.2017 a Vanglaini chanchinbua ‘Sapṭawng leh Mizo ṭawng’ tih thupui hmanga rawn ziak kha ka lo a. Mizoṭawnga rawn tarlan tlem te kha sawi ve ngaiin ka hria. July thla Mizovin a hming kan sak danah hian huai tak tak leh inti hre tak takin an rawn sawi a.

July thla hi kum khat chhunga fur chhe lai ber a ni a, khawlai a diakin kawtkai vawk chaw pek nalai leh kawmkar te chu a diak em em a. Vawk hniak te chu a kar awl pawh awm lovin a inzawm putin a chiar dup mai a, heti a nih avang hian vawk hniak zawn thla an lo ti a ni. Vawkhniah zawn tih chuan Mizoṭawngah awmzia a nei lo, a lam rikna mai turah te chuan kan hmang ve tho ve. Mahse ziaka dah turah chuan hmang lo ila, tin, zawn tih hi kar awl awm lo inzawm sawina lamah pawh hman a ni nual mai.

Nuin nau a hrin pawhin an ni unau hi chu an chhanga zing khawp a, kum zawnin an piang an tih chuan an inkarah kum khat mah a tla zep lo tihna a ni a, vawkhniak zawn thla tih pawh hi a karawl awm loin an inzawm put tihna a nih chu. Thil reng reng hi phuah chhan awm lovin a piang lo.

Tin, zingchaw tih hi, tukṭhuan hrilh­fiahna a ni a rawn tia, a nihna dik takah chuan zingchaw kan tih hi tukṭhuan chaw ni lovin, kan hnathawh pui tur kan feh pui tur a nih avangin a nihna dik tak chu tukṭuan chaw a ni zawk, kan hla-ah pawh.

Thapui suihlunglen in khua hawi ve la

Kan ṭuanna tlang a lang lawm ni

Kei chu nau ang ka ṭah changin

Ka ngai e, hmana kan ṭuanna, an lo ti a.

Hlim taka an hnathawh dunna leh an ṭuan dunna an sulhnu ngaiin a ṭap a ni tih a tichiang hle mai.

Bawngdai/ sedai pela ram lama hna va thawk hi a tlangpuiin

‘ṭuan’ an ni a, chuvang-in zinga kan chawei hi kan tuanpui tur kan hnathawh pui tur a nih avangin, tukṭuan chaw a ni a, tlai lama kan chawei hi chu kan mutpui tur kan zanriah pui tur a nih avangin zanriah chaw a ni.

Ṭhenkhatin puan dum nge dika pawn­dum te an rawn ti a, la hlum aṭangin ṭan ila. Lahlum chu puana chantir turin an bang a, chu chu puan bang an ti. Tichuan, puan chu an tah a, puan chu, a dum a nih chuan puan dum an ti a, a ṭial a nih chuan puan ṭial a lo ni a, zawlken puan te zawlpuan te puan chi hrang hrang a lo chhuak ta ṭhin a ni. Chuvangin, puan tih hi a dikna a ni tih hria ila, a lam nan chuan pawnchhia, pawn dum pawh ti ila a pawi lem lo; a ziakah chuan puandum ti ila a ṭha ang. Vawkhniah zawn thla tih te, zing chaw/ tlai chaw tih te, pawn dum tih te hi chu a duplicate a ni.

Tin, thil dang pawh a nihna ang lo deuh hreta lam kan nei nual. Entirnan pakhat han tar lang ila:- Hlamzuih kan tih pawh hi a nihna takah chuan, kan pi leh pute hunlai khan nuin nau a neihin a hlam (chhul) kha tuium ruak kha tan tawiin bur chhungah thunin puan chhia leh hnah tein an hnawh phui tlat a, dai pawnah thingkak thuamahte a tungin an va dah ṭhin. Tunlaiah chuan leiah phum a ni

ṭhin. Chu tia nau lo piang chu vanduai thlak taka a lo thih ve leh mai takah chuan hlam kal ta, dai pawna an va paih taka kha a zui a nih hi an ti a, hlamzui an lo ti a ni a, mahse tun thlengin a dik lo zawk hlamzuih tiin kan la lam ta zel a ni. Hlam zui tih zawk tur a ni e.

Ṭhangtharte rilru tibuai thei tur ang zawng hi chuan kan ṭawng lo pian dan hre chiang lo hi chuan i ching pawr tawh lo ang u.

- R. Sawithanga, Kulikawn