Written by
Lalremliana Pachua

Zoramin zirlai naupang fing tak a buaipui e!

He pâwl 7 zirlai naupangin an exam zawhna - Ram rawktu kan nih theih dan kha han sawi teh - tih a chhanna fing êm êm mai hi, mi tam tak chuan naupang thu hla kan ti liam ngawt mai!

Mahse, ngun zawk leh chîk zawka han ngaihtuah hian, he sikul naupang hi lehkha thiam thei tak a ni emaw, ni lo emaw, naupang â tak chu a ni lo phawt. Eng tin nge zawhna a chhan kha?

1) Hlep ngah lutuk.

2) Ram hmangaih tak tak si lo a, ka hmangaih, ka hmangaih tih tih te.

3) Ram rawktu tih kan hriat theihna ber chu, 'Pu Zoramthanga hi en tawp ula, in hmu ang'

Zawhna a chhanna point pathumte hi chhanna fing êm êm, a phena huaisenna leh ram hmangaihna thinlung inphum ru, dikna chawisan tumna leh Zoram khawvel thlirna mitmeng fiah zet mai kan hmu tlat a ni.

Pâwl 7 zirlai naupang chuan kan Zoram hi a phâk ang tâwkin a han thlir ta a. Eng vangin nge kan ram a dam theih loh, tute nge a mawhphurtute tih a ngaihtuah ta vang vang a. Chu tah, thu dik leh ril tak chhanna a chhar ta a ni. A hmasa berah chuan hmasawnna hna thawktu contractor rual lam a hawi ta a. Rambuai hma leh UT hmate kha chuan, contractor-te hian an hnathawhna aṭangin 10% hlep nei turah an inngai mai a, an phunnawi ngai lo.

Tunah erawh 70/ 80% dâwn dâwn hlep neih tum reng renga hmasawnna hna an thawhzia, kan sikul naupang hian an rawn hmu fiah ta chat mai! Anni bak baka kan ram rawktu tu dang nge awm thei chuang ang?

Chutih rual vek chuan sumdawngduham uchuakho lam pawh a hawi tel nghal zat a! Tin, mipui nawlpui thinlunga a thlawna engkim neih tumna, kawng tinrengah a hlawk thei ang bera thiltih duhna, thluaka sum lut natna benvawn kan vei takzia pawh a hmuh hmaih bawk hek lo!

A pahnihnaah chuan Zoram mipuite hmaa mahni nihna dik tak thup bo a, dawt hmanga kum kha leh chen mipui bum tuma hmanhlel, kâ chauha ram hmangaihtu, thinlung lama mahni bak inhmangaih thei lo, lemchan thuam inbel chunga a dera ram hmangaih intih aia ram rawk da zotu nih theihna kawng dang a awm chuan lohzia, zirlai naupang hian min hrilh leh ta a ni.

A tawp berah chuan chhanna pahnih a han pêk takte a taka nunpuitu, ram rawktu nih theihna kawng min hrilh a taka nunpuitu entirna ṭha ber tih ngam, sawi mai aia chianga ram rawktu tak tak mihring min kawhhmuh ta a ni!

He kan nau rilru han finzia leh, ram rawktu n i h t h e i h n a k a w n g m i n k a w h h m u h d a n inchhawrdawh han fuh velzia, lung mistiri-in thiam taka lung a rem chho ang maia zawhna chhanna a han rem chhoh dan nalhzia hi eng tin nge kan hmuh hmaih theih tehlul ang ni?

A t a w p b e r a zawhna a chhanna, he mihring hi en tawp ula, zawhna chhanna pahnih ka pêk takte l u a n k h a w m n a m i h r i n g a h h i a n ram rawk mêktu nih theihna kawng zawng zawng chu a awm a. Amahah hian fiah takin ram rawktu nihna chu famkimin a awm a lo ni e, tiin huaisen takin dikna chawisan hlau hauh lovin a rawn tlângau ta a nih hi!

Ram tâna pasalṭha inti tam takte aiin, he ka zirlai naupang hi a pasalṭha zawk a. Ram hmangaihtu inti tam takte aiin, he kan nauvi hi ram hmangaih kawngah a huaisen zawk a nih hi. Ram veitu inti tam takte khumin, kan zirlai naupang hian a takin ram a vei ngam zawk a lo ni e.

Myanmar tualchhûng buai ṭantirha hmeichhe tleirawl pakhat, a ramin zalenna a neih theih nâna huaisen taka a nun hlantu kha he zirlai naupang hian min hriat chhuahtir zawk a. Myanmar tleirawl duhawm tak aia kan nauvi duhawm loh bikna a awm chuang lo a lo ni e. He hmeichhe tleirawl chhanna hi, buaipui luih luih awm reng kan lo ni reng mai!

- Lalremliana Pachua