Written by
- HK.Lalbiaksanga
Mamit
A DIKNA CHU - LAM RÎK DANAH (Vawkhniakzàwn thla...?)
'Thu inchuh angreng a awm a, thumal awmzia hriat a har viau te a nih lem loh chuan 'Thumal awmzia' aṭanga chhui hi a tih chi zel mai, Mizo ṭawng lam hi chu.
Vawkhniakzawn/ ...hniahzawn - a eng zawk emaw hi lo pawm dawn ta i lang, a tawpa zawn rîk dan hi ngaih pawimawh a ṭul ber. Kan lam rîk danin (a thlûkin) a awmzia a hril a ni. Ka pawm zawk awmzia ka hriatin a thla hming put chhan ka chiang thei dawn a ni, thil hming chu thumal kau awmze nei hmanga phuah a ni ṭhin.
-Hniah: Thil tih, ti lai, etc, sawina a ni. Entirna: Leia i zuk 'hniah' chiah khan, Leiah i hniak (hnû- footprint) a rawn lang ang.etc. Thil tih sawina a ni tih a lang. ('hniah' hi hmang an tam lem lo a.)
- Hniak: ('liak, yes' rîk dan chiahin lam ila)- 'Rahna hnûa a raptu ke hnû leia lang kalh' chu a ni, Hniak chu. (footprint, n. ...hetiang hniak hi July thlaa indawt zuta chiar nek nuk chu a ni... kan sawi pawh hi vawk hniak a ni mai a.)
Tunah, a ri sang chî - Hniak ('piang, chiang,' tih ang deuha ri sang deuh vah) ve thung hi le: 'Hniah' ang bawka 'thil tih' sawina lam tho a nih hmel ber ṭhin, etc. 'Liak' anga ri, hniak (footprint,n) nen chuan an thuhmun lo maithei e. Entirna: 'Lala'n a kein thil thui lam a teh mek, a 'hniak' chat chat mai (hniak- ri sang...).etc. ('thil tih' a nih hmel ta ber e.)
- Zawn: ('puan inzàwn' tiha 'zàwn' anga ri chhuk raihin, etc.): Hei tak hi- July thla hming tur (ri hniam fan thla duaia lam rîk tur ...) ni awma a lan deuh ber laiin; a thla hming awmze hloh daih zawnga lam rîk kan uar zawk hle thung.
Entirna: 'mawngtam' tiha 'mawng' leh, 'Vuan ve rawh, vawn tlat tur,' tiha 'vawn' ang tea lam rik hian etc.
Hetianga 'zawn' hi, k 'vawn/mawng' anga kan lam chuan 'Zuang - zawn' tihna lam a ni ta daih mai a ni! July thla hming atan hi chuan a awmzia a per bo daihin i hre ve em?
- A dika ngaih theih chu: hetiang hi niin a lang ta: 'Silai a rîk kha; a rîk zàwn zat zat kha in hre ve em?' - Heta ri hniam thla diai, '...zàwn zat zat kha...' tiha, 'Zàwn' tak hi, he thla hminga mi tur chu a lo ni ta a ni. He thlaah hian - vawk hniakte chu indawt leh inzui zet zutin a awm zawn zet zut mai ṭhin a; '...hniak zàwn zet zut thla,' a lo ni ta reng a ni.
Chutichuan, July thla hminga '...hniakzàwn' tih chu, -'...Biakchhawn,' tia koh ang chiahin - Vawkhniakzawn tia lam tur a ni ta a; thumal awmzia leh a rîk dan aṭangin a dikna chu a rawn lang ta chiah em?